vaardigheid

Schrijfoefening: Het verhaal van de oude boom

Ze denken dat ik een boom ben. Een oude boom. Een grote statige boom die enkel passief regen, wind en storm weerstaat. Maar ik ben veel meer dan dat. Slechts enkele mensen, en eekhoorns, kennen mijn geheim. Of eigenlijk is het geen geheim, maar een ongezien talent, mocht je het woord talent mogen gebruiken voor een vaardigheid die eigenlijk heel normaal is maar niet erkend doordat ze niet gezien wordt. Enkel als je het wilt zien zie je het. De meeste dieren en mensen willen of kunnen het niet zien omdat ze enkel naar het oppervlakkige kijken. Ze zien mij daar staan, takken die dansen met de wind, die meetreuren met de regen, soms breken in het ruwe spel dat ik met de storm speel. Mensen die de ogen gesloten houden voor wat zo overduidelijk is, en wel-zieners ridiculiseren door ze aan te duiden met termen als boomknuffelaars. Liefst uitgesproken op meewarige toon, zodat de boodschap van het belachelijke goed overkomt. En de meerderheid heeft gelijk, aldus de zwakken van geest die zich conformeren naar het sociaal gewenste gedrag zoals hun verwachting voorschrijft. Behalve de enkele vrije geest, die het contact weet te maken. En natuurlijk de eekhoorntjes.

 

De bomenknuffelaars, met alle respect uitgesproken, zien wel zoals het is. Ik zal u vertellen wat wij eigenlijk zijn, door een anekdote. Het is mijn tijd om mijn laatste herfst te beleven, terwijl de lente pas is begonnen. Ik geef u inzicht, de waarheid, het zijn zoals het is, ik geef u de werkelijkheid. Het grootste geschenk dat ik kan geven. Aan u om te luisteren en uw dissonantie te reduceren, hetzij richting wat is, hetzij richting uw gekoesterde illusies.

 

Ik sta hier nu drie eeuwen, en slechts een enkeling geeft mij de credits die ik verdien. Slechts een enkeling ziet mijn werkelijke bijdrage aan het zijn in het grote geheel. Slechts een enkeling heeft door hoe de blaadjes aan mijn ledematen elk geluid, elk licht en elke emotie in de omgeving opvangen. Hoe ik de kosmische energie kan richten en richt door mijn bladeren te keren opdat de energie die het heelal naar dit subjectieve centrum van het universum stuurt daar te richten waar ik wens. Slechts enkelen zien hoe wij koolstofdioxide uit de atmosfeer halen en zuurstof toevoegen om de energie zoals wij die ontvangen te maximaliseren, niet als een toeval maar wel in de betekenis die het werkelijk heeft: onze kracht en macht vergroten doordat we nog meer directe ruimtelijk kracht tot onze beschikking krijgen.  Mijn anecdote zal echter kleiner zijn, over meer directe invloed op de loop der dingen. Om uw vermeende denkkracht niet te veel op de proef te stellen, en u de reële kans te bieden om uw ongeloof uit te stellen, net lang genoeg om een sprankje licht tussen uw overtuigingen te laten schijnen. Zodat ik u een eerlijke kans biedt om tot inzicht te komen.

 

153 jaar geleden, zaten Adrianus en Jacobe samen op een picknickkleed onder mij te praten over wat ze samen hadden, en hoe ze dat verder wilden uitbouwen. Adrianus die heel romantisch het hof maakte aan Jacobe, en Jacobe die haar geluk niet op kon dat zij haar ware had gevonden.

Maar ik voelde het water in mijn bladnerven koken door de stemnuances in de stem van Adrianus. Hij was onoprecht. Hij veinsde. Hij huichelde. Ik werd er kromnervig van. Ik greep in. Ik stekte een sterke twijg in zijn hersenpan door deze, precies op het moment dat een kleine bries langs mijn bladeren gleed, hoog boven hem los te laten waarbij de bladeren de jonge tak qua functionaliteit tot een pijl promoveerden. Meer was niet nodig. Even was ik bang dat het te duidelijk zou zijn omdat de bries maar klein was, maar de betrokken mensen bleven het duiden als speling van het lot, in hun ware blindheid mijn speling niet ziende. Speling van het lot, nee, ik speelde met mijn loten. Haha! Jacobe haar oprechte reactie trok de kromheid weer uit mijn nerven. Het was goed. Zij mocht onwetend blijven over de ware intenties van de perfide Andrianus. Zij zou de rest van haar leven de meest dierbare herinneringen koesteren aan hem, in plaats van te ervaren dat haar droombeeldprins slechts als een glazen kerstbal uiteen zou spatten zodra hij zijn door de natuurkrachten gestelde doel, de zwaartekracht en de harde grond, zou bereiken. Het was perfect. Zelden zo een tevreden gevoel overgehouden aan een interventie. Zelden had het geheel zo een schoonheid. Vandaar dat ik deze anekdote aanhaal, nu na 153 jaar, als voorbeeld.

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Trouw

Trouw zijn. Een hond is trouw, zeggen ze. Trouw aan zijn baas. Hoe trouw is een hond? Hoe meet je dat? Doet een hond altijd wat er van hem verwacht wordt? Hoe vaak moet een hond luisteren om als schoolvoorbeeld trouw te zijn? Als de hond altijd doet wat er van hem verwacht wordt dan is een hond 100% trouw. Als de hond 9 van de 10 keer luistert, dan is de hond 90% trouw. Eén op de twee, dan zit je op 50% trouw. Ben je pas ontrouw als je onder de 50% daalt? 49% of lager, dan ben je ontrouw, 51% of hoger dan ben je trouw? Hoe werkt dat? Is luisteren niet elke keer een nieuwe keuze, elke keer opnieuw, waarbij de optelsom van wel luisteren/niet luisteren een totaalbeeld geeft? Elke dag 24 uur, 24 keer luisteren? Trouw zijn is niet misschien niet een geheel, maar een overzicht. Net zoals zelfdiscipline niet een eenmalige vaardigheid is, maar een opeenvolging van keuzes. En als je één keer afwijkt in je keuze, één keer van honderd keren eens toegeeft aan verlangens, heb je dan gelijk geen zelfdiscipline? Als je stopt met roken, en één keer steek je toch een sigaret op, heb je dan gelijk geheel gefaald? Als je één keer een snelle snack neemt tijdens een dieet van een week, is je dieet dan mislukt?

Als een hond 15 jaar wordt, dan staat dat voor 15 jaar, keer 365,25 dagen, keer 24 uur (1 opdracht per uur gemiddeld). Dat is 131.490 keer luisteren, als trouw een 100% score zou moeten zijn. Eén keer een slechte dag van niet luisteren (24 keer), en de score daalt naar 131.466. Dat is afgerond nog steeds 100%. Is één keer ontrouw gelijk volledig ontrouw, of gaat het om intentie en gemiddelden? Is een hond ontrouw na één dag niet luisteren?

Hoe werkt dat in een huwelijk? Huwelijkse trouw? Als je 10 jaar getrouwd bent, en je doet ‘het’ eens per week met elkaar, dan doe je het 52 keer 10 = 520 keer met elkaar. Als je ‘het’ dan één keer met een ander doet, dan ben je afgerond nog steeds 100% trouw. Pas als je vijf keer ontrouw bent, ben je ‘maar’ 99% trouw.

De perfecte score van tien jaar huwelijkse trouw is tien jaar 365 dagen 24 uur per dag ‘nee’ zeggen tegen verleidingen. Dat is 87.600 keer ‘nee’ zeggen tegen verleidingen, bij een gemiddelde van één verleiding per uur. ‘Nee’ op momenten dat dit makkelijk gaat, en op momenten dat verleidingen groot zijn en verdedigingen laag. Als je goed uitgerust bent, en ook als je moe bent na een slechte nachtrust. Als je nuchter bent, en als je aangeschoten op een feestje bent. Als je alleen thuis zit, en als je op een leuk en gezellig feestje bent. Eén keer per ongeluk ‘ja’ zeggen, één keer ‘ja’ kiezen, ben je dan gelijk ‘fout’ of tellen de 87.599 keren dat je ‘nee’ zei zwaarder?

Posted by Rutger in Archief

NLP als methode: modelleren

NLP modelleren

NLP modelleren

NLP is ontstaan vanuit het modelleren van excellentie, vaardigheden die tot het gewenste resultaat leiden. In de Practitioner ligt de focus op het leren kunnen toepassen van de technieken.

“NLP is een houding en een methode met in haar kielzog een serie aan technieken” – Richard Bandler.

Houding

  • Nieuwsgierigheid
  • Flexibiliteit: de bereidheid te experimenteren, iets nieuws en anders te proberen
  • Constructief bijdragend aan het doel

Methode: Modelleren

NLP gaat er van uit dat wat de ene mens aan gedrag of vaardigheden laat zien, door een ander mens (in minstens de helft van de tijd) ook kan worden eigen gemaakt. Verder vooronderstelt NLP dat de mensen op fysiek en mentaal niveau op dezelfde manier functioneren omdat ons neurologisch netwerk eenzelfde opbouw heeft.

Om een ander gedrag of vaardigheid aan te leren van een expert, dienen we te zoeken naar de VERSCHILLEN tussen de expert en mijzelf. Wat doet de expert anders? Wat is het verschil dat het verschil maakt? Dit proces heet modelleren.

Modelleer vaardigheden

  • Kalibreren: het vermogen om minimale non-verbale veranderingen waar te nemen.
  • Elicitatie: uitvragen volgens het META model
  • Chunking: Hiërarchie van ideeën. Het kiezen van abstractieniveau.
  • Sequencing: strategieën, herkennen van de volgorde waarin iemand stappen zet.

Wat modelleer je?

  • Fysiologie: de sleutel om snel de stemming te achterhalen d.m.v. de ademhaling en de lichaamshouding, mimiek etc. Rapport en matching.
  • Filters: metaprogramma’s, waarden en overtuigingen, de neurologische niveau’s. We letten op deze filters wanneer we willen weten WAAROM (interne motivatie) iemand doet wat hij doet (gedrag).
  • Strategie: een opeenvolging van interne representaties die leiden tot het bereiken van een resultaat. Oogpatronen, predikaten etc.

Binnen NLP is de benadering dus: Wat doen succesvolle mensen eigenlijk? We kunnen leren van de excellentie van anderen door ze na te apen, door de gedachten te hebben die zij hebben, de motivatie te hebben die zij hebben, te geloven wat zij geloven, te (leren) kunnen wat zij kunnen, te doen wat zij doen, de wereld zien zoals zij het zien. Het in kaart brengen van deze aspecten, dat is wat modelleren is. En wanneer je dat vastlegt in een overdraagbaar model dan heb je een NLP techniek, ofwel het antwoord op de vraag “HOE kan ik de excellentie die een ander heeft ook bereiken met de mogelijkheden die ik tot mijn beschikking heb?”.

Dus wanneer iets niet goed gaat, of je wilt iets anders doen dan je tot nu toe hebt gedaan, dan legt NLP de focus niet op wat er mis is en hoe dat verbeterd kan worden, maar NLP legt de focus op iets ergens waar het wel goed gaat, en kopieert dat. Je gaat leren van iemand (rolmodel) die goed is in wat jij wilt kunnen, door zijn interne proces te modelleren en dat na te doen.

