vrijheid

Schrijfoefening: Vrijheid van meningsuiting; wat wil je nou eigenlijk bereiken?

Vrijheid van meningsuiting, soms gebruikt als het excuus om maar een beetje ongefundeerde meningen en oordelen over anderen te spuien. Spuien, zonder luisteren. Zonder respect voor de ander is het toegestaan om met gestrekt been de discussie in te gaan, want jij hebt de vrijheid van meningsuiting. Nou, vraag ik mij dan af, wat wil je eigenlijk bereiken met je geroep? Je bereikt er namelijk niets mee, behalve dat er mensen tegenover elkaar staan en overtuigingen en verwensingen naar elkaar gaan slingeren. Een discussie zit er niet meer in want er wordt alleen maar geroepen en niet geluisterd. Een dialoog al helemaal niet.

 

Het is een opgave. Het is een teken van zwakte om met een roeptoeter je mening te moeten verkondigen. Kennelijk ben je niet in staat om je mening op een acceptabele manier over te brengen, en jij moet gehoord worden. Als een verwend klein kind, dat in de supermarkt op de grond ligt te schreeuwen omdat hij geen koekje mag. Verwende kleine kinderen zijn we. Waarbij sociale vaardigheden die je zou kunnen hanteren overboord slaan.

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Ontmoeting

Het is een mooie zomerdag. De zon schijnt warm op mijn armen, en terwijl ik de pedalen van mijn fiets met enige kracht beweeg voel ik hoe de snelheid mij met een warm briesje beloond. Het korte t-shirt bolt iets door de luchtstroom en verkort de toch al korte mouwen nog meer. Ik zie de overgang van mijn licht verkleurde huid naar het witte, te weinig zon krijgende deel van mijn bovenarm als ik even mijn blik afwend van de weg om iets meer aan te zetten. “Schone schijn.” glimlach ik, want ik zie in de verte de eerste wolken aankomen. Voordat ik vertrok vertelde Buienradar mij dat het over een half uur zal gaan regenen. Tijd zat, want over 20 minuten ben ik weer thuis, en ik geniet van de zon, de bries…

Ineens een druppel. Midden op mijn hoofd, zo voelen de haren die mijn hoofd bedekken mij. Niet een kleine druppel, maar zo een druppel zoals die tegenwoordig in de veel heftigere buien vergeleken met vroeger kan vallen. Voldoende groot om er aan te twijfelen of het wel een druppel is, zoekt deze zich na de landing op mijn kruin een weg naar mijn nek om daar te doen wat druppels doen: druppelen. Het kietelt een beetje, en met een lichte rilling geef ik de druppel de vrijheid om in mijn t-shirt opgenomen te worden. Dit is te vroeg, ik heb nog 18 minuten reken ik snel als ik heb gekeken op het hartslagklokje dat ik vorige week aan mijn stuur heb vastgemaakt. Pats, een druppel op mijn arm. Ik verbaas me over de kracht die de druppel toont door bij de landing uiteen te spatten in meerdere kleinere druppels, die allen zouden kunnen doorgaan voor regendruppels. De haartjes op mijn arm plakken in een cirkel met een doorsnee van ruim 5 centimeter vast aan mijn huid; mijn huid die op een prettige manier iets afkoelt, en eigenlijk op een comfortabele manier de druppel accepteert.

Dan gaat het los, zo maar, uit het niets. Een muur van water valt naar beneden. In een paar seconden stroomt het water door mijn haar, is mijn t-shirt tot op de draad nat, en zie ik hoe mijn broek glanst van het water, hoe het water een laagje vormt op mijn bovenbenen bij het ronddraaien van de pedalen, alsof de broek iets wordt uitgeknepen door mijn bovenbenen. Ik doorzie wat hier gaat gebeuren, ik ga helemaal wegspoelen. Ik voel nu al stroompjes water mijn schoenen inlopen.

Ik zie hoe een medefietspadgebruiker net naast het fietspad stopt om te schuilen onder een boom en ik glimlach over hoe onzinnig dat voor mij zou zijn. Ik zie hoe hij met wilde spoed probeert zichzelf te beschermen tegen het nat worden. Ik draai mijn hoofd af, om de regen op te vangen op mijn rug, en verbaas me over hoe veel water mijn broek al heeft opgenomen; ik zie hoe mooi zwart hij is geworden door het water, en wanneer mijn been omhoog wordt gerezen door het pedaal zie ik hoe er een spiegellaag ontstaat door het water dat uit de vezels wordt geknepen. Het is prachtig. Vanuit mijn ooghoek zie ik een obstakel op het fietspad; iemand die midden op de weg een poncho over zijn reeds natte kleren heen trekt. Licht wreed gelach ervaar ik van binnen over zijn gelag en probleemoplossend gedrag. Het heeft geen zin, het is goed zo. Hij kijkt even op, maar als een langskomende schaduw die geen gevaar voor hem of zijn fiets vormt keert hij weer naar binnen en strijdt verder. Mijn blik gaat weer naar beneden en ik zie hoe nieuwe riviertjes ontstaan op het fietspad. Het gaat echt hard. Mijn bril is nat, en de druppels zorgen er voor dat ik slecht zicht heb. Bijna euforisch stel ik vast dat ik geen vezel meer aan mijn lichaam heb die ik zou kunnen gebruiken om het overtollige water van de glazen af te nemen. Met mijn hoofd gebogen kijk ik dan maar over de rand van mijn bril in de verte om op de komende rotonde schaduwen te ontwaren die wellicht beter zijn om te ontwijken.

Een auto stopt en geeft voorrang. Iemand met een bril kijkt neutraal hoe ik voor haar langs ga, als ze even zicht heeft dank zij de ruitenwissers. Ik stel me voor hoe haar rechterbeen gestrekt op het rempedaal drukt, en vraag me af of ze me ook voorrang zou geven wanneer ze het niet had, hier, gewoon uit een soort compassie voor iemand die tot de naad nat is waar zij in de herrie van de voorraamblower in elk geval droog is. Misschien omdat ze genoeg tijd heeft, want wanneer zij straks door deze bui 5 meter vanuit haar auto naar een voordeur moet lopen… Ik zie de onzinnigheid van al dan niet voorrang geven, nat ben ik al en even wachten zou alleen betekenen dat nieuw water het oude vervangt.

Ik ben benieuwd of mijn handremmen, met van die knijpblokjes wel goed werken in deze nattigheid. Ik probeer iets af te remmen, en op een rare manier ben ik opgelucht dat de fietsenmaker wat bredere blokjes heeft gemonteerd zodat ik net voor de rotonde waarschijnlijk op tijd had kunnen stoppen als ze me niet gezien had.

En toen, toen zag ik jou. Eerst in mijn ooghoek, een schaduw die bewoog in een kruisende beweging, van rechts, op ramkoers. Om je intenties te controleren en mijn respons voor te bereiden bewogen mijn ogen zich richtende naar jou. Ik zag je hond die losliep, als een keurig afgerichte hond, een meter links voor je, je zwarte laarzen, terwijl mijn ogen verder omhoog gingen, een strakke spijkerbroek, een haltertruitje en je blote armen, en een geweldige lach rond je lippen, midden tussen je verwaterde haren. Die lach maakte dat de tijd even stil stond. Wat een kracht, wat een zelfverzekerdheid, wat een vertrouwen, wat een geweldige uitstraling zag ik in jou. “Wat een KUTweer!” riep je met een lach, en je keek me recht aan, open en als twee bondgenoten in dezelfde situatie. Mijn grijns deed pijn in mijn mondhoeken als ik pijn zou kunnen voelen. Alles stond stil bij mij, mijn gedachten, mijn gevoelens, mijn waarneming, enkel jouw lach op jouw iets naar rechts hellende gezicht (voor de kijkers links). Ik weet niet of ik nog iets heb gezegd, of dat ik het heb gelaten bij het geven van ruimte aan mijn tanden van oor tot oor. Ik heb nog nooit zo iets moois gezien als jij, daar in de regen. Ik heb nog nooit een contact en verbondenheid gevoeld zoals daar.

Nu is het drie maanden verder. Ik koester jou en het moment dat daar was. En ik weet niet of jij hetzelfde had, of niet. Het maakt niet uit, want ik doe gewoon alsof het wel zo is. Wij samen, twee mensen in de regen, die genieten van de stompzinnigheid van de situatie. Een top-3 moment dat, zo hoop ik, altijd bij me zal blijven.