Posted by Rutger in NLP handleiding

NLP: een andere aanpak. Prestaties, vaardigheid en effectief.

vaardigheid effectief prestaties

vaardigheid effectief prestaties

NLP bekijkt zaken, situaties en processen vanuit het gezichtspunt zo effectief mogelijk te zijn; praktisch en gericht op individuele keuze. Vijf basisprincipes liggen ten grondslag om deze effectiviteit te maximaliseren:

5 principes van prestaties, vaardigheid en effectief zijn:

  1. Richt je niet op het behalen van gemiddelde prestaties, maar richt je op het behalen van excellente prestaties. Stel je doelen voorbij tevredenheid. Verhoog je verwachtingen. Als je iets doet, doe het goed. Streef naar het maximale. Wanneer jij jezelf wilt motiveren, wil je dan een beetje motivatie (een zesje) of wil je gemotiveerd raken (een 10)? Wil je liever een beetje gelukkig zijn, of wil je liever heel gelukkig zijn? Het principe is simpel: alleen wanneer jij je richt op het behalen van het maximale, zal je het maximale effect kunnen bereiken dat er te bereiken is. Verwacht maximale prestaties, bereik ze effectief en met de juiste vaardigheid.
  2. Als je een normaalverdeling maakt van een groep mensen die een bepaalde vaardigheid in een bepaalde mate beheerst, dan is de excellentie zowel te vinden bij de top 2,5% meest vaardigen, als de top 2,5% minst vaardigen (zij het in een tegengestelde vaardigheid). Welke excellentie je nastreeft (de top of de minst vaardigen) is een persoonlijke, individuele keuze en voorkeur. Wanneer je bijvoorbeeld een normaalverdeling maakt van ACTIEVE MENSEN dan is de top 2,5% excellent in ACTIEF zijn, en in het dal vindt je een 2,5% populatie die excellent is in PASSIEF zijn. Welke beter is, zo stelt NLP, is afhankelijk van jouw eigen, persoonlijke keuze of je ACTIEF of PASSIEF wilt zijn, waarbij NLP per situatie onderscheid maakt (de ene situatie is niet de andere; flexibiliteit om situationele keuzes te maken tussen PASSIEF of ACTIEF gedrag is wat NLP nastreeft).
  3. Wanneer je excellentie wilt creëren, dan is het beter om je sterke punten verder te ontwikkelen, dan om je mindere punten bij te spijkeren. Wanneer je jouw sterke punten verder versterkt kan je excellente resultaten bereiken. Wanneer je jouw mindere punten verbeterd, dan kan je slechts een gemiddelde prestatie/resultaat behalen. Besef je daarbij dat je mindere punten eigenlijk sterke punten aan de andere kant van het spectrum zijn.
  4. Alles is gebaseerd op persoonlijke keuze. Ieders individuele situatie is anders dan die van anderen. Ieders eigen doelen, wereldbeeld, voorkeuren, waarden en normen, zijn van die persoon, en die persoon alleen. Dat betekent dat generalisaties over wat goed of fout is, niet bestaan. Het doel bij NLP is dat het niet-normatieve individuele doel effectief wordt bereikt, in plaats van het bepalen van ethische doelstellingen, of generieke manieren van aanpak. Effectiviteit naar het persoonlijke doel staat voorop. Effectief qua vaardigheid prestaties neerzetten.
  5. Niemand is helderziend. Op basis van ervaring kan je het idee hebben dat een bepaalde aanpak resultaat kan hebben voor het individu, en de enige manier om daar achter te komen is door het te doen en vervolgens te testen op resultaat. Blijkt je ervaring het mis te hebben, probeer dan wat anders, en ga niet door met dezelfde aanpak vruchteloos opnieuw proberen. Het NLP proces van verandering is dan ook: keuze aanpak, testen/meten vooruitgang, bijsturen, opnieuw keuze aanpak enzovoort, totdat het gewenste resultaat is bereikt. Voorkom het pigeon-effect (blijven doen wat je doet totdat het werkt): wanneer iets niet werkt, probeer dan wat anders, net zolang totdat je wel het gewenste resultaat hebt bereikt. Wees effectief, haal je maximale prestaties, ontwikkel je vaardigheid.
Posted by Rutger in NLP handleiding

Waarnemen en kalibreren

Hoe vaak komt de letter ‘F’ voor in de volgende tekst:

FINISHED FILES ARE THE EFFECTIVE RESULTS OF YEARS OF SCIENTIFIC STUDY COMBINED WITH EXPERIENCE OF YEARS OF TRUTHFUL WORK AND OF INTENSIVE REFLECTION FROM AN AWFUL LOT OF FRIENDS AND FAMOUS SCIENTISTS, WHO FAILED TO FOCUS ON FAILURES, BUT CONCENTRATED ON FAITHFUL FACTS.

Wat staat hier:

Vlgones een sduite aan een elgnese unvirestiet mkaat het neit uit in wlke vlgrodoe de lttrees in een wrood satan, het eigne dat blagnrijek is, is dat de ersete en de ltaatse ltteer op de gdoee palats satan. De rset kann ttaaol oiznn zjin maar tcoh kun je het geod leezn. Dit kmot dradoot we neit ltteer voor ltteer arpat lzeen maar wodoren in zjin gheeel.

Kan je dit lezen:

D323 M3D3D3L1NG L44T J3 213N T0T W3LK3 GR0T3 PR35T4T135 0N23 H3R53N5N 1N 5T44T 21JN. 1N H3T 83G1N W45 H3T 23K3R N0G M031L1JK D323 T3K5T T3 L323N, M44R NU K4N J3 H3T W44R5CH1JNL1JK 4L W4T 5N3LL3R L323N 20ND3R J3 3CHT 1N T3 5P4NN3N. D4T K0MT D00R H3T 3N0RM3 L33RV3RM0G3N V4N 0N23 H3R53N5. KN4P H3? D323 M3D3D3L1NG M4G J3 K0P13R3N 3N V3RD3R V3R5PR31D3N.

Onze waarneming

Hoeveel vaak komt de ‘f’ voor volgens jouw telling? De meeste mensen tellen er 16 of 17. Maar het zijn er meer:

FINISHED FILES ARE THE EFFECTIVE RESULTS OF YEARS OF SCIENTIFIC STUDY COMBINED WITH EXPERIENCE OF YEARS OF TRUTHFUL WORK AND OF INTENSIVE REFLECTION FROM AN AWFUL LOT OF FRIENDS AND FAMOUS SCIENTISTS, WHO FAILED TO FOCUS ON FAILURES, BUT CONCENTRATED ON FAITHFUL FACTS.

Het zijn er 23! Vooral het woordje ‘OF’ wordt vaak gemist. Er zit dus iets raars in ons waarnemen. Zelfs wanneer we ons concentreren, zien we niet alles…

En wanneer je het 2e stukje las als ‘Volgens een studie aan een Engelse universiteit…’, dan was je niet aan het waarnemen, maar dan was je de letters die er staan aan het vervormen tot woorden zoals je ze kent. Je leest dan iets wat er feitelijk niet staat. Wanneer dat stukje in een taal was geschreven die je niet kende, dan had je wel letterlijk de letters uitgesproken zoals ze er stonden. We verbinden onze waarneming aan wat we in het verleden hebben geleerd. We zien iets en proberen het onbewust te duiden. We zien niet wat er staat, we zien wat we kennen.

Het derde stukje laat je zien hoe snel dit proces gaat, hoe flexibel je hersenen zijn om snel te leren en uit het feitelijke waarnemen naar betekenis gaan.

Belangrijk NLP uitgangspunt: Ons sterkste instinct is niet de ‘will to survive’ maar onze drang om dingen vertrouwd te maken (‘will to make things familiar’).

Het zintuigensysteem

Wij nemen de wereld feitelijk waar door gebruik te maken van onze 5 zintuigen:

  • Ogen kijken (Visueel)

    Zintuigensysteem en waarnemen

    Zintuigensysteem en waarnemen

  • Oren luisteren (Auditief)
  • Lichaam voelt (Kinestetisch)
  • Neus ruikt (Olfactoir)
  • Mond proeft (Gustatoir)

Voor het gemak worden deze zintuiglijke systemen in NLP veelal afgekort tot: V A K O/G.

Omdat we naast waarnemen ook denken (tegen ons zelf praten) wordt er verschil gemaakt tussen Auditief tonaal (At: luisteren met je oren) en Auditief digitaal (Ad: tegen je zelf praten).

Ook wordt er onderscheid gemaakt tussen de verschillende manieren waarop je kan voelen (Kinestetisch):

  • Tactiel: voelen aan de buitenkant; waarnemen buiten jezelf
  • Proprioceptief: voelen aan de binnenkant; waarnemen binnen jezelf
  • META: waarde bepalende gevoelens en emoties

NLP stelt dat ieder mens een bepaalde voorkeur heeft bij de inzet van de zintuigen (V-A-K-O-G-Ad). Sommige zintuigen zijn beter ontwikkeld dan de andere. Dat is per mens verschillend, en aangezien zintuigen te trainen zijn, is het geen vastgesteld gegeven, en kan het per situatie verschillen.

Het primaire voorkeurssysteem van waarnemen (V A K O/G Ad) herkennen bij een ander is handig om beter contact te maken. Je kan het primaire voorkeursysteem bij een ander herkennen door:

  • Te luisteren naar de woorden die de ander gebruikt (predicaten)
  • Te kijken naar de lichaamshouding (fysiologie)
  • Te kijken naar de oogpatronen

Dit worden ook wel de accessing cues (toegangsignalen en –aanwijzingen) genoemd.

VAKOGAd overzicht

V – Visueel, zien

A – Auditief, horen

At – Auditief tonaal, luisteren

Ad – Auditief digitaal, praten tegen jezelf, ‘denken’

K – Kinestetisch, voelen

Kt – Kinestetisch tactiel, voelen aan de buitenkant

Kp – Kinestetisch proprioceptief, voelen aan de binnenkant

Km – Kinestetisch meta, waarde bepalend of emotie

O – Olfactior, ruiken

G – Gustatoir, proeven

Lead system (zoeksysteem)

NLP stelt dat iedereen een zintuiglijk weergavesysteem heeft waarmee iemand zich richt op een innerlijke ervaring, of een herinnerde ervaring opzoekt.

Als voorbeeld:

Zoek naar een ervaring waarin je zeker was van jezelf. Qua volgordelijke stappen kan je eerst een beeld ZIEN (visuele “lead”) van die ervaring, om je vervolgens te herinneren welke gevoelens horen bij dat moment van zekerheid (kinestetische weergave).

Dit lead system is met de oogpatronen goed te herkennen.

Synesthesie

Synesthesie is een proces waarbij de weergave in het ene zintuigensysteem direct een ervaring oproept in een ander zintuigensysteem. Beide systemen overlappen elkaar. Bijvoorbeeld wanneer je het geluid hoort van een krijtje over een schoolbord en direct de rillingen over je rug voelt lopen.

BMIR’s – Behavioral Manifestations of Internal Representation

BMIR’s zijn (minimale) non-verbale en verbale toegangssignalen die in verbinding staan met onze zintuigen, de VAKOGAd. Door te letten op BMIR’s kan je beter afleiden wat er bij de ander gebeurt. Het is daarbij belangrijk in de gaten te houden dat ieder mens uniek is; niemand heeft gelijke BMIR’s. Voordat je dus betekenis mag en kan geven aan de BMIR’s die je waarneemt moet je onderzoeken wat een BMIR specifiek bij iemand betekent (dat proces van afstemmen heet kalibreren).

In een gesprek letten op veranderingen in fysiologie en stem (kijken en luisteren) geeft je inzicht in het interne proces bij de ander. Je wellicht niet zien WAT er gebeurt, maar wel DAT er wat gebeurt.

Visuele BMIR’s – wat je kan zien veranderen

  • Spierspanning in het gezicht
  • Vochtigheid van de huid
  • Kleur(verandering) van het gelaat
  • Onderlip (grootte en kleur)
  • Oogbewegingen
  • Grootte van de pupil
  • Schuine stand van het hoofd
  • Ademhaling: plaats, snelheid, diepte
  • Houding
  • Hoek van de ruggengraat (hoofd, nek, schouders)
  • Arm -, hand- en vingergebaren
  • Verdeling van gewicht
  • Gezichtsuitdrukking, wenkbrauwen, kaken, mond

Auditieve BMIR’s – wat je kan horen veranderen

  • Toon
  • Tempo
  • Plaats
  • Hoogte
  • Volume
  • Ritme
  • Pauzes
  • Predicaten
  • Warmte
  • Intonatie en intonatiepatronen

Kalibreren

Wanneer je iets ziet of hoort bij iemand, en je wilt ontdekken wat dat betekent, dan noemt NLP dat proces van onderzoeken en afstemmen ‘kalibreren’. Wanneer je niet kalibreert, en BMIR’s een betekenis geeft ‘omdat dat meestal zo is’, dan ben je aan het gedachtelezen, of mindreaden. Omdat iedereen unieke BMIR’s heeft, is het proces van kalibreren erg belangrijk om feitelijk te blijven bij wat er gebeurt bij de ander in plaats van niet verder te komen dan wat jij denkt dat er gebeurt bij de ander.

Kalibreren is het ontdekken van toegangsignalen. In de basis is het een vermogen (vaardigheid) om verschillen te kunnen zien en/of horen. Om onderscheid te kunnen maken is het noodzakelijk tenminste 2 zijnstoestanden waar te nemen.

  • Een enkel signaal is een voorval zonder betekenis
  • 2 dezelfde signalen is toeval
  • 3 dezelfde signalen is een patroon (kalibratie)

Oefening waarnemen of gedachtelezen

Ga bij de volgende uitspraken voor jezelf na of het iets is wat je feitelijk ziet, of dat een een mening/waardeoordeel is:

  • Je ziet hem opgelucht adem halen.
  • Je kon zien dat ze niet tevreden was.
  • Ze stond ontspannen te presenteren.
  • Als hij praat beweegt hij met zijn handen.
  • Hij fronste terwijl hij naar beneden keek.
  • Hij fronste zijn wenkbrauwen om te laten zien dat hij twijfelde aan haar woorden.
  • Ze keek schichtig om zich heen.
  • Zijn stem trilde en klonk nerveus.
  • Terwijl hij praatte bewoog zijn hoofd.
  • Hij bloosde van schaamte.
  • Hij vind mij niet aardig want hij kijkt telkens weg als ik hem aankijk.
  • Hij schudde zijn hoofd dus was het er niet mee eens.
  • Zij knikte want ze is het er mee eens.
  • De Italiaan was erg tevreden; hij maakte een rondje met duim en wijsvinger: perfect!
  • De ene Griek vond het goed, hij zei “Ohkee.”. De andere niet, hij zei “Nee.”.
  • Zij gaat het doen, ze zei “Ja, ik doe het wel.”.
  • De Pakistaan schudde zijn hoofd, dus bedoelde nee.
  • De Arabier gaf geen hand aan de mevrouw, hij had geen respect.
  • De Japanner gaf geen hand aan de mevrouw, hij had geen respect.
  • De flipover heeft witte bladen van papier.

Klik hier voor een antwoordindicatie.

Dus:

WAARNEMING -> Betekenis geven -> MINDREAD

Feitelijk en objectief -> Betekenis geven -> Jouw werkelijkheid en subjectief

Werkelijkheid -> Betekenis geven -> Waardeoordeel en overtuiging

Accessing cues – toegangsignalen en -aanwijzingen

Overzicht BMIR’s (generaliserende mindreads)

Visueel Auditief (At en Ad) Kinestetisch (K en O/G)
Ademhaling Hoog, snel, onregelmatig Middenrif Diepe buikademhaling, langzamer
Gezichtsuitdrukking Ogen dichtknijpen Gefronste wenkbrauwen Ontspannen spieren
Stem Hoge neusklanken Stiltes, afgemeten, nadrukkelijk Laag, vanuit de adem
Tempo Snel, opgewonden Ritmisch Langzamer
Houding Rechte rug, kin omhoog Hoofd naar rechts beneden gebogen Hoofd naar links beneden, rug iets in elkaar gezakt
Gebaren Naar boven wijzen, in de ogen wrijven Kin in hand, rond oren wijzen Handen op de buik leggen, denkbeeldige handelingen uitvoeren

Eye accessing cues (oogpatronen)

In het diagram hieronder kan je de oogpatronen van iemand afleiden. Het is zo getekend alsof dit het gezicht is van iemand die jou aankijkt. De oogpatronen hieronder gelden voor de meeste rechtshandige mensen (standaard georganiseerd mens).

LET OP: KALIBREREN IS BELANGRIJK!

Eye accessing cues (oogpatronen)

Eye accessing cues (oogpatronen)

De ogen kunnen ook recht vooruit staan, uit focus (down-time; intern gericht), al dan niet met vergrote pupillen. Dat duidt op snelle toegang naar (directe) zintuiglijke informatie, voornamelijk visueel.

  • VC: visueel geconstrueerde beelden (ogen op recht); vaag, flitsend, duidelijk verbeelden, heldere toekomst
  • VR: visueel herinnerde beelden (omhoog verlaten ogen); fotografisch geheugen, totale herinnering, toekomstvisie, schitterend perspectief, opnieuw bekijken, kleurrijk geheugen.
  • ACt: Auditief geconstrueerde geluiden of woorden, tonaal (ogen horizontaal en aan het recht); repeteren, woorden zeggen.
  • ARt: Auditieve herinnerde geluiden of woorden (ogen horizontaal en aan de linkerzijde); woorden herhalen die gehoord zijn.
  • K: Kinestetische sensaties en gevoel (intern en extern, ook reuk en smaak, ogen onderaan recht); voelen, aanraken, warm, soepele tred, kietelen.
  • AD: Auditieve geluiden of woorden (ogen onderaan de linkerzijde); interne dialoog, praten tegen jezelf, “aha”

Vragen stellen om oogpatronen te kalibreren

VR

  • Welke kleur heeft je favoriete boek?
  • Welke kleur heeft het huis van de buren?
  • Is er een ronde tafel in je huis?

VC

  • Hoe ziet een zebra eruit met paars/oranje haar?
  • Hoe ziet een mier eruit met roze sokjes aan?
  • Wat ga je morgen doen?

AR

  • Hoe klinkt je favoriete instrument?
  • Hoe klinkt volledige rust en stilte?
  • Wat klinkt harder: jouw deurbel of een claxon?

AC

  • Hoe klinkt een piepende muis in een windtunnel?
  • Hoe zou een dweilorkest klinken op Mars?
  • Hoe klinkt mijn stem, als ik zou praten zoals Mickey Mouse?

AD

  • Hoe doe jij de dingen ‘s ochtends?
  • Wat zeg je tegen jezelf als je thuiskomt?
  • Hoe poets jij je tanden?

K

  • Hoe voelt het als je in de zon ligt?
  • Hoe voelt je rechtervoet aan als die slaapt?
  • Welke sok zit beter, die van je rechter- of van je linkervoet?

Bij onduidelijke oogpatronen kan je meer gedetailleerde vragen stellen. Vooral vragen met een vergelijking of contrast: Welke … is (vergelijking), … of …? Bijvoorbeeld Welke kleur is donkerder, bastogne- of ontbijtkoek?

Oefening Vragen om oogpatronen te kalibreren

Geef aan of de onderstaande vragen Vc, Vr, Ac, Ar, K (O,G) of Ad zijn

  • Hoe zou je huis er uit zien met roze verf?
  • Welke kleur had het haar van je moeder, toen je haar voor het laatst zag?
  • Ben jij je bewust van deze vraag?
  • Hoe gaat de melodie van je favoriete lied?
  • En hoe zou je favoriete lied klinken met kerstklokken op de achtergrond?
  • Hoe voelen smeltende sneeuwballen in je hand?
  • Wat zeg je nu tegen jezelf?
  • Hoeveel ramen heeft je huis?
  • Hoe klinkt een muntje dat op straat valt?
  • Hoe klinkt een grote sneeuwbui die in zee valt?
  • Hoe zou jij er uit zien met haar van goud?
  • Heb je voor meer ramen dan achter?
  • Wat zou beter zijn: je huis paars met witte stippen, of met rode strepen?
  • Welke kleur heeft je voordeur?
  • Wat zeg jij tegen jezelf net voordat je de fiets neemt?
  • Heb je een ronde spiegel in huis?
  • Hoe klinkt de zee?
  • Hoe zag vorig jaar de leukste kerstkaart er uit?
  • Hoe klinkt Donald Duck nadat hij een ballon met helium heeft ingeademd?
  • Hoe zal het voelen om op de maan te dansen?
  • Hoe smaakt je favoriete eten?
  • Hoe ziet de kaft van je favoritete boek er uit?
  • Hoe klinkt een krijtje op een schoolbord?
  • Hoe smaakt een grote hap watten?
  • Wat zeg jij tegen jezelf wanneer je een complimentje krijgt?
  • Wat zeg je tegen jezelf wanneer je voor de koelkast staat?
  • Wat vindt je van deze vragen?
  • Realiseer jij je wat hier nu gebeurd?
  • Hoe zie jij er uit als een teletubbie?
  • Hoe zou je kamer er uit zien wanneer deze blauw was?
  • Welke kleur had de kamer waar je bent opgegroeid?
  • Wat was het laatste wat ik gezegd heb?
  • Hoe voelt het wanneer je in een plas stampt?