Posted by Rutger in Losmakers

Schrijfoefening: Eerlijk delen

Een deel wil het wel, een ander deel is nog aan het wennen. Delen, delen is maar een rekenkundige bewerking, net als aftrekken of vermenigvuldigen. De som der delen is soms meer dan het geheel. Soms is een deel een plaats waar gedorst wordt, soms is het iets waar dorst door ontstaat. Soms is het een gedeelte dat het gedeelde wil zijn. Een metameer van het geheel van het leven. Onschuldig zonder ervaring heb je part noch deel. Ten dele deelgenoot. Zal het jou ten deel vallen? Delen is ook eerlijk splitsen zodat iedereen zijn deel krijgt; iedereen blij. Delen zodat iedereen zijn deel krijgt. Wat wil jij in het leven mededelen? Wil jij meedelen? Zou de ander zijn of haar deel willen delen? Verwachtingen dat jij ook deelt? Delen van mensen kan niet, alhoewel vierendelen wel, delen van ervaringen wel. Zie je delen als de som of zie je delen als iedereen krijgt zijn deel? Wat is jouw aandeel? Wat wil jouw onderdeel? Een gedeelte wil ervaringen delen als gedeelde. Een part in het leven ter ontleding. Denken is een deel, net als voelen. Schuld, schaamte, spijt zijn gedachtengestuurde gevoelens. Schuld is een gevoel dat hoort bij een ik als deel, en niet als geheel. Schuld kan alleen zijn als je jezelf als deel ziet. Schuld is een gevoel dat ontstaat na een oordeel; een gevoel dat een waardeoordeel van een gedachte volgt van het ego. Vaak in een verbond een gedachte aan verraad waarbij je het samen als losse ikken ziet. Dat is geen verbond, niet het geheel, enkel alleen, een deel. Leven kan betekenen dat je anders doet dan anderen, eigen keuzes maakt, voor jezelf of samen. Nieuwe ervaringen jezelf ontzeggen om de schijnveiligheid van het verwachte te ontmoeten als grenzen stellen beperkt de vrijheid. Vrijheid. Verstoppen van delen, verstoppen van kracht, verstoppen van jezelf, doen alsof is werkelijk verraad aan jezelf en het verbond. Vertrouwen ontstaat door openheid, tonen van kracht, tonen van jezelf in alle weerloze naaktheid. Denken, elke en alle gedachten, beïnvloedt het voelen, voel de illusie van de illusie. Verstoppen van jezelf, verstoppen van delen van jezelf voor het verbond levert wantrouwen in het verbond. Wanneer jij je verstopt verwacht je hetzelfde van de ander. Wanneer jij je werkelijke zelf toont kan er enkel vertrouwen worden gevoeld. Nieuw maakt het oude niet minder waard. Kracht opgeven om het oude in balans te houden is vastklampen aan de illusie dat het is, jouw eigen ik als ding. Jouw eigen ik als ding zou je kunnen delen, opdelen, maar jij bent geen ding, je bent veel meer dan dat. Je bent. Je doet. Je bent niet wat je doet. Je bent vrij om te doen wat je wilt. Wat je doet verandert jou niet, hooguit wat illusies die je over jezelf hebt. Illusies zoals ‘ik kan het niet’. Illusies over wat je denkt te zijn. De ontdekking van vrijheid van deze illusies. Alle illusies beperken wat je kan zijn. Alles wat je denkt en gelooft over jezelf is een fantasie, net als de fantasieën die je wel als fantasie herkent. Welke fantasie kies je? Een droom is net zo echt als jouw perceptie van jezelf als je fantasieën. Het bestaat enkel in gedachten, en gedachten komen en gaan. Gedachten zijn illusies van kennis, de handeling en de interactie met de werkelijkheid is de realiteit, dat is waar het werkelijk om gaat. Dat is echt. Welke interactie kies jij? Denken of waarnemen. Praten in jezelf en oordelen, of zintuiglijke waarneming. Leven, of op een toneel je deel van het stuk opvoeren. Kracht is niet intentie. Kracht is geen reden nodig hebben anders dan willen voelen voor de ervaring, willen doen uit nieuwsgierigheid, je gedachten de ruimt te geven om te bevrijden. Kracht is ontdekken, aannemen is verstoppen. Kracht is het geheel, denken is een deel. Kracht is deelnemen, beperken is missen. Ontdekken is spiritualiteit, het onstoffelijke ervaren. Beperken is het fysieke, het aardse, het oordelen, het toneelstuk. Een verbond in het fysieke is een schijnvertoning, het geheim van echt verbinden is spiritueel, de onstoffelijke verbintenis. Benadrukking van het spirituele, het onstoffelijke door het taboe stoffelijk te doorbreken geeft spirituele groei. Het stoffelijke vernietigen geeft vertrouwen, geeft zekerheid, geeft vrijheid in het onstoffelijke door de schijnveiligheid van het stoffelijke te doorbreken. Wantrouwen, onzekerheid en beperkingen in vrijheid bestaan enkel in het stoffelijke. Schaamte wordt schuld door geloof in het stoffelijke. Schuld alsof de intentie van de kracht die jij in je hebt slecht is. Alsof het een zonde is om te leven met kracht, alsof je krachteloos en zwak zou moeten volgen wat anderen vinden. Wanneer jij je kracht niet toont, kan ook niemand je kracht waarnemen. Je krijgt dan een verbond van schijn-zelven in onmacht. In het onstoffelijke verbond, op spiritueel niveau een verbond aangaan betekent kiezen voor een open en schuldvrij verbond, op een hoger niveau relateren. Van geheel mens tot geheel mens in plaats van enkele rol tot enkele rol, van deel tot deel, van illusie tot illusie. Wil jij je beperken tot een deel van het leven of wil jij het leven geheel leven? Wil jij stoffelijk en beperkt, of wil jij spiritueel en vrij? Verwarring is natuurlijk wanneer je kiest voor je kracht. Het is nieuw, je doorbreekt het verwachte, het spirituele is de weg van ontdekking en dus onbekend. Onbekend is verwarrend want je houvast is niet meer vastklampen aan de oude illusies, en vertrouwen op de kracht die jij in jezelf hebt. In vertrouwen op de kracht doen leidt tot liberatie, bevrijding, van de oude illusies, en een nieuwe houvast in de zekerheid van je eigen kracht. Oude houvast aan je oude rol en aan de identificatie met je lichaam als jezelf, kracht uit het spirituele. Jezelf zien als lichaam in een verbond maakt delen in een verbond, jezelf zien als onstoffelijk geheel van het verbond maakt het verbond sterker. Een verbond met een lichaam, of een verbond met ideeën, gedachten, kracht, zienswijzen, ervaringen, ontdekkingen. Een stoffelijk verbond heeft orde nodig, en dus gehoorzaamheid en verantwoording, een onstoffelijk verbond is vrij, waardevol, vernieuwend, echt, vol van vertrouwen, respectvol en gelijkwaardig. Zonder de kracht geparalyseerd in het lichaam, in de illusie, in het stoffelijke. Met de kracht ontdekken door ervaren, wat wel bij je past. Misschien wat ongemakkelijk en nieuw, spannend, maar goed. Waar fouten na ervaring in plaats van schuld, schaamte of spijt leiden tot inzicht. Waar je je spirituele zelf erkent, het onstoffelijke zoekt, en je situaties in eigen hand neemt. Laat de ware aard toe in het verbond. Een echt verbond kan je niet verliezen. Een echt verbond verliezen doordat je de echtheid beperkt, het stoffelijke boven het onstoffelijke stelt, een schijnverbond leven, betekent dat je jezelf niet geeft wat er in zit. Onconditioneel in verbond, of de eigen agenda’s langs elkaar zonder connectie. Schuld, verlegenheid, schaamte en spijt zijn donkere gevoelens; gevoelens die niet van jou zijn. Spijt signaleert simpelweg dat we in een eerdere staat van ontkenning onwetend zijn geweest, wat goed is… toch? Spijt is interne schaamte, schaamte is gericht op anderen. Immaterieel of materieel. Sociale emoties die het ego ervaart veelal door culturele overtuigingen.

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Wanneer ik jouw profielfoto op Facebook zie

Ik zie je nieuwe profielfoto op Facebook. We zijn vrienden uit een ver verleden, toen jij en ik elkaar regelmatig zagen. Jij in een relatie, en ik ook. Raar misschien, maar op de een of andere manier had ik altijd een verwarrend gevoel bij je, toen. Een gevoel dat er niet mocht zijn. Omdat ik al een relatie had. Gevoelens die ik verstopte achter een lach, een façade die ik nodig had om mijn leven in de structuur te houden die ik daar had. Om mijn leventje in de comfortzone te houden. Wanneer ik terugdenk aan die tijd, en de gevoelens die ik toen had voor jou weer voel door ze op te roepen, is het duidelijker voor me. Ik beschouwde het voelen als gemengde concurrerende gevoelens, waarin keuzes gemaakt moesten worden; het een of het ander. Echte liefde kan maar één betreffen, dacht ik.

Hoe leren we dat? Mijn dochter vertelde me toen ze vijf was dat ze verliefd op mij was; en omdat ze dat meestal aan mijn vrouw verteld voelde ik me euforisch. Het zou heel gemakkelijk zijn geweest om in dat moment te blijven hangen en te genieten van de bevestiging die haar ‘biecht’ mij gaf. En ze vertelde verder: “Ik ben verliefd op iedereen uit mijn familie, en op mijn beste vriendin.”, en besefte me dat mijn dochter nog veel te leren heeft. En het tolde door mijn gedachten: “Wat heeft ze precies te leren dan..?”. Mijn dochter ging verder: “Maar mijn vriendin zegt dat ik niet op haar verliefd kan zijn, omdat wij allebei meisjes zijn.”. En ik besefte me, hoe wij in een keurslijf worden geduwd door culturele opvattingen. Je kan maar op 1 ander verliefd zijn. Wat een schoolvoorbeeld van een vooronderstelling, hoe fragiel en subtiel worden wij in het keurslijf van ‘hoe hoort het’ geïnstrueerd.