Speciale oogwaarnemingen

  • Je kan aan de ogen zien of iemand ‘naar binnen gekeerd is’. Dat is het moment om ruimte voor nadenken te geven, of suggesties te geven (korte trance-staat).
  • Je kan aan de ogen zien waar iemand naartoe kijkt (richting) wanneer deze zich iets voorstelt: ver weg, dichtbij, hoog, laag etc.
  • TransDerivational Search (TDS): verwilderde oogpatronen, geeft aan dat iemand informatie zoekt, in verwarring is, en/of probeert betekenis te geven. Checken of na de TDS de informatie is gevonden, dan wel betekenis is gegeven kan handig zijn. Wederom een goed moment voor suggesties (korte trance-staat). Merk wat er gebeurt:
    • Je doet het weer, of niet soms…?
    • Misschien denk je aan de gedachten die je gisteren had…?
    • De vele kleuren die fruit kan hebben…
    • Er zijn leuke momenten geweest, nietwaar…?
    • Je bent nog iets vergeten, nietwaar…?
    • Wat is het dat je nu niet kan herinneren…?
    • Jij kan je beseffen dat je nu met een glimlach is altijd leuk…
    • Rijk zijn is een staat zijn zegt het woordenboek…
Posted by Rutger in NLP handleiding

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) leren

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) is een vaardigheid, die je op verschillende niveau’s kan leren. NLP leren past binnen persoonlijke ontwikkeling, doordat je een methode leert om te leren, te reflecteren, en doelgericht te veranderen. Telkens weer is er meer, mocht je dat willen. Hieronder beschrijf ik een soort stappenplan dat je kan gebruiken om kennis te maken met NLP, om vervolgens als het je bevalt een volgende stap te nemen om je vaardigheid te verbeteren.

  1. Verdiep je op globaal niveau in NLP. Vraag eens aan collega’s die een NLP opleiding hebben gevolgd wat het hun (professioneel en persoonlijk) heeft opgeleverd. Of ze het je zouden aanraden, en waarom dan. Kijk eens rond in je vriendenkring, wie heeft NLP gedaan en kan je meer vertellen? Zoek eens op internet naar aanbieders van opleidingen, en lees eens wat zij te vertellen hebben. Valt het je daarbij op dat iedereen een eigen verhaal heeft? Wat zijn de verschillen? Wat zijn de overeenkomsten? Kan jij je een globaal idee vormen van wat NLP biedt? Herken je de lijn in de verhalen van iets willen bereiken of iets bereikt hebben?
  2. Vraag jezelf eens af, wat jij zou willen bereiken? En als je tevreden bent, vraag je dan af wat er mogelijk zou kunnen zijn wanneer je iets meer van jezelf vraagt, de lat iets hoger zou leggen. Wanneer je daar een idee van hebt, of een globaal gevoel bij hebt dat er iets is, dan is het tijd om eens met dat idee als casus iets meer van NLP te proeven. Koop een boek! Een algemeen introductieboek in NLP is prima; wel een echt boek graag, niet een ‘gratis te downloaden handleiding NLP’ die bedoelt is voor marketing van een instituut. Een algemeen boek over NLP, zoals “NLP voor dummies” van Romilla Ready, “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins, of een ander NLP boek dat je eenvoudig kan vinden door bij Bol.com te zoeken op NLP (misschien tref je wel een boek aan dat meer in lijn ligt met je casus). Probeer geduld op te brengen terwijl je wacht op de bezorging, en wanneer je het binnen hebt dan bekijk je het boek eerst globaal met je de achterhoofd je casus, blader het een paar keer door en probeer wat casus-gerelateerde vragen te formuleren. Vervolgens lees je het boek door met telkens in je achterhoofd die casus. Hoe kan hetgeen daar geschreven in bijdragen aan jouw doel? Op die manier maak je het interactiever, en pak je de krenten uit de pap.
  3. Op zich ben je nu klaar met het leren van NLP. Bijvoorbeeld als je het boek “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins leest, leert en kent, dan is er eigenlijk niets meer dat je kan LEREN over NLP. Alle informatie en kennis die in een NLP Practitioner of een NLP Master Practitioner terugkomt staat in dit boek. Wat een opleiding of training nog toevoegt is de stap van KENNEN naar KUNNEN. Sommige dingen zijn vrij eenvoudig, zoals het SMART model, andere dingen spreken minder in woorden en kan je beter ervaren om het belang te voelen. Wil je meer, en overweeg je een training dan is een belangrijke stap om de juiste opleider te vinden. De juiste opleider voor jou. Om de juiste opleider voor jou te kunnen kiezen is het van belang om te weten wat de verschillen zijn tussen de opleidingen, zodat je kan bepalen of deze verschillen belangrijk zijn voor jou of niet. Maak eerst een lijst (Google op NLP Practitioner) met 20 opleiders. Ga naar de website, of bel eventueel, en let op de volgende zaken wanneer je een opleider kiest:
    1. Is er een kennismakingsavond of introductiecursus zodat je kan ‘voelen’ in hoeverre de trainer bij jou past, voordat je een grote stap als een NLP Practitioner doet? Sommige opleiders kiezen liever voor een één-op-één intakegesprek, maar dan mis je het gevoel van hoe de trainer is in een groep.
    2. Is de opleiding meer gericht op het actief ondergaan van de technieken teneinde persoonlijke groei te tijdens de opleiding te krijgen, of meer gericht op het leren toepassen van de technieken bij jezelf of anderen?
    3. Is de NLP Practitioner opleiding ook een NLP coach opleiding, of is de NLP coach een aparte opleiding?
    4. Alhoewel het niet een kleuterschool is die je uitzoekt, waarbij reistijd een belangrijke factor is, is het toch handig om  na te gaan hoe belangrijk het voor je is wat de locatie van de training is. Misschien heb je een voorkeur voor echte afzondering en een hotel, misschien wil je dichtbij en snel thuis. Let op dat het best heftige dagen zijn, dus dat je behoorlijk moe kan zijn aan het einde van een opleidingsdag.
    5. Is de opleiding gericht op een bepaalde context of doelgroep? NLP kan je op techniek niveau geven, waarbij er op een voorschrijvende manier wordt gedoceerd hoe je moet handelen, of op een hoger niveau waarbij het effect van de ideeën centraal staat. NLP kan gericht zijn op sportprestaties, op professionele prestaties, op gelukkig zijn, of is de opleiding gericht op het hogere, gericht op effecten. Het voordeel van een context-gebonden opleiding is dat deze een sterker leerrendement kan hebben, het nadeel is dat je daarna zelfstandig de transitie naar globale effecten, een verbreding in het denken naar algemeen proces moet maken. Voorbeeld: wanneer je een NLP opleiding doet die gericht is op sportprestaties, dan leer je hoe je NLP kan inzetten voor het behalen van de beste sportprestaties. Maar NLP is meer. NLP is ook andere contexten, afhankelijk van welk doel jij hebt. Met enkel deze opleiding gericht op sportprestaties leer je niet hoe je met NLP zo lui mogelijk kan zijn, bijvoorbeeld tijdens een vakantie. Mijn advies zou zijn om een opleider te kiezen die niet-normatief is, die niet voorschrijft. Een voordeel van deze manier van opleiden is namelijk dat je tijdens de opleiding ook gelijk leert hoe je context-gebonden NLP inzet, en dat je daar veel profijt van hebt.
    6. Hoe lang duurt de opleiding? De duur van NLP Practitioner opleidingen varieert. Korte trajecten van 7 dagen, lange trajecten van wel 22 dagen, en allerlei smaken daar tussenin. Het verschil in dagen komt terug in de diepte en de breedte. Trajecten van 7-11 dagen zijn vaak context-gebonden, gericht op snelle stappen en qua inhoud mager. Trajecten van 12-17 dagen hebben meestal een focus op de vaardigheid, en zijn algemener van opzet. Langere trajecten van 18-22 dagen zijn vaak gericht op vaardigheid en theorie. Wanneer je meer een denker bent die theorie en uitleg wilt, die wil snappen, dan kan je het beste voor een lange Practitioner kiezen, ben je meer een voeler of een doener dan kan je beter een traject van 12-17 dagen kiezen.
    7. Is er een kennistoets achteraf? Als je een denker bent dan kan het zijn dat dit je voorkeur heeft. Het feit dat er een kennistoets is betekent dat de opleider kennis belangrijk vindt, dus de kans is groot dat dat jij als denker beter tot je recht komt bij deze opleider.
    8. Is er een vaardigheidstoets achteraf? Of je nu een denker, doener of voeler bent, je doet de opleiding om vaardigheid te krijgen. Misschien dat er geen expliciete toets is, maar door deze vraag te stellen kan je wel inzicht krijgen in hoe belangrijk  het verwerven van vaardigheid is voor de opleider. Wanneer het enkel een aanwezigheidscertificaat zou zijn, dan neemt de opleider geen verantwoordelijkheid voor jouw leertraject, en is deze ongeschikt.
    9. Hoe is het traject zelf georganiseerd? Hoe zien de opleidingsdagen er uit? Hoe is de groepsgrootte? Welke investering (tijd en geld) wordt gevraagd? Praktische zaken. Let daarbij ook op de planning van de dagen, en de duur van de blokken.
      1. Alles wat boven de 6 uur netto (8 uur bruto) opleiding per dag  wordt gegeven raak je kwijt.
      2. Als er blokken zijn langer dan 2 dagen, dan stroom je over, en ben je het binnen een week weer kwijt (NLP Practitioners van 7 dagen aanéén zijn zonde geld!).
      3. Het is erg prettig als er tussen de blokken een stuk ruimte zit waarin je met de nieuw opgedane stof aan de slag kan in de praktijk, en dat je in het volgende blok daarop kan reflecteren (leertransfer).
      4. Het is erg prettig wanneer je na de opleidingsdagen een dag hebt om tot jezelf te komen, bijvoorbeeld een weekenddag of een vrije dag.
    10. Natuurlijk zijn er nog vele aspecten die meespelen die hier niet genoemd zijn. Zo zijn er opleiders die je aanbieden om het traject meerdere malen te volgen (en dat is een pré!) of om dagen te switchen of in te halen. Voel je vrij om deze aspecten mee te nemen, en te laten prevaleren! Wanneer jij je keuze hebt gemaakt, dan heb jij je keuze gemaakt.
  4. Nu je een overzicht hebt van opleiders en karakteristieken, kies er drie tot vijf (onthou dat aantal, dat gaat vaker terugkomen in je NLP opleiding) om daadwerkelijk kennis te maken. Ga naar een open dag of avond, bel ze op, stalk ze. Krijg gevoel bij de opleider, en stel zeker dat deze opleider ook daadwerkelijk jouw opleider gaat worden. Laat ze werken om jou te overtuigen. Leuke vragen waarmee je ze in het zweet kan krijgen:
    1. Er zijn verschillende stromingen in NLP heb ik ergens gelezen. Wat zijn de voordelen van deze stroming? En wat zijn de nadelen?
    2. Wat kan ik concreet na de NLP Practitioner? Wat heb ik er aan?
    3. Wat is NLP in 30 seconden samengevat? (McKinzie test: je snapt het pas wanneer je het in 30 seconden kan uitleggen).
  5. Na het bezoeken van de drie tot vijf opleiders, neem je even tijd voor jezelf. Laat je gevoel kristalliseren, en pas dan maak jij je keuze, waarbij je de optie NIET doen ook meeneemt.
  6. Doe eventueel de opleiding.
  7. Vervolgens ga je vanuit het huidige punt je kennis en vaardigheid versterken, verbreden en verdiepen
    • Je kan de NLP Master vervolgopleiding doen.
    • Je kan vervolgens een NLP Trainer opleiding doen. Mijn advies: doe dat bij één van de grote namen in NLP, een Tad James, Richard Bandler, John Grinder, Robert Dilts, etc. Zodat jij je kan verdiepen in zijn gedachten, zijn ideeën, zijn beeld. Modelleer hem, leer van zijn visie.
    • Lees boeken binnen de stroming die je hebt gevolgd voor verdieping van je begrip, kennis en vaardigheid.
    • Lees boeken buiten de stroming die je hebt gevolgd voor verbreding, nieuwe inzichten en een meer rijke niet-normatieve begripsvorming. Ontwikkel je eigen visie.
    • Lees boeken die ten grondslag liggen aan NLP, zoals boeken van Virginia Satir, Milton Erickson, Gregory Bates. Verdiep je in nieuwe grootheden.
    • Oefen, lees, blijf beoefenen! Pas het toe op nieuwe casus, blijf leren en veranderen.
    • Zoek mensen die gelijkgestemd zijn; zorg voor samen leren en ontwikkelen. Neem deel aan fora, schrijf zelf artikelen, coach regelmatig.
Posted by Rutger in NLP handleiding

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP): Realiseer resultaten

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) gaat over het realiseren van resultaten.