Dit moment bleef hangen en ik ontdekte dat wat mij geleerd is, wat ik voor vanzelfsprekend aannam, logisch leek, maar niet klopte met mijn gevoelens. Het zijn niet concurrerende of conflicterende gevoelens die ik voor jou, en jou, en jou heb, ze bestaan naast elkaar. Ze bijten elkaar enkel wanneer ik ze projecteer op hoe het zou zijn als… Ze zijn ook niet hetzelfde, soms zijn de gevoelens voor de een sterker dan de andere, soms gaan ze dieper. Centraal concept in deze gevoelens lijkt de vrijheid te staan, om in volledig contact te mogen treden. En ik merk dat ik dat bij veel mensen ervaar, en dat een contact het gevoel om verder te gaan, om meer te voelen, versterkt. En ik merk dat ik goed opgevoed ben, dat ik die gevoelens verstop. Om af en toe, wanneer ik alleen ben, te fantaseren, te visualiseren, hoe het zou zijn om vrijheid samen te ervaren en ons daar comfortabel bij te voelen.

Ik vraag me af, waar ik heb geleerd om mijn gevoelens te focussen op een persoon. Ik vraag me af hoe ik heb geleerd om concepten als relaties en trouwen boven mijn gevoel te stellen. Ik vraag me af hoe het komt dat ik door deze lessen verder van mijn gevoelens afkwam, en waarom ik mij heb laten verleiden tot het verstoppen van mijn diepste, echte gevoelens, achter façades van beleefd gedrag. Beleefd gedrag dat soms afstandelijk en cynisch werd, om de afstand maar te bewaren; de afstand niet naar jou, maar naar mijn eigen gevoelens. Omdat mij verteld was dat er maar 1 ware was en kon zijn. En omdat ik dat was gaan geloven, doordat iedereen zich vrijwillig in dat keurslijf liet persen.

Mooie rituelen die waarmee we communiceren aan de buitenkant alsof er een iemand speciaal is, kan zijn, voor het hele leven. Maar een leven duurt heel lang. En ik merk dat gevoelens van liefde meer smaken kent, die naast elkaar kunnen bestaan. Ik voel soms een meer kortdurende liefde die je verliefdheid zou kunnen noemen, en soms een meer langdurige liefde wat je houden van zou kunnen noemen. En die gevoelens kunnen naast elkaar, tegelijk worden gevoeld voor een persoon, of meerdere personen. Ik heb meer liefde dan enkel 1 persoon naar zich toe kan trekken.

Romantische liefde, niet-romantische liefde, behoefte aan interpersoonlijk contact, aan vrijheid, lust. Schakeringen die niet strijdig zijn, en waar ik me aan mag overgeven. Hoe kunnen gevoelens slecht zijn? Ik ben goed zoals ik ben, en ik mag voelen wat ik voel. Ontdekken dat het geen strijdige gevoelens zijn, dat ze naast elkaar mogen bestaan, dat ze aanvullend zijn op elkaar in de kwaliteit van leven, is wellicht de grootste horde die ik in mijn overtuigingenstructuur tot nu toe heb genomen.

Mijn mooiste herinneringen zijn dan ook die momenten waar ik in alle vrijheid echt contact ervaar. Waar ik mag zijn wie ik ben, hoe ik ben, en waar als een soort check dat het werkelijkheid is iets gebeurt wat eigenlijk niet zou mogen. Een mooie zomerdag met een vriendin in een park waar ik haar zie zitten in de zon en waar ik voel hoe prachtig ze is zoals ze is, en waar we dieper in elkaars ogen kijken dan mag passen, allebei weten dat het goed is, dat de vrijheid er is om te genieten van dit moment. Momenten van 5 seconden die eindeloos lijken, en die maar zelden voorkomen. Momenten die je de kracht geven om verder in het keurslijf te gaan. Om later, wanneer het contact weer is verbroken, weggestopt te worden achter de façade, terwijl ik het uit zou willen schreeuwen, terwijl ik meer contact wil, terwijl ik meer samen wil, langer contact, gloeiend verlangen naar intimiteit. Ik wil je op een voetstuk zetten, ik wil je aanbidden, daar in het moment, en ik wil dat ik je mag aanbidden en dat je mij ook aanbidt. In alle veiligheid, in vertrouwen, in vrijheid waar niets moet en alles mag en alles goed is. Leven in het moment. Waar jij jezelf mag zijn, waar jij je mag laten zien, waar het contact draait om elkaar in de ziel te mogen kijken en niet om het fysieke. Het fysieke is maar een middel, een bewijs aan de buitenkant van het werkelijke aan de binnenkant.

Houden van hangt voor mij samen met mijn egoïstische motivatie om mezelf te mogen geven en te laten zien. Hoe veel ik verlang is afhankelijk van de grootte van de wens om tot intiem contact te komen, intiem emotioneel niet fysiek. Hoe groter het taboe om intiem te zijn, hoe sterker het verlangen. Bij golven, alsof je aan het strand de ene golf het strand ziet opkomen en het zand rond je voeten voelt wegspoelen; je tot wankelen brengt, om vervolgens een nieuwe golf te voelen spoelen. Fysieke ervaringen van binnen; gevoelens van warmte die pulseren tussen keel en onderbuik, die langzaam stuiteren in mijn middenrif, die wanneer ik mijn aandacht er op richt sterker worden door meer warmte te ervaren, en zich vervolgens als warme gloed verder verspreiden door mijn bovenlijf. De brok in de keel heb ik geleerd naar beneden te verplaatsen, beneden waar het goed voelt. En het mogen voelen van deze warmte, het mogen zwelgen daarin, het mogen toelaten daarvan. Niet blokkeren, maar erin duiken, er in opgaan, een mooi plaatsje geven. Een stapje verder nemen dan we tot nu toe hebben gedaan, iets meer laten zien van mijn gevoelens is voor mij een heel eenvoudige manier om een diep intieme ervaring te hebben.

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Spijt

Terugkijkend heb ik spijt. Spijt als woord om te duiden dat ik het gevoel heb iets gemist te hebben. Maar toen deed ik wat ik nodig had. Of beter, ik maakte keuzes om niet te doen zodat ik toen kreeg wat ik toen nodig had. Nu spijt hebben betekent dat ik met de kennis van nu toen andere keuzes had willen maken, zodat ik nu de vruchten kan plukken van wat ik toen had gedaan. Spijt is nu dezelfde keuzes anders hebben willen maken. Dat is wat terugkijken doet: kijken vanuit nu, kijken vanuit wat je nu nodig hebt en wat je nu belangrijk vindt naar acties van toen je dat nog niet wist en andere dingen belangrijk vond. Toen, de keuzes toen, de acties toen, was toen niet saai, en pasten in het beeld van mijn leven zoals ik dat toen had. Maar nu lijken de acties geleid te hebben tot een saai leven en ik wil nu uit de saaiheid terwijl ik toen anders was. Anders dacht. Ik heb spijt omdat het me nu makkelijker af zou gaan als ik toen meer ervaring had gehad, vaker “Ja!” had gezegd. Maar toen gaf het rust om ‘saai’ te zijn, een saaiheid door passiviteit die nu juist onrust veroorzaakt. Onrust van wel doen toen zou nu rust geven, en de rust van toen door niet doen veroorzaakt nu groeiende onrust. De overtuiging dat er niets te missen is, is een overtuiging die plaats heeft gemaakt voor de overtuiging dat ik iets mis. Dat iets vermijden goed zou kunnen zijn is waar ik ooit in geloofde. Nu voel ik angst dat ik iets mis als ik het vermijd. Het wordt belangrijker om terug te kijken op wat je wel hebt gedaan, de tijd dringt, dan de rust te behouden door voorzichtigheid en vermijden van het onzekere. Toen te onzeker, te spannend, een gewenning die leidt tot rust tot verveling, nu op zoek naar spanning. Het kan verkeren.

Ik stel me voor, als ik toen wel eens een keer had gekozen, gewoon 1 keer, hoe anders zou het nu voelen? En zou een ene keer, toen, nu nog echt iets uitmaken? Heeft de voorzichtigheid de rust gebracht, of heeft het enkel de onrust tijdelijk gedempt, en uitstel gerechtvaardigd? Heeft het enkel de dissonantie tussen wat ik meende wat waar was en de realiteit vergoelijkt om het gevoel van tweestrijd tussen wens en schaamte te kunnen sussen. Ik voel me schuldig naar mezelf. Dat ik niet de kansen heb benut, het diepe durfde in te gaan, omwille van wat ik meende te kunnen invullen voor de gedachten van anderen, de oordelen in mijn hoofd die de spontaniteit en vrijheid de kop in drukken. Evaluerend zie ik hoe ik van ervaringen alleen de positieve kanten vasthoudt, terwijl ontzeggen en vermijden als jeukende kruipolie je zekerheden tot losse schroeven maakt. Los zand, drijfzand, houvast missen omdat je ontdekt dat je gedachten die je zo sterk vasthield en koesterde als waarheid maar gedachten zijn. Gedachten gebaseerd op verwachtingen van fantasieën. Fantastische verwachtingen die niets met de realiteit te maken hebben. Fout, maar geaccepteerd, bewijs als een luchtballon, een zeepbel. Voorstellingen van werkelijkheden die nooit hebben bestaan. Toen gaf het rust, of dempte mijn onrust, nu versterkt het mijn onrust.

Weten hoe het hoort, ontdekken dat je eigenlijk als een klein kind nog steeds luistert naar wat je verteld is, verwachtingen van sociale verwachtingen invullen, je ego voorbij aan jezelf, realiseer je dat je innerlijke zelf iets anders wil. Niet heel erg dringend, of op de voorgrond, maar meer op de achtergrond, knagend en schrapend, met kleine beetjes, gedurende de tijd toch iets groots geworden…

Wijsheid komt met de jaren. Voor sommige dingen is het nu te laat; vermijden heeft een voldongen feit gecreerd. Voor sommige dingen is het nog niet te laat. Tijd om vaart te maken en meer vrijheid te nemen. Spijt van spijt en schuld uit spijt als motivatie…

Posted by Rutger in Archief

Politiek correct

Politieke correctheid wordt gebruikt om aan te geven dat alles maar mag. Inderdaad, rechts heeft een punt. Alles moet tegenwoordig maar mogen, in het kader van Vrijheid van Meningsuiting. Respect telt niet meer, meningen zijn belangrijker. Het is belangrijker dat je jouw zienswijze, hoe krom ook, jouw oordeel mag schreeuwen van de daken, en er wordt verwacht dat de ander daar maar rekening mee heeft te houden. Beledigen bestaat bijna niet meer, de grens wordt steeds verder opgetrokken.

Terwijl het juist de politieke correctheid is die geëist wordt op het gebied van die Vrijheid van Meningsuiting die zorgt dat er geen tegengas komt tegen het moedwillig beledigen van anderen. Het is tijd om tot het besef te komen dat politieke correctheid ook mag gelden voor vrijheid van meningsuiting. Dat het beledigen en ongefundeerd meningen uiten mag, wanneer je de ander daarmee niet in zijn of haar vrijheid aantast. Een beetje rekening houden met elkaar, het lijkt wel alsof het een taboe is geworden omdat we zo nodig de vrijheid moeten hebben om maar te roepen wat we willen. Om vervolgens eersteklas beledigingen en haat zaaiende opmerkingen te vergoelijken als mening.

Mijn dochter van 6 weet zelfs beter.

Wanneer is politiek correct zijn iets negatiefs geworden?

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Hou het bij jezelf

Volgende week, volgende maand, volgend jaar, het jaar daarop, kijk je terug op vandaag. Op wat je vandaag doet en wat je vandaag laat. Bijvoorbeeld dingen die je wel doet omdat het van je verwacht wordt, dingen die je laat omdat het van je verwacht wordt. Of eigenlijk, dingen die je doet dat je denkt dat het van je verwacht wordt, en dingen die je laat omdat je denkt dat het van je verwacht wordt. Als jongere was die drive sterker, om verwachtingen te verwachten en te voldoen aan de verwachte verwachtingen, nu vindt je meer vrijheid om verwachtingen die je zelf hebt aan je leven de ruimte te geven. Verwachtingen van anderen worden meer een mogelijkheid en je eigen wensen, nieuwsgierige verwachtingen worden belangrijker dan het voldoen aan de norm. Zonder doorschieten naar afzetten tegen de sociale norm gewoon doen wat je zelf wilt. Een normale ontwikkeling van het ontdekken dat het leven toch anders in elkaar zit dan je denkt. Eerst denk je als jongere dat voldoen aan verwachtingen heel belangrijk is, dan keer jij je bewust tegen verwachtingen van anderen en bepaal je zelf de regels, om uiteindelijk te ontdekken dat mensen veel minder bezig zijn met jou, met wat jij denkt en met wat jij doet dan je had verwacht. Het zal ze worst zijn, zogezegd. Alleen mensen die jou belangrijk vinden, vinden het belangrijk wat je doet, wat je zegt, wat je denkt. Een besef dat veel vrijheid zou geven om de dingen te doen zoals jij ze zou willen doen, ware het niet dat dit besef pas op late leeftijd ontstaat, als veel keuzes al gemaakt zijn.

Posted by Rutger in Archief

Wat is het verschil tussen normen en waarden?

Waarden zijn de abstracte dingen die je belangrijk vindt.
Bijvoorbeeld: respect, vrijheid, liefde.

Normen zijn de cultureel gebonden handelingen waarmee waarden tot uitdrukking kunnen worden gebracht.
Bijvoorbeeld:
– U zeggen tegen een leraar om respect te tonen.
– Een hand geven aan een ander om respect te tonen.
– Geen hand geven om respect te tonen.
– Een buiging maken om respect te tonen.
– Iemand aankijken is een teken van eerlijkheid en respect.
– Iemand aankijken is een teken van agressie.

Posted by Rutger in Archief

Experiment voor politici

Stel je voor:
Je woont aan een plein. Rondom dat plein staan 6 huizen. Ieder heeft een eigen deel, een eigen erf, en er is een gezamenlijk deel.

Gezamenlijk onderhouden jullie het groen door een corveelijst. Met de buurman links carpool je naar je werk. Met de overburen heb je een afspraak over oppassen op de kinderen. Als je op vakantie gaat geeft de buurman links de bloemen water, en het meisje van tegenover neemt even tijdelijk de hond van je over zodat er meer vrijheid is om op vakantie te gaan.

Hoe zal de sfeer zijn op dit pleintje?

Op een gegeven moment komen er nieuwe mensen wonen. Zij kijken aan hoe het gaat, en ervaren de betrokkenheid van het pleintje. Ze vinden het heerlijk wonen aan het pleintje, en willen ook hun steentje bijdragen. Zij dragen efficiëntie bij. Het kost ons allen tenslotte tijd en geld, al die afspraken, dus wellicht dat we op een andere manier kunnen regelen dat we deze voorzieningen behouden. Ze zoeken e.e.a. uit, en al snel blijkt dat er oplossingen blijken te zijn die efficiënter zijn (dat wil zeggen: zelfde doel in minder tijd of met minder geld). Periodiek overleg wordt geregeld. De kinderen gaan voortaan naar de BSO. Voor het groen wordt een tuinman ingehuurd. Voor het carpoolen wordt een taxi geregeld. De tuinman doet de bloemen tijdens vakantie, en de hond gaat voortaan naar het asiel.

Tevreden stappen alle bewoners een nieuwe manier van werken binnen. Na een tijdje blijkt dat het periodieke overleg steeds minder wordt bezocht. En hoe zal de sfeer een half jaar later zijn, op dit pleintje? Wat is er veranderd?

Vind je het nog steeds vreemd dat de kloof tussen politiek en burger groeit..?

Privatisering (of outsourcing) doe je alleen als
1) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
2) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
3) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
4) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
5) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
6) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
7) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
8) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
9) het uit te besteden object geen strategisch belang heeft en
10) van dezelfde kwaliteit of goedkoper of sneller kan worden geleverd.

Betrokkenheid van burgers bij de overheid (zorgdrager van het algemeen belang) is het ultieme strategische belang van de overheid. Zonder betrokkenheid van de burgers heeft de overheid en politiek geen bestaansrecht. Privatisering is dan ook een strategische blunder van jewelste, hoeveel efficiëntie er ook te halen is.

Posted by Rutger in Archief

Een hond of een puppy

Wanneer je interesse groeit, en het verlangen om een hond te nemen uitmondt in het besluit om dit huisdier te gaan verzorgen dan is misschien de eerste keuze of je een hond of een puppy neemt.

Een puppy is net als een klein kind. Niet alleen moet hij alles nog leren, ook qua gedrag en afhankelijkheid is een puppy volledig op jou aangewezen. Een hond daarentegen is vanaf een jaar of twee veel zelfstandiger, en veel makkelijker in de omgang omdat hij al is afgericht en dus makkelijker in het gedrag te sturen.

Het is goed om te weten waarom je eigenlijk een hond of puppy wilt. Wanneer je bijvoorbeeld lekker wilt wandelen dan is het goed om te weten dat een puppy gedurende het eerste levensjaar niet te veel mag wandelen. Een puppy groeit heel snel. Als vuistregel mag een puppy, om groeiproblemen te voorkomen, in het eerste levensjaar niet meer lopen dan het aantal minuten dat de hond in weken oud is. Dus wanneer je wil wandelen kan je wellicht beter een hond kiezen.Dus ga eens na bij jezelf welke leuke dingen je met de hond wilt gaan doen, en of je die dingen die jij zo graag wil doen beter met een hond of een puppy kan doen.