NLP gaat over het proces van resultaten bereiken.

NLP gaat over het kiezen van de resultaten die jij wilt bereiken, en vervolgens over hoe je kan zorgen om die resultaten die je gekozen hebt te bereiken.

NLP kijkt daarbij naar anderen die vergelijkbare resultaten hebben bereikt, en modelleert het proces dat die eerder zeer succesvolle persoon (voor wat betreft dit specifieke resultaat) heeft gevolgd om tot dit excellente resultaat te komen.

NLP schrijft niets voor. NLP gaat over het proces van resultaten halen. En het proces staat los van het gewenste resultaat. NLP wil het proces naar het resultaat zo effectief mogelijk en efficiënt mogelijk laten zijn.

NLP laat je eerst op hoog niveau de locus-of-control nemen. Vervolgens een methode toepassen om te leren van anderen hoe je jouw resultaten gemakkelijker kan bereiken. En uit die methode volgen vervolgens specifieke recepten, NLP technieken, om een specifiek resultaat te bereiken.

Wanneer je NLP wilt leren, wanneer je wilt leren om resultaten te realiseren, dan is het goed om je eerst een beeld te vormen van wat NLP is, en inhoudt. Lees over NLP, ga eens in gesprek met iemand die een NLP opleiding heeft gedaan. Koop een boek (ik kan je “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins van harte aanbevelen vanwege de compleetheid, alhoewel de schrijfstijl redelijk ‘Walhalla’ is), lees het door, pik dingen uit het boek en probeer ze uit.

Wanneer je dat hebt gedaan, en je wilt meer, dan kan je kiezen voor een NLP opleiding. Of misschien een introductietraining in NLP waar je snel en eenvoudig vaardigheden leert die je overal kan inzetten. Er zijn veel opleidingsinstituten die een dergelijke introductie aanbieden, goedkoop en soms zelfs gratis, in de hoop dat je daarna verder gaat bij dat opleidingsinstituut.

Er zijn drie formele opleidingen in NLP:

  • een NLP Practitioner, waar je leert om de locus-of-control te nemen en je leert om NLP technieken uit te voeren. Een fijne opleiding waar je direct aan de slag gaat, en waar je ontdekt dat NLP vooral in het doen zit. NLP is niet iets om over te denken, om te beschouwen, maar om te doen. Het is een vaardigheid. Je zal ontdekken dat een begeleide training beter werkt dan het enkel lezen.
  • een NLP Master Practitioner, waar je leert om diepere en bredere veranderingen te bewerkstelligen, veranderingen die je nodig hebt om net zoals het rolmodel succesvol te zijn in de resultaten die jij wilt. Bovendien leer je zelf te modelleren, oftewel zelf NLP technieken uit te ontwikkelen, die op zich staande trainingen kunnen worden in een specifieke vaardigheid om een bepaald doel te bereiken.
  • een NLP Trainer opleiding, waarin je handvatten en tools krijgt (NLP technieken) die gericht zijn op het overbrengen van NLP. Eigenlijk is de NLP Trainer opleiding een opleiding op NLP Practitioner niveau (je leert technieken uit te voeren), en zou je als NLP Master zelf al in staat zijn om een goede NLP trainer te modelleren.

Na de opleiding is het aan jou om verder te gaan, op je eigen benen te gaan staan; de opleidingen zijn enkel een training waarin zaadjes van vaardigheden wordt geplant, vaardigheden die regelmatige oefening en verdieping nodig hebben.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Help! Welke NLP opleider moet ik kiezen?

Iemand vertelde mij dat zijn werkgever (na veel gesoebat) goedgekeurd heeft dat hij een NLP cursus/training gaat doen, vanuit de optiek ‘werken met klanten’. Zijn vraag aan mij: heb jij een aanbeveling welke cursus ik moet doen, of waar ik het beste kan informeren?

Graag deel ik het antwoord wat ik hem kon geven:

—————–8<——————————

Eigenlijk zijn er maar twee opleidingen (NLP Practitioners) in NLP. De rest is allemaal afgeleid, toegepast, of uitgekleed. Zelfs de NLP Trainer opleiding is enkel een toegepaste NLP opleiding. Ik zou je dan ook aanraden om een algemene opleiding te doen; de toepassing in jouw specifieke situatie doe je dan zelf (mooi leereffect; houdt je bezig).

Deze algemene opleidingen zijn allereerst de NLP Practitioner, en als vervolg een NLP Master Practitioner.

Belangrijk daarbij is dat er een stroming is die uitgeklede versies aanbiedt, te herkennen aan het stempel “Society of NLP” van Richard Bandler. Wat je daar leert is ongeveer de helft van de andere stromingen.

Een volledige NLP Practitioner is zeker 14 dagen lang. Ga eens kijken bij de aanbieders, en wees daarbij jezelf: kan de trainer wel met jouw nieuwsgierigheid, snelheid en diepte omgaan? Stel vragen en vraag door: heeft de trainer voldoende bagage om adequaat antwoord te geven, of blijft deze je het antwoord schuldig. Dan ga je afknappen!

Een mooie test is om de trainer een onderbouwing te vragen hoe NLP bijdraagt aan jouw casus ‘werken met klanten’. Gewoon als algemene vraag poneren, en kijken hoe ze er mee omgaan. Vragen ze door, of gaan ze vanuit eigen ervaring verder? Eerst is goed NLP, tweede is slecht NLP. Komen ze met een passend antwoord, of vinden ze het lastig? Passend antwoord duidt op NLP kunnen toepassen en kunnen inleven, lastig duidt op ofwel een te theoretisch kader of een te specifiek toegepaste stijl.

Een goede NLP opleiding leert je algemene NLP ideeën situationeel toe te passen en geeft je de vaardigheid om NLP te doen. Als je theorie wilt, dan dan je beter een boek kopen dan een opleiding volgen. Een NLP opleiding (een goede) vraagt dan ook meer een hands-on training dan een docerende stijl.

Als ik zo vrij mag zijn, mag ik je Alphons Vinkesteijn aanraden? Hij is algemeen, weet waar hij het over heeft, goed rolmodel en heeft een duidelijke visie in NLP waar je over kan sparren met hem. Dat laatste maakt het extra interessant. Google maar op livinglife.nl, dat is zijn trainingsbureau.
Hij heeft gratis kennismakingsworkshops waar je vrijblijvend kennis kan maken met hem, en zijn beeld op NLP.

Als je bij een stuk of drie aanbieders zo’n gratis kennismaking doet (de meesten hebben dat), dan gewoon op gevoel je trainer kiezen.

Succes, en ik hoor graag wat het wordt!

Posted by Rutger in Archief

Plan je dag voor maximaal effect

Valeriaan

Valeriaan

In de 18e eeuw was de Valeriaan onderwerp van gesprek. Deze bloem opent in de ochtend, en sluit zich wanneer de zon weer onder gaat. De discussie ging er over of de bloem reageerde op de zon, of dat de bloem een soort interne klok heeft, die de bloem opent en sluit. Een simpel experiment, de bloem werd in een lichtdichte omgeving gezet en in de middag werd gekeken of de bloemen open waren (en ja, de bloem was open), toonde aan dat de bloem over een interne klok beschikt. En zo een interne klok, dat hebben wij ook. Een dagelijkse klok die natuurlijke en biologische responses geeft, afhankelijk van de tijd van de dag: een slaap-wakker ritme, maar ook ademhaling, lichaamstemperatuur, bloeddruk, er zijn inmiddels ruim 100 van deze dagelijkse ritmes in ons lijf ontdekt.

Wanneer je er een goede gewoonte van maakt om je dag te plannen (of wanneer je een dagprogramma ontwerpt voor een training, presentatie, heisessie, whatever), misschien doordat je time-management goeroe je vertelt dat dit handig is (Stephen Covey bijvoorbeeld, maar ook een David Allen) dan zijn er een paar zaken waar je rekening mee wilt houden. Je hebt een soort dagelijks ritme dat er voor zorgt dat je op bepaalde delen van een dag beter presteert op bepaalde vlakken en op andere delen van een dag weer op andere vlakken. Door hier rekening mee te houden in je planning kan je meer bereiken met minder moeite.

Effect 1: Lezen of leren?

Gedurende de dag is er geen verschil in je vaardigheid om informatie op te halen, te herinneren. Je hebt dus de hele dag dezelfde vaardigheid en mogelijkheid om informatie op te halen. ’s Ochtends of ’s avonds: je kan alle informatie even gemakkelijk ophalen.

Wel is er een groot verschil in het opslaan van informatie (het leereffect):

  • Wat je ’s ochtends leest (en opslaat), is sneller beschikbaar (minder herhaling nodig) en slechts kortdurend. Wat je leest kan je dus vrijwel direct inzetten, maar je leert het niet: een week later weet je het niet meer. Je zogenoemde korte-termijn geheugen werkt het best in de ochtend, en neemt gaandeweg de dag af. Er zijn nog twee oplevingen in je korte termijn geheugen: tijdens de lunch-dip (het uur nadat je gelunched hebt) en een uur na het avondeten. Taken die leeswerk omvatten, waar je gelijk mee aan de slag kan en die je niet hoeft te leren (enkel korte termijn onthouden), kan je dus het beste zo vroeg mogelijk plannen: je email verwerken, inlezen voor vergaderingen, het vergaderen zelf, het uitwerken van vergaderingen, standaardwerk, routine, makkelijke taken etc.
  • Wat je ’s avonds leest (en opslaat), is minder snel (direct) beschikbaar (meer herhaling nodig) en die extra moeite wordt beloond met een langdurig retentie-effect (langdurig onthouden). Je lange termijn geheugen heeft een beetje een ochtendhumeur en opstartproblemen, en verbetert zich gaandeweg de dag. Taken die echt lange termijn leren inhouden kan je dus het beste naar achteren schuiven: studeren, maar ook het oefenen van vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling, alles waar je niet een kortdurend maar een langdurig effect wilt zien.
  • Uit wetenschappelijke experimenten met mensen die in ploegendiensten werken blijkt dat echt het daglichtritme is dat dit effect bepaald, en niet je slaapritme. Het zou dus gaan dus echt om ochtend/middag/avond en niet om je beleving van net-wakker/bijna-slapen. Er is onderzoek dat suggereert dat dit effect wordt veroorzaakt door (of correleert met) je lichaamstemperatuur die rond 05:00 uur op zijn laagst is, vervolgens langzaam stijgt naar een maximum (individueel bepaald, en voor de meeste mensen rond 16:00 uur) wat een patroon is dat niet wordt beïnvloed door korte termijn wijzigingen zoals ploegendiensten.