Het opvoeden van een hond in de eerste twee jaar van zijn leven vergt een behoorlijke inspanning. Zonder goede discipline, en dan bedoel ik zelfdiscipline van de baas, wordt het een lastig proces. Wanneer je de puppy bijvoorbeeld wilt leren om bij je te komen wanneer je “hier” als commando gebruikt dan zijn er allerlei manieren waarop het mis kan gaan. Wanneer je niet consequent bent leer je de hond dat er kennelijk momenten zijn waarop hij of zij niet aan het commando hoeft te voldoen. Wanneer het woord “hier” niet op een voldoende specifieke manier presenteert, is het voor de hond lastig om te onderscheiden op welk moment je een commando geeft en op welk moment je in een normale conversatie het woord “hier” gebruikt zonder dat je een verwachting van de hond. En aangezien spraak lastig is voor honden om te verstaan treedt deze verwarring op bij alle woorden die lijken op “hier”, waarbij de klinker het meest duidelijk is voor de hond. Voor een hond klinkt hier hetzelfde als dier, vier enzovoort. Consequent zijn betekent dus niet alleen dat je telkens hetzelfde moet reageren in de interactie met het dier; het is meer dan dat. Het is een proces van heel bewust voorspelbaar gedrag presenteren aan de hond zodat je het mogelijk maakt voor het dier om jou te begrijpen.

Consequent betekent ook dat je halverwege niet ineens je verwachtingen kan bijstellen. Het is heerlijk om met een puppy op de bank te zitten, lekker op schoot, maar de hond leert daarmee dat hij op de bank mag zitten. En later als het dier groot is dan is er in zijn beeld niets veranderd behalve dat hij niet meer op de bank mag zitten, wanneer je minder prettig gaat vinden. De hond raakt in verwarring, en wordt beperkt in zijn vrijheid en zal dat opvatten als straf, als verlaging van zijn positie in de roedel. Het loont om vooraf na te denken over wat je de hond wel en niet toestaat wanneer hij volwassen is zodat je gelijk vanaf het begin consequent je verwachtingen helder hebt.

Posted by Rutger in Archief

Tips bij het kiezen van een NLP opleiding

Wanneer je staat voor de keuze voor een NLP opleider, misschien wel de opleiding die je het meest gaat gebruiken in je leven, kan je de volgende overwegingen overwegen:

Een NLP opleiding is een unieke toevoeging die heel anders is als wat je in andere opleidingen krijgt. Het is een heel andere manier van kijken naar de wereld. Je wilt een opleider die de NLP opleiding serieus neemt, en niet zomaar een aanbieder. Een opleider kiezen omdat deze dichtbij is kan goed zijn voor een kleuterschool, maar niet voor een NLP opleiding. NLP is meer dan enkel stomweg NLP technieken toepassen zoals veel NLP aanbieders geven; het is een opleiding in situationeel communiceren en handelen waarbij je NLP technieken zou kunnen toepassen. Vermijd opleiders die je voorschrijven hoe te handelen, vind de opleider die vragen stelt over de situatie en je keuzes aanwijst in situaties. Vermijd de opleider die weet wat NLP zou doen; kies de opleider die aangeeft dat NLP keuzes uitbreidt.

Ga naar verschillende aanbieders van NLP opleidingen om sfeer te proeven. Vraag de opleider hoe een trainingsdag er uit ziet. Vermijdt de opleider die je laat zien hoe goed hij of zij is; kies de opleider die jou laat ervaren wat jij kan. Wees niet onder de indruk van hoe goed de trainer NLP toepast; wees onder de indruk van wat de trainer jou laat ervaren. Het doel van een training is niet dat je een show krijgt, maar dat je zelf leert toepassen. Let op dat de trainer die je NLP technieken laat uitvoeren minder goed is dan de trainer die je aan het denken zet over wat te doen, en een NLP techniek als optie biedt, naast wat je al kan.

Stel de vraag aan je opleider “Wat is NLP?”, en luister naar het antwoord. Als de trainer aangeeft dat het een lastige, brede vraag is, dan is de kans groot dat deze trainer voor zichzelf nog geen duidelijke visie heeft. Een goede trainer, met visie, zal je een antwoord geven over een andere manier van kijken, over een methode van leren, over een houding, over effectiviteit. Een trainer die een opsomming geeft van wat er allemaal in NLP zit, een lijst met technieken, snapt de onderliggende gedachte niet.

Stel de vraag aan je opleider “Wat kan je met NLP?”, en hoor wat de trainer aangeeft. Vergelijk het antwoord met het antwoord dat een kok je zou geven: geeft deze trainer antwoord alsof NLP allemaal recepten is waarmee je meer gereedschappen hebt in je communicatie en handelen, of geeft deze trainer de indruk dat je in situaties meer keuzes krijgt, als een kok die met de ingrediënten die beschikbaar zijn iets lekkers op tafel kan zetten. De 2e, de kok die kan koken, is de betere opleider. Let ook op of in het antwoord een bepaald aandachtspunt genoemd wordt, wat kan duiden op een stroming van toepassing, zoals motivatie, persoonlijke vrijheid, sportprestaties, lesgeven, coachen, sales, etc.

Staar je niet blind op certificaties, beroepsgroepen en dergelijke keurmerken. De beste opleiders die ik ken passen niet in het keurslijf dat keurmerken vaak zijn. Als je toch de houvast van een keurmerk handig vindt, zoek dan eerst eens op waar het keurmerk voor staat. Veel keurmerken zijn slechts een stempel zonder blijvende kwaliteitscontrole, en voegen niets toe dan de schijn van vertrouwen.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Begeleiding

Wanneer je een meer gestructureerde aanpak wilt bij het ontwikkelen van je management- en/of communicatievaardigheden, en daar persoonlijke begeleiding bij zoekt, dan wil ik je daar graag bij helpen. Wanneer je met een specifieke vraag zit, een artikel mist, voel de vrijheid om te mailen naar info@rspaans.nl, zodat ik kan kijken of je je daarmee kan helpen.

Daarnaast kan je er voor kiezen om een afspraak te maken om samen eens te kijken wat en hoe ik iets voor je kan betekenen qua begeleiding in jouw persoonlijke realisatieproces. Een eerste afspraak waarin we gelijk aan de slag gaan: onderzoeken wat jij wilt en zoekt, wat je tegengehouden heeft tot nu toe, hoe je nu gelijk in de gewenste richting kan bewegen, en wat je van begeleiding verwacht. Een prikkelende kennismaking van een half uur, gratis en vrijblijvend. Een kennismaking waarin je kennismaakt met het begeleidingsproces en de begeleiding zodat je ervaart wat je kan verwachten.

Vervolgens heb je alle vrijheid om te kiezen voor de begeleiding die jou het beste past. Zorg voor vergelijking door ook bij andere begeleiders op bezoek te gaan, want wat jou het beste past geeft ook het beste resultaat voor jou (en dat is waar het om gaat: jou en jouw resultaten).

Als je dan voor vervolg kiest, kan de begeleiding starten, die bestaat uit een voorbereiding en (één of meerdere van) 4 fasen:

  1. Ontdekken en bepalen van JOUW toekomstidealen en drijfveren.
  2. De juiste, bijbehorende, uitdagende doelen stellen.
  3. Een plan maken om de doelen naar actie om te zetten.
  4. Doen: de resultaten behalen door de acties uit te voeren.

Ben jij klaar voor resultaten die bij jou passen? Ben jij klaar om aan de slag te gaan? Ben jij klaar om jezelf centraal te stellen? Ben jij klaar om te vertrouwen op je eigen inzichten en vanuit je eigen wensen je leven in te richten? Ben jij klaar om te gaan werken aan wat je WEL wilt? Ben je bereid om je handen uit je mouwen te steken, en voor jezelf aan de slag te gaan?

Neem dan NU de eerste kleine stap: stuur een mailtje voor een kennismakingsafspraak naar info@rspaans.nl.

Posted by Rutger in Archief

Uitdaging: spelen met NLP nominalisaties

Wanneer je het Metamodel kent, dan ken je nominalisaties (weet je wat nominalisaties zijn). Mijn uitnodiging is een uitdagende.
Neem eens even de tijd om een aantal grote nominalisaties te ontdekken en te (her)kaderen voor jezelf. Ga na eerst eens na wat de volgende woorden betekenen, voor jou. Vervolgens voeg je het besef toe dat het om een actief proces gaat. Hoe zou jij deze zaken voor jezelf willen definieren? Shake your MOW! Ken je er nog meer?

Werk is de nominalisatie van werken. Wat betekent je werk voor jou?

Opleiding is de nominalisatie van opleiden. Wat betekent jouw opleiding voor jou?

Relatie komt van relateren.

Leven komt van leven.

 

En tot slot, de grote nominalisaties die wij kennen, die we gebruiken, al zijn het niet echt nominalisaties in de zin van een actief werkwoord en passief zelfstandig naamwoord, maar je bent nu toch lekker bezig kaders te onderzoeken:

Wat betekent vriendschap?

Wat betekent vrijheid?

Wat betekent ‘IK’?

Posted by Rutger in NLP handleiding

Suggestieve patronen

In NLP heeft het Milton model een centrale plaats. Een veelgebruikt concept is daarbij de suggestie.

Suggereren: het idee geven, opperen, voorstellen, insinueren, impliceren, aandragen, beweren, aan de hand doen, naar voren brengen, adviseren, aanbrengen, influisteren, betogen, betuigen, raden, claimen, pretenderen, staande houden, stellen, zeggen.

Stel vragen, vragen sturen. Maak ze onweerstaanbaar door je stem aan het einde omlaag te laten gaan, in plaats van omhoog zoals we normaal bij een vraag doen.  En misschien merk je nu al dat elke gedachte je kan doen beseffen dat je meer bewust wordt van wat je nieuwsgierig kan leren en willen ontdekken en ervaren.

Voorbeelden van suggestie

  1. Wellicht wel, misschien ook niet, zal jij {SUGGESTIE in actie komen}
  2. Ik vraag me af, zal jij {SUGGESTIE in actie komen}, of niet (of niet vermorzeld weerstand)
  3. Mensen kunnen, weet je, {SUGGESTIE in actie komen} (weet je effect: impliciete aannamen dat het algemeen bekend is)
  4. Mensen mogen, weet je, {SUGGESTIE in actie komen}
  5. Mensen zouden, weet je, {SUGGESTIE in actie komen} kunnen
  6. Mensen zouden, weet je, {SUGGESTIE in actie komen} mogen
  7. Sommige mensen {SUGGESTIE komen in actie} (effect: toehoorder controleert intern of deze een van sommigen is; geef dus iets om te controleren) 
  8. Soms kan je {SUGGESTIE in actie komen} (effect: toehoorder controleert intern of deze het nu kan; geef iets om te controleren) 
  9. Misschien heb je nog geen {SUGGESTIE drang om in actie te komen}, nu al (observatie door nu al als onvermijdelijk) 
  10. Iemand zou, weet je, {SUGGESTIE in actie komen} kunnen
  11. Wellicht wil je {SUGGESTIE in actie komen}, … NU
  12. Wellicht kan je {SUGGESTIE in actie komen}, … NU
  13. Iemand kan, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen}
  14. Iemand mag, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen}
  15. Iemand zou, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen} kunnen
  16. Iemand zou, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen} mogen
  17. Iedereen kan, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen}
  18. Iedereen mag, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen}
  19. Iedereen zou, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen} kunnen
  20. Iedereen zou, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen} mogen
  21. Een persoon kan, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen}
  22. Een persoon mag, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen}
  23. Een persoon zou, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen} kunnen
  24. Een persoon zou, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie komen} mogen
  25. Jij kan {SUGGESTIE in actie komen}
  26. Jij zou {SUGGESTIE in actie komen} kunnen
  27. Jij mag {SUGGESTIE in actie komen}
  28. Jij zou {SUGGESTIE in actie komen} mogen
  29. Een persoon mag {SUGGESTIE in actie komen} , omdat het goed is om {SUGGESTIE in actie te komen}
  30. Een persoon mag {SUGGESTIE in actie komen} , omdat jij zelf bepaalt wat jij doet.
  31. Zal jij {SUGGESTIE snel  in actie komen},of {SUGGESTIE normaal  in actie komen},of {SUGGESTIE langzaam in actie komen} (alle mogelijke keuzes: altijd volgen) 
  32. Ik zal je niet vertellen {SUGGESTIE om in actie te komen}, omdat je dat zelf kan ontdekken
  33. Ik zou je kunnen vertellen {SUGGESTIE om in actie te komen}, maar ik laat je dat liever zelf ontdekken
  34. Hoe zou het voelen wanneer jij {SUGGESTIE in actie komt} (dwingt tot voorstelling maken, ervaren) 
  35. Vroeg of laat {SUGGESTIE kom je in actie}
  36. Eens {SUGGESTIE kom je in actie}
  37. Uiteindelijk {SUGGESTIE kom je in actie}
  38. Probeer {SUGGESTIE in actie komen} tegen te gaan (impliciet: onmogelijk om het tegen te gaan) 
  39. Probeer {SUGGESTIE in actie komen} uit te stellen
  40. Je hebt misschien nog niet gemerkt {WAARHEID dat je gevoelens voelt} terwijl je {SUGGESTIE in actie komt}
  41. Kan jij echt lol hebben in {SUGGESTIE in actie komen}? (impliciet moet je wel) 
  42. Kan jij echt genieten van {SUGGESTIE in actie komen}?
  43. Je zou de sensaties kunnen ervaren {WAARHEID van de gevoelens die je voelt} terwijl je {SUGGESTIE in actie komt}
  44. Wat gebeurt er wanneer jij {SUGGESTIE in actie komt}? (moet je voorstellen) 
  45. Je hoeft niet {SUGGESTIE in actie te komen}
  46. Een ieder hoeft niet, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie te komen}
  47. Mensen hoeven niet, {NAAM}, {SUGGESTIE in actie te komen}
  48. Misschien weet jij niet wanneer {SUGGESTIE je in actie komt}
  49. Het is eenvoudig om {SUGGESTIE in actie te komen}, is het niet? (is het niet verzacht; 1e deel zal worden geprobeerd) 
  50. Iemand zou niet kunnen weten of {SUGGESTIE deze in actie komt}
  51. Iemand zou niet kunnen weten of het fijn is om {SUGGESTIE in actie te komen}
  52. Jij bent in staat om {SUGGESTIE in actie te komen}
  53. Een persoon is in staat om {SUGGESTIE in actie te komen}
  54. Iemand is in staat, {NAAM} om {SUGGESTIE in actie te komen}
  55. {WAARHEID Je hebt gevoelens}, {WAARHEID je hoort geluiden}, {WAARHEID je hebt gedachten} en {SUGGESTIE je komt in actie}, toch?
  56. Iemand vertelde mij eens “{SUGGESTIE Kom in actie!}”
  57. Iemand zei “{SUGGESTIE Kom in actie!}”
  58. Wanneer jij {SUGGESTIE in actie komt}, dan {voel je goede gevoelens; ben je er klaar voor} (persoon moet WANNEER deel doen om DAN deel te verifieren) 
  59. {SUGGESTIE Je komt in actie}….toch? (effect tag-vraag, zoals “… toch?”impliciet en automatisch eens zijn) 
  60. Vanuit alle goede redenen kan jij {SUGGESTIE in actie komen}
  61. Vanuit de vrijheid die jij hebt kan jij {SUGGESTIE in actie komen}
  62. Er is geen reden voor je om te denken aan alle redenen waarom je {SUGGESTIE in actie komen} wel zou kunnen/willen doen
  63. NIET {SUGGESTIE} ZIEN/HOREN/VOELEN/DOEN, best in combinatie met kunnen, mogen, zouden, hoeven, moeten, nodig zijn, bijvoorbeeld we moeten je niet in actie zien
  64. {WAARHEID Je hebt gevoelens} alsof {SUGGESTIE je in actie komt}
  65. Ik {WAARHEID of GELOOF of BEN OVERTUIGD} dat jij nooit zal overwegen {SUGGESTIE om in actie te komen}
  66. Door {WAARNEMING je blauwe ogen} zie je er uit alsof je {SUGGESTIE in actie komt}
  67. Door {WAARNEMING je blauwe ogen} lijkt het wel alsof je {SUGGESTIE in actie komt}
  68. Je ziet er uit alsof je nooit zal overwegen om {SUGGESTIE die actie} te doen
  69. Ik weet dat ik niet aardig hoef te zijn, om jou {SUGGESTIE in actie te laten komen}
  70. Omdat ik {OBSERVATIE je zie knikken}, weet ik dat jij er niet aan zal denken om {SUGGESTIE in actie te komen}
  71. Ik zie jou niet als iemand die er aan denkt, laat staan overweegt, om {SUGGESTIE in actie te komen}
  72. Ik zie jou niet als iemand die een beeld heeft bij de gedachte aan {SUGGESTIE in actie komen}
  73. Ik zie jou niet als iemand die zelfs maar een beeld kan vormen bij de gedachte aan {SUGGESTIE in actie komen}
  74. Ik zie jou niet als iemand die {SUGGESTIE in actie komt}
  75. Ik zie jou niet als iemand die gevoel krijgt bij de gedachte aan {SUGGESTIE in actie komen}
  76. Het voelt niet alsof jij zelfs maar zou overwegen {SUGGESTIE om in actie te komen}
  77. Zoals je daar nu zit lijkt het wel alsof je {SUGGESTIE in actie komt}
  78. Het is gemakkelijk {SUGGESTIE om in actie te komen}
  79. Je kunt opmerken {SUGGESTIE dat je in actie komt}
  80. Ik weet dat je {SUGGESTIE in actie komt}
  81. Je weet {WAARHEID dat je gevoelens hebt} en {SUGGESTIE dat je in actie komt}
  82. Terwijl {WAARHEID jij gevoelens voelt}, kun je {SUGGESTIE in actie komen}
  83. Wanneer {WAARHEID jij gevoelens voelt}, kun je {SUGGESTIE in actie komen}
  84. {OBSERVATIE Dat je met je hoofd knikt} zorgt er voor dat {SUGGESTIE in actie komt}
  85. Je vraagt je misschien af {SUGGESTIE wanneer je in actie komt}, en misschien ook niet
  86. Je vraagt je misschien af {SUGGESTIE wanneer je in actie komt}, maar ik denk het niet
  87. Je kan nieuwgierig zijn naar {SUGGESTIE in actie komen}
  88. Het is goed dat je {SUGGESTIE in actie komt}
  89. Het is niet belangrijk dat je {SUGGESTIE in actie komt}
  90. En nu kun je helemaal {SUGGESTIE in actie komen}
  91. Elke gedachte kan je helpen {SUGGESTIE om in actie te komen}
  92. Wil je gaan {OBSERVATIE staan/zitten/liggen} wanneer je {SUGGESTIE in actie komt}?
  93. Ik wil graag iets met je bespreken voordat {SUGGESTIE je in actie komt}
  94. Je vraagt je misschien af {KEUZE of je gevoel of je gedachten of je lichaam} het eerst {SUGGESTIE in actie komt}
  95. Ik weet niet of {KEUZE1 je gevoel} of {KEUZE2 je gedachten} {SUGGESTIE je tot actie laat komen}
  96. {SUGGESTIE Kom je in actie} voor of na {ACTIE/OBSERVATIE een kop koffie}?
  97. Besef je nu al dat {SUGGESTIE je in actie komt}?
  98. Wist je dat {SUGGESTIE je in actie komt}?
  99. Ben je nieuwsgierig naar {SUGGESTIE in actie komen}?
  100. Hoe gemakkelijk kan jij {SUGGESTIE in actie komen}?
  101. Je kunt {SUGGESTIE actief blijven} blijven
  102. Ben je nog steeds {SUGGESTIE in actie aan het komen}?
  103. Gelukkig hoef ik niet in detail te weten {SUGGESTIE hoe jij in actie komt}
  104. Je kunt beginnen {SUGGESTIE met in actie komen}
  105. Ik weet niet hoe snel {SUGGESTIE jij in actie komt}
  106. Ik zou graag willen weten hoe {SUGGESTIE jij in actie komt}
  107. Ik vraag me af wat je het liefste zou doen wanneer {SUGGESTIE je in actie komt}
  108. Het is niet de bedoeling dat je al te veel {SUGGESTIE in actie komt}
  109. Niet te veel plezier beleven aan {SUGGESTIE in actie komen}
  110. Weet je wat {SUGGESTIE in actie komen is}?
  111. Heb je gemerkt dat {SUGGESTIE je in actie komt}
  112. Het maakt niet uit wanneer je begint {SUGGESTIE met in actie komen}
  113. Ik {OBSERVEERBARE ACTIE beweeg mijn hoofd} om te zorgen dat {SUGGESTIE jij in actie komt}
  114. Onverklaarbaar, zonder reden, kan jij {SUGGESTIE in actie komen}
  115. {NEGATIE SUGGESTIE Je wilt misschien niet in actie komen}, laat staan dat je het werkelijk doet
Posted by Rutger in NLP handleiding