Kortom, wanneer je een dag plant dan plan je uitvoerende taken waar je informatie snel wilt bewerken en dan weer vergeten vroeg op de dag, en tactische en strategische taken waar je informatie wilt opdoen die langere tijd van belang is later op de dag.

Nog korter? Voer je taken uit in volgorde van LEZEN naar LEREN (voel het verschil).

 

Effect 2: Jouw optimale prestatie tijdstip

Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar prestaties in een dagritme. Bijvoorbeeld door Klein, die in 2001 en 2004 uitgebreide onderzoeken heeft gepubliceerd over verschillen in prestatie gedurende de dag. Hieronder enkele van de conclusies van hem en anderen, groepsgewijs:

  • Het blijkt dat rechtshandigen het best presteren (overall) in de ochtend, en linkshandigen juist het best presteren in de middag. Wanneer je rechtshandig bent plan je jouw belangrijkste taken dus in de ochtend, en ben je linkshandig dan plan je jouw belangrijkste taken het beste in de middag.
  • Jonge kinderen (op de basisschool) zijn het snelst afgeleid in de ochtend, terwijl oudere kinderen (voortgezet onderwijs) zich juist ’s ochtends beter kunnen concentreren.
  • Hoogbegaafden presteren in het algemeen het beste in de middag.
  • Kinderen met leesproblemen presteren beter (met lezen) in de middag.
  • Leesonderwijs in de middag leidt tot betere resultaten dan leesonderwijs in de ochtend. De crux hierbij is dat lezen een vaardigheid is die je over een langere periode leert, dus een vaardigheid is die het meeste baat heeft bij het lange-termijn geheugen.
  • Wiskunde onderwijs blijkt minder (maar toch enigszins) dagritme gerelateerd. De gedachte is dat een vaardigheid die meer gebaseerd is op inzicht het beste in de ochtend kan worden geoefend in detail (echt sommen maken), om in de middag de inzichten, ideeën en concepten te behandelen.

Maar ook de persoonlijke voorkeur speelt een grote rol: er is een grote deviatie binnen de groep. Iedereen heeft een individueel optimaal prestatietijdstip op een dag, en voor het beste resultaat volg je jouw eigen voorkeur.

  • Het individuele optimale prestatie tijdstip is bekend bij de proefpersoon, als onbewuste voorkeur. “Ben je een ochtendmens, middagmens of avondmens? Wanneer doe je deze taak het liefste?” zijn vragen die zijn gebruikt in sommige onderzoeken om het optimum te bepalen. In enkele onderzoeken is dit weer afgezet tegen een fysiek bewijsbaar bioritme, en beiden bleken te correleren. Het lijkt er dus op dat simpelweg het volgen van je persoonlijke voorkeur (de dingen doen wanneer jij er het meest zin in hebt) leidt tot betere resultaten.
  • Uit onderzoek is gebleken dat een goede voorspeller van het optimale prestatie tijdstip je lichaamstemperatuur is. Deze is het laagst rond 05:00 uur, en stijgt dan naar een maximum (dat wel 2 graden hoger kan liggen), om vervolgens weer te dalen. Bij sommige mensen ligt het tijdstip van de maximumtemperatuur om 11:00 uur, bij anderen pas om 20:00 uur. Gemiddeld is ligt het rond 16:00 uur.
  • In een situatie waar sprake is van een leider en volgers (een leersituatie met een docent en studenten, of een werkoverleg met manager en deelnemers, elke groepsgewijze aanpak) dan wordt de beste (groeps-)prestatie gehaald indien het ritme van de leider wordt gevolgd. Dus wanneer de studenten of deelnemers het ritme van de docent of de manager volgen.
  • Aansluiten bij het individuele voorkeurdagritme is niet gerommel in de marge, het heeft een groot effect: proefpersonen scoorden 6 IQ punten hoger op een IQ test indien deze werd afgenomen tijdens het individuele optimale tijdstip. Ook heeft iedereen er belang bij: 98% van de leerlingen in een onderzoek van Virostko haalden betere resultaten nadat de te leren stof werd aangeboden op hun individuele optimale tijdstip.

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

Antwoorden krijgen met neurologische niveaus van Dilts

Als er iets is waar je antwoord op wil, kan je deze oefening doen, gebaseerd op de neurologische niveau’s van Robert Dilts.

1 Leg de kaarten uit (omgeving, gedrag, vaardigheid, overtuigingen, waarden, identiteit, missie).

2 Stap in Omgeving, en maak contact met de situatie waar de vraag bestaat.

3 Stap naar Gedrag: wat doe je dan?

4 Stap naar Capaciteiten: wat kan je dan?

5 Stap naar Overtuigingen: wat geloof je dan?

6 Stap naar Waarden: wat is dan belangrijk?

7 Stap uit naar meta-positie NAAST Identiteit.

8 Vul de hulpbron

a Plaats een drie-punts plaatsanker uit drie overlappende cirkels

1 Vrijheid

2 Mededogen

3 Meest liefdevolle ervaring (niet-romantisch) + met ademhalingtechniek (groen licht in bij borstbeen, geel licht uit tussen navel en middenrif)

b Drie maal linksom (met de klok mee) contact maken, telkens sterker maken

c Contact maken met de doorsnede van de drie emoties, en laat een woord/uitspraak koppelen aan het gevoel (auditief anker installatie)

9 Onder het uitspreken van het woord van stap 8c (afvuren auditief anker) instappen in Identiteit. “Voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, met de steun in je rug van je missie en het grote geheel” Geef ruimte, let op BMIR’s

01 Stap naar Waarden, Overtuigingen, Vermogens, Gedrag onder “Voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, met de steun in je rug van je missie en het grote geheel” Geef ruimte, let op BMIR’s

11 Stap naar Omgeving. “Voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, met de steun in je rug van je missie en het grote geheel. En hoe ziet jouw toekomst er dan uit?” Geef ruimte, let op BMIR’s

12 Stap uit, terug naar meta-positie naast Identiteit.

13 Onder het uitspreken van het woord van stap 8c (afvuren auditief anker) instappen in Identiteit. “Hoe ziet jouw toekomst er vanuit hier uit, met de steun in je rug van je missie en het grote geheel.”. Geef ruimte, let op BMIR’s.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Beperkende en constructieve (ondersteunende) overtuigingen

Er zijn twee soorten overtuigingen: beperkende (‘Limiting beliefs’) en ondersteunende (‘Empowering beliefs’).

 

De beperkende overtuigingen zijn beperkend omdat deze ons ‘beperken’ in ons gedrag. Als ik geloof dat iets te moeilijk voor me is, dan zal ik het waarschijnlijk ook niet proberen… Er zijn drie subcategorieën van de beperkende overtuigingen:

  • Overtuigingen van Hopeloosheid (dit is niet meer te redden, zonder hoop, alle niveau’s, outcome is niet haalbaar dus doe geen moeite, onmogelijk, slachtoffer van de situatie),
  • Overtuigingen van Hulpeloosheid (vaardigheden, het kan wel maar ik niet, ik ben niet goed genoeg) en
  • Overtuigingen van Waardeloosheid (identiteit; het kan allemaal wel, maar ik ben het niet waard).

 

De ‘empowering beliefs’ – ondersteunende overtuigingen, zijn ondersteunend omdat ze ons ‘ondersteunen’ in ons gedrag.

  • Geven hoop in de toekomst
  • Ondersteunen vaardigheid en verantwoordelijkheid (Be at cause)
  • Ondersteunen zelfrespect, zelfwaarde en zelfvertrouwen

 

Vaak ontstaan beperkende overtuigingen uit onbeantwoorde ‘hoe’-vragen. Bijvoorbeeld: wanneer je niet weet hoe ergens invloed op te hebben, is het makkelijk (comfortabel) te denken dat iets een vaststaand gegeven is dat niet veranderd kan worden.

Proces van overtuiging veranderen

 

Gedachte-virus

Een ‘gedachte-virus’ is een beperkende overtuiging welke werkt als een ‘self-fulfilling prophesy’ en daardoor inwerken op iemands moeite en kunnen om te helen, te verbeteren, te veranderen. Gedachte-virussen bevatten onuitgesproken vooronderstellingen waardoor ze moeilijk te identificeren zijn. Vaak doen ze zich voor als schijnbaar onneembare impasses in het veranderproces. In zo’n impasse ontstaat het gevoel: “Ik heb er alles aan gedaan om dit te veranderen en niets werkt.”. Bij zo’n impasse kan je de impasse-vragenlijst (NLP techniek) gebruiken.

Suspension of disbelief

Stap in het duister, sprong in het diepe, sprong van vertrouwen, uitgesteld ongeloof. Soms wil je dat iemand een overtuiging aan de kant zet, tijdelijk, zodat deze opener is. Gebruik dan een as-if frame, of zelfs een as-if-as-if frame.

Refereer dan aan de volgende staat, en roep deze op:  Bij het lezen of kijken van een fictief verhaal (zoals via een boek, film of televisieserie) ben je bereid om gebeurtenissen uit het verhaal waarvan je weet dat deze in werkelijkheid niet mogelijk zijn te accepteren als zijnde ‘wel mogelijk”’. Je zal er dan niet te diep over nadenken en je niet af laten leiden van het verhaal door de gedachte dat wat je ziet of leest nooit echt kan gebeuren of ingaat tegen jouw logica.

Kernovertuiging

Er is een cascade effect tussen overtuigingen. Let er daarbij op dat het HANDELEN de waarheid is, de rest is sociaal denken 😉

Een overtuiging die in meerdere contexten voorkomt en min of meer het hetzelfde blijft noemen we een kernovertuiging. Je kan kernovertuigingen herkennen aan een patroon dat vaker te zien is in meerdere contexten, of je kan de kernspeurder (NLP techniek) gebruiken.

 

“The thing to realise about beliefs is that they are not intended to match exisiting reality. They are intended to provide a motivation and a vision so that your actual behaviour can begin to develop and rise to meet them.”

“A belief is a generalization about a relationship between experiences.

uit: Changing Belief Systems – Robert Dilts

 

“Ontevredenheid komt voort uit verlangen, alle problemen komen voort uit onwetendheid.” – De vier edele waarheden, Boeddha.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Constructief reframen

Probleem (uitspraak): Ik [ben/ben niet/ben geen/kan niet] X.

Reframe met:

  • Outcome frame: Wat is het dat je wilt bereiken?
  • Positieve intentie frame: Wat is de positieve intentie achter de uitspraak?
  • Opportunity frame: Hoe is dit juist een kans voor je?