Wat is het verschil tussen veronderstellingen en vooronderstellingen?

In NLP heb je de basisveronderstellingen, en in het Metamodel en het Miltonmodel is sprake van vooronderstellingen. Wat is het verschil?

Wat is het verschil tussen veronderstellingen en vooronderstellingen?

Onderstellen betekent vooraf aannemen. Er is dus sprake van een bepaalde aanname bij veronderstellingen, en ook bij vooronderstellingen. Kort gezegd is het verschil dat veronderstellingen aannames vooraf zijn die mogelijk waar kunnen zijn (er is ruimte voor discussie over de waarheid), en vooronderstellingen zijn aannames vooraf die impliciet waar moeten zijn.

Alle blaadjes zijn groen: als gehele zin is dit een veronderstelling. Het is een stelling waarover gediscussieerd kan worden.

Maar er zitten ook vooronderstellingen in dezelfde zin, want wat moet waar zijn? Er moeten blaadjes zijn, er moet een bepaald kenmerk zijn dat groen heet. Wat is groen eigenlijk? En wat zijn blaadjes? Impliciet worden er dus waarheden meegegeven.

Voel je het verschil?

Veronderstellingen

Een veronderstelling is een aanname vooraf die wellicht nog ter discussie staat.  De NLP basisveronderstellingen zijn dus overtuigingen, die je kan (en mag) gebruiken, zodat ze je meer vrijheid en ruimte geven in het denken, zonder dat er gezegd wordt dat het waar is, of niet.

Vooronderstellingen

Een vooronderstelling is een aanname vooraf, die niet meer ter discussie staat. Om deze boven tafel te krijgen, moet jij jezelf afvragen “Wat moet waar zijn om hetgeen wat gezegd wordt waar te laten zijn?”.

Door aannames te verpakken in een vooronderstelling, breng je deze aannames met minder weerstand over op de toehoorder (Miltonmodel). Door bij overtuigingen de juiste vooronderstellingen ter discussie te stellen, kan je de overtuiging ontkrachten (Metamodel).

Buiten NLP

Onderstellen, zonder de ver- of -voor, betekent vooraf aannemen.

Een veronderstelling is een aanname vooraf die nog ter discussie staat. De aanname wordt expliciet genoemd en eventueel besproken.

Een vooronderstelling is een aanname vooraf, die niet meer ter discussie staat. De aanname is verborgen, impliciet en niet besproken.

Posted by Rutger in NLP handleiding

SMARTIE doelen

Als je doelen hebt dan helpt de afkorting SMARTIE je om deze doelen beter bereikbaar te maken. De letters van SMARTIE staan voor SPECIFIEK, MEETBAAR, ACTIVEREND, REALISTISCH, TIJDGEBONDEN, INVLOED, ECOLOGISCH. Door met deze 7 aspecten rekening te houden bij doelen stellen heb je invloed op de haalbaarheid van de doelen en de duidelijkheid van de doelen.

LET OP: Alles in NLP is situationeel. Dat betekent dat NLP niet zegt dat je SMARTIE moet gebruiken, NLP leert je dat je het beter is om SMARTIE te gebruiken wanneer je er voor kiest om een doel meer haalbaar, concreet, eenduidig en duidelijk wilt maken. Handig voor bijvoorbeeld een werknemer die graag in zijn functioneringsgesprek wil bewijzen dat de gemaakte afspraken behaald zijn.

Wanneer het juist jouw doel is om een doel minder haalbaar te maken en minder duidelijk dan doe je juist het tegengestelde van SMARTIE. Handig voor bijvoorbeeld de manager die graag in functioneringsgesprekken de vrijheid wil houden om afspraken discutabel en richtinggevend te houden.

Herfomuleer de doelen naar SMARTIE zodat

De doelen Specifiek zijn.

Maak het zintuiglijk waarneembaar. Beschrijf je doel als iets wat je kan horen, zien, ruiken, proeven, voelen. Maak het eenvoudig. Doordat je het zintuiglijk specifiek maakt kan iedereen voor zich zien, horen, ruiken, voelen, proeven dat het doel gehaald is.

De doelen Meetbaar zijn.

Maak een bewijsprocedure zodat je kan meten en bepalen wanneer je jouw doel hebt bereikt.

De doelen Activerend zijn.

Sta stil bij welke formulering het meest activerend is, voor jou, zodat je er moeite voor wilt doen. Maak het benaderend.

De doelen Realistisch zijn.

Zorg er voor dat het doel de grens van het haalbare nadert. Leg de lat zo hoog, dat je het net kan halen.

De doelen Tijdgebonden zijn.

  1. Stel een deadline.
  2. Formuleer het doel vanuit het moment dat je het doel hebt bereikt. Alsof het NU is.

Het doel In eigen beheer ligt, dat je Invloed hebt.

Het bereiken van het doel ligt in je eigen handen. Het is vrij van externe factoren.

Het doel Ecologisch is.

Breng het in lijn met het grote geheel. Let op concurrerende en conflicterende doelen en belangen, over alle contexten. Is het verantwoord? Is het zinvol?

Posted by Rutger in NLP handleiding

9 stappen naar persoonlijke vrijheid (spirituele groei).