 

Voorbeelden

Ik ben geen goede onderhandelaar.

  • Dus je wil je vaardigheid in onderhandelen verbeteren?
  • Dus je wilt eerlijk zijn over je competenties?
  • Dus je kan je vaardigheid verder ontwikkelen?

Ik heb de situatie verkeerd ingeschat.

  • Dus je wilt situaties beter kunnen beoordelen?
  • Dus het is belangrijk voor je dat je verantwoordelijkheid neemt voor je besluiten?
  • Dus je kan je besluitvaardigheid en oordeelvorming verder ontwikkelen?

Het lukt me niet om te …

  • Dus het is belangrijk voor je dat dit lukt?
  • Dus jij wilt je energie steken in wat het grootste verschil maakt?
  • Dus jij hebt de kans om te ontdekken hoe jij je energie het meest efficiënt gebruikt?
Posted by Rutger in NLP handleiding

Uitgangspunten bij een (NLP) training

Chunking

Als de chunks te groot zijn, raken de toehoorders overdonderd en als de chunks te klein zijn raken ze verveeld. Chunk iedere stap zodanig dat succes verzekerd is en installeer op onbewust niveau de vaardigheden die later als bewuste vermogens naar boven zullen komen.

Sequencing

Maak de volgorde van de training zo dat deze gelijk is aan de volgorde die de expert/rolmodel volgt of de vaardigheid brengt. Iedere ervaring is de bouwsteen voor de volgende en het geheel leidt tot het bereiken van de doelstellingen van de training.

Overtuigingen en waarden

De expert heeft bepaalde ondersteunende overtuigingen en waarden. Achterhaal eerst de overtuigingen van de expert die afwijkend zijn van jouw toehoorders.

Elimineer de beperkende overtuigingen en installeer overtuigingen die ondersteunen en bekrachtigen. Hypnose en submodaliteiten kunnen krachtige hulpmiddelen zijn.

Positieve interne representatie

Laat de focus op wat ze WEL moeten doen, in plaats van op wat ze moeten vermijden. Bekrachtig en anker successen wanneer je deze waarneemt. “Pak” ze wanneer ze iets goed doen. Versterk hun succes. Houd ze een positieve interne representatie voor waarin ze zichzelf kunnen zien om net zo succesvol te kunnen zijn als het model.

Feedback

Er zijn 2 vormen van feedback: directe en uitgestelde. Om het onbewuste goed te kunnen trainen is directe feedback essentieel. Het bewustzijn kan wel met vertraagde feedback omgaan, maar je mist de automatische reacties van het onbewuste en daarmee is uitgestelde feedback minder effectief.

Visuele herhaling

Visuele herhalingen zijn zeer effectief.

  • Visualiseer een gedissocieerd beeld om te oefenen zodat je correcties kan maken.
  • Associeer pas wanneer je jezelf de vaardigheid correct hebt zien doen.

Leren van het rolmodel

Als het mogelijk is, zorg je ervoor dat je voor de training al de vaardigheid gebruikt, zodat het onbewuste van de toehoorders voorbereid; zodat ze al een onbewust beeld hebben van hetgeen ze gaan doen.

Wees zelf de expressie van het model dat je uitdraagt. Wanneer jij congruent en overtuigd bent zal het de inhoud en overdracht op onbewust niveau ondersteunen.

Gebruik een duidelijke structuur

Motiveer eerst, dan inhoud vertellen, vervolgens laten zien en ervaren in een specifieke situatie, en afronden met transitie naar andere contexten (4 mat model). Ondersteun het onbewuste met plaatsankers die aanduiden waar je mee bezig bent, denk ook aan flexibiliteit in gedrag met de Satir-modes.

Houd het luchtig

Gebruik humor en spel om de hulpbronstate vast te houden. Omzeil voordrachtspanning en oude schoolankers.

Tips

  • Vragen in bijvoorbeeld een oefening kunnen duiden op angst of weerstand. Preframe: We gaan nu eerst doen, daarna vragen.
  • Let op het woordje preframe in de vorige tip, en gebruik ze!
  • Geef een heldere instructie, let op BMIR’s. Algemene instructie afsluiten met een duidelijke instructiezin eerstvolgende stap, NU.
  • Markeer het startmoment duidelijk. “Alles duidelijk? 3, 2, 1, start!”
  • Geef een evidence-procedure mee, zodat ze zelf kunnen meten dat het goed is gegaan.
  • Geef een tijdframe mee. Geef aan dat het tijd is met een liedje of een geluid. Let op dat in-timers dingen willen afmaken, en dus een voorsignaal nodig hebben. Zorg voor een duidelijk zichtbare klok.
  • Blijf in de lead zitten!
Posted by Rutger in NLP handleiding

Modelleer stappen

  1. Bepaal het gewenste gedrag, doelvermogen, of vaardigheid.
    1. Op basis van eigen wens.
    2. Op basis van waarneming briljant doelvermogen.
  2. Zoek een expert, een rolmodel. Neem geen genoegen met doorsnee, zoek echt naar excellentie, naar briljantie.
  3. Eliciteer binnen de specifieke context: de fysiologie, de filters, de strategieën.
  4. Analyseer de verschillen met jezelf.
  5. Installeer en controleer bij jezelf. Haal je dezelfde resultaten?
  6. Ontwerp een training
    1. Welke ervaringen dienen de deelnemers te hebben om het doelvermogen te leren?
    2. 4-MAT geheel en per stap.
    3. Chunking (stapgrootte).
    4. Sequencing (volgorde stappen).
  7. Geef een training en perfectioneer
    1. Zorg voor waardevolle en betrouwbare feedback.
    2. Plan-Do-Check-Act: maak vanuit de feedback en het geleerde een nieuw trainingsprogramma.
  8. Train de trainers: maak je deelnemers tot experts met dezelfde excellentie.
Posted by Rutger in NLP handleiding

Wat is NLP modelleren

NLP gaat er van uit dat wat de ene mens aan gedrag of vaardigheden laat zien, door een ander mens (in minstens de helft van de tijd) ook kan worden eigen gemaakt. Verder vooronderstelt NLP dat de mensen op fysiek en mentaal niveau op dezelfde manier functioneren omdat ons neurologisch netwerk een zelfde opbouw heeft.

Om een ander gedrag of vaardigheid aan te leren van een expert, dienen we te zoeken naar de VERSCHILLEN tussen de expert en mijzelf. Wat doet de expert anders? Dit proces heet modelleren.

Vooronderstelling:
Alle mensen zijn gelijk in fysiek en mentaal opzicht.

Dus:
Elk specifiek gedrag, vaardigheid of realistisch doelvermogen wat een mens kan uitoefenen, kan worden aangeleerd in de helft (of minder) van de tijd die het voorbeeld nodig had om het zich eigen te maken.

Door:
De verschillen te zoeken die een expert tot een expert maken.

Wat is het product van modelleren?

Er zijn 4 producten (outcomes) van het modelleren:
1. Een training
2. Selectie criteria
3. Mens-machine interface
4. Mens-mens interface

Posted by Rutger in NLP handleiding

First Act NLP: de boom in het NLP-bos

Best wel lastig, om te bepalen waar jij je NLP opleiding of NLP training wilt gaan volgen. Wat zijn nu de verschillen? Is NLP echt NLP? Krijg je overal hetzelfde? Hoe weet je dat jij de juiste keuze maakt? Wat is het verschil dat het verschil maakt, bij opleider X of opleider Y? Waar First Act NLP het verschil maakt lees je hier (aan jou om te ontdekken hoe goed dat je past).

NLP is een idee, een methode en een houding (met als gevolg een serie aan technieken)

First Act NLP opleidingen is uniek in Nederland, met lesdoelen gericht op vaardigheid voor haar NLP opleidingen. Een vernieuwende wijze van opleiden. Niet de technieken, maar het idee, de methode en de houding staan centraal. De opleidingen zijn dus top-down gestructureerd, en niet zoals elders bottom-up. Niet het kunnen uitvoeren van een portfolio aan bepaalde NLP-technieken is het einddoel, maar het flexibel kunnen denken en handelen vanuit het idee, vanuit de methode en vanuit de houding is het einddoel. Een wezenlijk andere aanpak, niet gericht op kennisdoelen, wel op vaardigheidsdoelen. First Act NLP gaat er van uit dat een goede NLP Practitioner geen theoreticus zou moeten zijn; een goede NLP Practitioner is iemand die vaardig NLP kan toepassen in de praktijk. Net zoals goed koken iets anders is dan recepten uitvoeren, is NLP beoefenen iets anders dan NLP technieken uitvoeren.

Deze keuze leidt tot een drietal grote voordelen:

  • Er zijn binnen NLP verschillende stromingen. Stromingen die verschillen qua invalshoek, en daardoor qua inhoud. Stromingen met elk een eigen uniek karakter, met eigen unieke voordelen en mogelijkheden. Verschillende inzichten die bij de First Act NLP opleidingen samen komen. Kiezen voor First Act NLP betekent dat je niet hoeft te kiezen tussen de stromingen; je leert NLP vanuit het overzicht. Waarbij je de verschillende invalshoeken van bijvoorbeeld Richard Bandler, John Grinder, Ted James, Anthony Robbins, Micheal Hall en Robert Dilts ontdekt.
  • Niet de verschillende NLP-technieken staan centraal zoals elders; jij en jouw vaardigheid staan centraal in de NLP opleidingen bij First Act NLP. Niet een afgemeten lesplan als een lopende band waarin je binnen een bepaalde tijd voorgeschreven technieken moet uitvoeren, maar een dynamisch proces met veel individuele aandacht, met gelijkgestemde groepsgenoten die de voordelen van deze manier van leren inzien. Mensen die NLP willen leren vanuit een innerlijke motivatie. Geen strak georganiseerde groepsreis, maar een gezamenlijke ontdekkingstocht.
  • Naast de verschillende stromingen kent NLP ook veel toepassingsgebieden: persoonlijk, spiritueel, professioneel, relationeel, communicatief, coaching en opleiding, gelukkig voelen, positief zijn, sport, verkopen et cetera. Doordat wij ons richten op het idee achter NLP, gaan we voorbij aan wat NLP denkt over een bepaalde context, en leer je zelf NLP situationeel toe te passen. NLP zonder regels en beperkingen. Je krijgt dus meer mogelijkheden dan enkel in een specifieke context, meer vrijheid om te handelen.

Dat is het verschil dat het verschil maakt. Dat is waar je voor kiest wanneer je voor de unieke First Act NLP opleiding kiest. En nu… Nu is het aan jou… Want jij weet zelf het beste, wat goed voor jou is en wat jij nodig hebt. Besef je wie je kan zijn, en zorg er voor dat je er het maximale uit haalt.

Posted by Rutger in Archief

Leuke feitjes voor de rationele mens.

Het Halo- en het Devil-effect

Het halo-effect

Wanneer iemand een goede kwaliteit meent te zien in een persoon of zaak, dan zal die persoon geneigd zijn om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak ook hoog in te schatten. Iemand die aantrekkelijk is, zal bijvoorbeeld ook intelligenter worden ingeschat.