In NLP zijn er stromingen die spirituele groei hebben gemodelleerd. Daaruit zijn 9 generieke stappen ontstaan die er voor zorgen dat je eigen ‘zijn’ de ruimte krijgt. 9 stappen die zorgen dat je jouw persoonlijke ruimte en vrijheid vergroot worden, en het proces van maskeren (sociaal gewenst gedrag vertonen op basis van interne verwachtingen) minder grote invloed krijgt. Het belangrijkste effect is vaak niet zozeer dat het uiteindelijke gedrag verandert, als wel dat de motivatie om het gedrag te vertonen verandert: je gaat de dingen doen die je doet vanuit een intrinsieke motivatie in plaats vanuit de externe motivatie ‘dat het zo hoort’. In plaats van REAGEREN op (jouw verwachtingen van) de buitenwereld, ga je jouw leven CREËREN van binnenuit. Het (her)kennen van deze stappen is een handvat voor de NLP coach en de NLP (Master) Practitioner om persoonlijke vrijheid  te kunnen beïnvloeden. En uiteindelijk is coachen niets anders dan de persoonlijke vrijheid vergroten.

1) Besef je dat er niets is buiten jezelf: alles wat je waarneemt en denkt ben jezelf, en bestaat enkel in jou gedachten. Wanneer je naar een vaas kijkt, denk je een vaas te zien, maar een vaas is enkel een idee, een concept. Alle ideeën en concepten die jij hebt projecteer je op de wereld, en daarmee vervorm je de realiteit. Je bevestigt enkel je zelfbeeld en je wereldbeeld.

2) Besef je dat je niets te verliezen hebt, enkel illusies in je denken. Niemand heeft iets te verliezen. Dit gaat altijd en overal voor iedereen op. Het enige wat je kunt verliezen zijn ideeën en concepten die ondersteund worden door enorm veel energie (emoties gerelateerd aan het denken en oordelen). Herken en vernietig de ‘onechtheden’ van het denken. Neem de tijd die je nodig hebt, het is zeker niet gemakkelijk om tot in je diepste wezen te beseffen dat je nooit iets te verliezen hebt.

3) Leef hier en nu. Gisteren is voorbij, morgen zal nooit komen, alleen vandaag, nu, bestaat. De rest zijn enkel gedachten, illusies.

4) Maak contact met je ware zelf. Laat oordelen los. Met name schuld, schaamte, spijt (en soms daaraan gerelateerde angst) duiden op oordelen, waardeoordelen, en dan van buitenaf. Voel wat er echt van binnen is (authentiek). Ontdek AL je aanwezige gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën. Gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën hoeven zeker niet altijd zacht, lief of ‘spiritueel’ te zijn. Onze geest omvat alles: het lagere en het hogere, het lichte en het donkere. Persoonlijke vrijheid begint met alles van jezelf te onderkennen en te erkennen. Laat de innerlijke repressie van gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën gaan.

5) Laat het oordelen los. Zie de gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën voor wat ze zijn, zonder commentaar van het denken (de interne stem). Het denken verstoort het gevoel, via het oordeel en geeft ruis in de volgende stappen. Het denken en externe oordelen maken dat ‘dat-wat-is’ subjectief wordt ervaren, terwijl persoonlijke vrijheid zoekt naar het objectieve en authentieke in jezelf. Het denken is de grondslag van de onware-zelf, het ego. Een appel is een appel, en is anders dan een appel met het oordeel “weer een appel”, en is anders dan een appel met het oordeel “appels zijn lekker”, en is anders dan een appel met het oordeel “gezond: een appel”, en is anders dan een appel met het oordeel “de verboden vrucht”. Het zien van de appel als appel, en niet meer dan dat brengt je in contact met je ware gevoel (noot: besef dat appel een concept op zich is). De noodzakelijke stap van denken in illusies naar authentiek kunnen voelen.

6) Neem de geraaktheid van je hart als richtsnoer voor je handelen. Waardoor wordt je geraakt, waardoor wordt je bewogen? In dit het echte en authentieke gevoel? Je weet dan dat je daar iets mee te doen hebt, dat je daar antwoord op hebt te geven. Dat antwoord kan een innerlijk protest geven of een instemming van het hart. Herstel hier de verbinding met je ware zelf, en handel vanuit je authentieke gevoel. Het handelen vanuit geraaktheid neemt het over van het handelen vanuit het denken. Wees trouw aan de geraaktheid waarmee je wordt geroepen en bewogen. Uiteindelijk zal ook het denken ten dienste komen te staan van de geraaktheid.

7) Overgave: de werkelijkheid als geheel omarmen, met alles erop en eraan, zonder enig voorbehoud. Het is zoals het is. Heb de bereidheid geraakt te worden door het leven in al zijn facetten. Overgave aan de werkelijkheid betekent niet dat je alles maar goed moet vinden. Want juist in de overgave zul je bemerken dat sommige gebeurtenissen een heftig protest in je oproepen en dat andere gebeurtenissen je blij maken. Maar nu authentiek, van binnenuit, creërend, in tegenstelling tot van buitenaf, reagerend. Protest en instemming van het hart vormen de wijzers van je innerlijk kompas voor je handelen in de wereld.

8) Twijfel: alleen vanuit twijfel kunnen keuzes gemaakt worden en nieuwe stappen gezet in de persoonlijke vrijheid. Wie meent de waarheid in pacht te hebben maakt geen keuzes. Zo iemand herhaalt steeds hetzelfde antwoord, ongeacht de vraag die het leven op enig moment stelt. Daar leer je niets van. Daar kun je ook niet aan groeien.

9) Ontdek: Het leven is een rijk terrein waarop veel valt te ontdekken. Ga op ontdekkingsreis. Als je gedachten, gevoelens, wensen, doelen of fantasieën hebt, breng die dan in praktijk, voer ze uit. Ervaar de ervaring om de ervaring rijker te worden, je gevoel rijker te maken. Wees ontevreden om in beweging te komen, om te groeien, om in actie te komen, om niet langer te blijven waar je was, om niet stil te staan. Op terreinen waar je samen bent: geef elkaar inspraak, met het recht om nee te zeggen. Bij een veto accepteer je dat op een liefdevolle manier.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Succes is het doel van NLP

NLP & Succes

NLP & Succes

NLP, excellentie, NLP technieken, NLP modelleren, NLP basisveronderstellingen, NLP vaardigheden, allemaal aspecten die uiteindelijk allemaal een middel zijn van één enkele gedachte: excellentie behalen in het bereiken van gestelde doelen, ofwel zo effectief en efficiënt mogelijk denken, doen en handelen. Uiteindelijk staat alles binnen NLP in het teken van SUCCES.

Wat succes dan is (volgens NLP), als grondbeginsel, is belangrijk om goed in de gaten te houden. Een basisprincipe daarin is dat NLP niet-normatief is, oftewel het ene doel of het andere doel niet de voorkeur geeft op basis van de inhoud van het ene of het andere doel. NLP heeft geen mening over het beter zijn van het doel “afvallen” ten opzichte van het doel “aankomen”. Wel zorgt het toepassen van de technieken dat jouw doelen bij jou passen (jouw doelen zijn) dus jouw voorkeur (niet je oppervlakte voorkeur, maar je diepte voorkeur). Passend bij je werkelijke identiteit en waarden opdat zelfrealisatie van diepere behoeften centraal staat.

Succes, of beter de doelstelling naar succes, is niet voorgeschreven. Je kan de technieken gebruiken om aan de oppervlakte doelen te stellen (wat is de bias van de maatschappij over succesvol zijn?) zoals een grote auto, veel geld, et cetera, de doelen die vooral (in het algemeen; generalisatie) mensen tot 35 jaar aanspreken. Maar het kan ook zijn geen auto hebben, of geen geld hebben, als dat je voorkeur heeft. Want dat is de crux: je persoonlijke voorkeur. Wanneer jij diep van binnen voelt dat het belangrijk is om bij te dragen aan een goed milieu, en jij vindt dat het daarom belangrijk is om juist geen auto te hebben, dan vindt NLP dat best, en stelt succes dan op het geen hebben van een auto.

Succes is dus niet wat anderen succes vinden, of dat anderen jou succesvol vinden, of wat de culturele normen voorschrijven: het gaat om realiseren wat jij, diep van binnen, echt belangrijk vindt, whatever that may be.

En gaandeweg ons leven verandert wat wij echt belangrijk vinden, diep van binnen. Mid-life crisis, het “Is dit alles”-gevoel bezongen door Doe Maar, dat zijn normale uitingen van waarden en inzichten die op identiteits- en waardenniveau wijzigen. En de inhoud van wat succes is verandert mee met deze wijzigingen. Ben je 27 jaar dan krijg je wellicht veel energie uit het hard werken om je leven in te richten, ben je 35 en heb jij je leven op orde, dan worden andere dingen belangrijk, zoals bijvoorbeeld rust, zorg en vrijheid. Jouw definitie van succes verandert dan dus mee, althans op inhoudsniveau. Dit veranderen is een natuurlijk proces, dat globaal in periodes van 7 jaar optreedt.

Wat is succes in NLP

Een goede definitie, die voldoet aan al deze overwegingen, is beschreven door Anthony Robbins (met een kleine eigen toevoeging):

Success is doing

what you want to do,

when you want to do it,

where you want to do it,

with whom you want to do it,

as much as you want to do it,

in a way others may profit,

while having fun getting there.

Posted by Rutger in NLP handleiding