Het devil-effect

Wanneer iemand een slechte kwaliteit meent te zien in een persoon of zaak, dan zal die persoon geneigd zijn om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak ook laag in te schatten. Iemand die een verkeerde indruk wekt qua kleding in een sollicitatiegesprek, zal ook minder geschikt zijn voor de vacature.

Nu je dit weet…

Wanneer iemand van het halo-effect en het devil-effect op de hoogte is, zal deze gaan overcompenseren in zijn/haar oordeelsvorming: bij het zien van een goede kwaliteit zal de neiging ontstaan om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak laag in te schatten, bij het zien van een slechte kwaliteit zal de neiging ontstaan om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak hoog in te schatten.

Het Forer-effect

Je wilt graag dat anderen je aardig vinden en bewonderen, maar bent ook geneigd tot zelfkritiek. Hoewel je karakter enkele zwakheden vertoont, kan je die meestal goed compenseren. Je hebt een aanzienlijk ongebruikt talent dat je nog niet inzet. Je straalt discipline en zelfbeheersing uit, maar van binnen ben je nogal eens een onzeker. Soms twijfel je er ernstig aan of je wel de juiste beslissing hebt genomen of juist hebt gehandeld. Je houdt van enige afwisseling en het zint je niet als regels en beperkingen je bewegingsvrijheid indammen. Je bent een onafhankelijk denker en neemt niet zomaar iets van anderen aan. Uit ervaring weet je dat het niet verstandig is jezelf al te zeer bloot te geven. Je hebt een aantal verlangens die tamelijk onrealistisch zijn.

Deze tekst is gepresenteerd aan mensen als persoonlijkheidsanalyse, met de vraag deze analyse een cijfer te geven. De gemiddelde score? Een 8,4 (0 – slecht, 10 – perfect). Terwijl het helemaal geen analyse is, maar een opsomming van algemene, globale uitspraken. Mensen hebben de neiging om vage en algemeen geldende uitspraken over de eigen persoon te accepteren als rake, typerende omschrijving, zonder zich te realiseren dat diezelfde omschrijving voor bijna iedereen opgaat.

Cognitieve dissonantie

Wanneer we iets waarnemen of doen dat niet past in ons wereldbeeld, iets wat niet klopt met onze overtuigingen en mening, dan ontstaat er een onaangename spanning. Deze spanning wordt cognitieve dissonantie genoemd. Omdat deze spanning niet fijn is, start een ingebouwd mechanisme dat motiveert om enerzijds het verschil tussen waarneming of gedrag en mening of overtuiging te verkleinen, anderzijds om situaties en informatie te vermijden die zou kunnen bijdragen nieuw (beter?) inzicht.

Een bijzonder sterk proces, dat dissonantie reductie heet, zorgt er voor dat we ons gedrag of onze mening gaan aanpassen, ons gedrag of mening gaan vergoelijken en rechtvaardigen, waarnemingen of gedrag gaan bagitalliseren, ontkennen en rationaliseren.

Het Dunning-Kruger effect

Wanneer je een groep professionals vraagt om aan te geven of ze matig, gemiddeld of bovengemiddeld presteren (zelfreflectie), dan blijkt dat incompetente professionals het vermogen missen om zichzelf kritisch te bekijken. Zij zullen hun vaardigheid onredelijk hoog inschatten, en hun eigen kunnen te hoog inschatten. Wanneer je een vaardigheid niet of matig beheerst, kan je geen objectieve beoordeling maken en beoordeel je enkel binnen het kader van wat je wel weet en kan, wat tot een te hoge inschatting van het eigen kunnen leidt.

Naast het verkeerd inschatten van de eigen competentie, zijn er nog 3 bijbehorende effecten: een hogere vaardigheid bij anderen wordt niet herkend, er is geen besef van de mate waarin zij zelf tekortschieten, na training ontstaat het inzicht alsnog (met terugwerkende kracht).

Naamlettereffect

Mensen hebben een onbewuste voorkeur voor merknamen, lettercombinaties, woorden (enzovoort) waarin de eigen initialen voorkomen. Voor cijfers is een onbewuste voorkeur voor geboortedatum, verjaardag en dergelijke combinaties. Dit effect is sterker bij mensen met een hoge eigenwaarde.

Confirmation bias

Wanneer je informatie zoekt, dan heb je vaak al een bepaald beeld voor ogen. Het interessante is dat je daarop niet op onderzoek gaat naar objectieve informatie om je beeld te onderzoeken, je gaat op zoek naar informatie om je beeld te bevestigen.

Er gaan verschillende zaken fout in het rationele proces. Zo wordt de eerst beschikbare informatie beoordeelt als meest belangrijke informatie, ongeacht in welke volgorde de informatie wordt gepresenteerd. Informatie die het beeld tegenspreekt wordt genegeerd of gebagatelliseerd. Informatie die eigenlijk geen betekenis heeft zal worden gezien als ondersteunend aan het beeld. Wanneer er een verschil van inzicht ontstaat tussen twee individuen, zal er polarisatie optreden, waarbij de verschillende beelden extremer tegenover elkaar komen te staan.

Een mooi voorbeeld is een sollicitatiegesprek. Een sollicitatiegesprek is niet zozeer een objectief vraaggesprek, het is meer een gerichte zoektocht naar de bevestiging van de eerste indruk.

Pareidolie

Ons brein probeert verbanden te leggen, onze waarnemingen te duiden. Zodat we in staat zijn om op de momenten dat het nodig is kunnen vechten en/of vluchten. Om aan de veilige kant te zitten zien we meer (mogelijke) verbanden dan er werkelijk zijn. Vooral in onduidelijke en willekeurige waarnemingen worden herkenbare patronen ervaren.

We zien beelden in wolken, we horen stemmen in ruis, we zien een mannetje (of een haas) in de maankraters, we zien Elvis in een tosti, we zien een slang in een stuk touw.

Referentie-effect

Een pyramide is een bijzonder bouwwerk, opgebouwd uit stenen. De pyramide van Cheops is de grootste pyramide, en is één van de zeven wereldwonderen. Zelfs tegenwoordig zou het nog een gigantische klus zijn om de tienduizenden stenen (grote stenen van 2500 kilo per stuk) op de juiste plaats te krijgen. Hoeveel stenen denk je dat deze pyramide heeft?

De kans is groot dat je in het antwoord rekening houdt met het getal dat ik noem in de inleiding: tienduizenden. In werkelijkheid zijn het er 2,3 miljoen. Dat is het referentie-effect. In onze beeldvorming worden wij beïnvloed door irrelevante informatie. Irrelevante informatie zoals een adviesprijs.

Zwijgspiraal

Om een objectieve mening te kunnen vormen, zou je verschillende invalshoeken willen gebruiken en verschillende bronnen van informatie. Volgens de zwijgspiraal-theorie is dat niet mogelijk omdat mensen vooral op hun gevoel afgaan, en niet op ratio. Omdat mensen het belangrijk vinden om ergens bij te horen (dan wel niet sociaal geïsoleerd willen zijn), en gevoel leidend is, zijn mensen bereid om hun mening aan te passen aan de heersende norm. Informatie over deze heersende norm verkrijgen ze uit enerzijds de eigen omgeving, anderzijds uit de media. Doordat de eigen omgeving beïnvloed wordt door de media, is het effect van de media overal terug te vinden.

Door herhaling in de media wordt een specifieke invalshoek sterker. Mensen zullen hun opinie aanpassen aan de heersende opvattingen, zoals zij die waarnemen. Mensen met een afwijkende invalshoek zullen minder geneigd zijn om deze te openbaren. Hierdoor zal een enkele invalshoek beduidend meer draagvlak krijgen, en zullen afwijkende invalshoeken “verzwegen” worden.

Thomas Kuhn

Thomas Kuhn heeft in 1962 het boek “The Structure of Scientific Revolutions” gepubliceerd. Daarin toont hij aan dat zelfs in de wetenschap de ratio niet prevaleert, maar de heersende ideeën en paradigma’s. Wetenschappers blijken ook gewoon mensen te zijn, en last te hebben van bovenstaande psychologische en sociale effecten. Dat doet niets af aan wetenschap an sich, het blijft de beste methode om de werkelijkheid in kaart te brengen, het is slechts een aanmoediging om open te staan voor andere, nieuwe invalshoeken. Een uitnodiging voor nieuwsgierigheid.

De homo economicus

De homo economicus is de rationele mens die besluiten neemt op basis van logica.

In de jaren vijftig doet een wasmachinefabrikant onderzoek naar de ideale wasmachine. Onderzocht wordt welke functies en aspecten belangrijk zijn om de ideale wasmachine te maken. De uitkomst is een lijst van technische specificaties die een redelijk geprijsde, ideale wasmachine mogelijk maken. De fabrikant neemt de machine in productie in de veronderstelling dat ze het ideale product hebben, en dat niemand functionele perfectie kan weerstaan.

Wat blijkt: de ideale wasmachine is een flop. Logisch gezien is deze machine het beste product, en toch kiezen (zelfs de oorspronkelijk bij het onderzoek betrokken) consumenten voor andere apparaten.

Leidende behoeften

Dit heeft geleid tot een ontwikkeling in de marketing, waarbij psychologie een grote rol speelt. Volgens onderzoek worden keuzes gemaakt op basis van motivatie vanuit acht verborgen behoeften, verlangens en begeerten. Kijk eens met andere ogen naar reclame, en zie of je kan ontdekken aan welke van deze acht behoeften wordt geappelleerd:

  • Zekerheid krijgen
  • Zelfrespect verhogen
  • Tevreden zijn met jezelf
  • Scheppen en creëren; bewijs van bestaan
  • Identificatie met idolen en rolmodellen
  • Macht en kracht
  • Verbondenheid
  • Onsterfelijkheid en jeugdigheid

NLP en de irrationele mens

Waar het traditionele onderwijs zich richt op werkelijkheid, logica en kennis, richt NLP zich op effect, gevoel en proces. Hoe te handelen als rationeel mens, dat leer je op school, hoe te handelen als irrationeel mens leer je in een NLP Practitioner opleiding. Nu is het niet zo dat de ene aanpak in het algemeen beter is dan de andere, elke situatie is anders, en vraagt om een eigen aanpak.

Wanneer je de liefde van je leven wetenschappelijk en logisch bekijkt, is het snel gedaan met de liefde. Als dat het gewenste effect is, prima. Wil je een ander effect, dan is het NLP dat meer geschikt is.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Wat is het basisidee van NLP?

Het verhaal gaat dat Bandler en Grinder zich verbaasden over het feit dat veel therapeuten maar matige resultaten behaalden, terwijl er enkelen uitblonken in hun resultaten. Fritz Perls, Virginia Satir en Milton Erickson waren uitblinkers. De vraag die Bandler en Grinder stelden, en die het basisidee achter NLP vormde was: “Wat doen excellenten anders, om hun excellente gedrag te bereiken?”.

Welke vaardigheid je ook neemt, wanneer je een groep gaat verdelen naar vaardigheid, binnen de groep bestaat er altijd een verdeling van beheersing, die overeenkomt met de Bell-curve, zoals in het plaatje hieronder. Enkelen beheersen de gezochte vaardigheid nauwelijks, er is een grote groep middelmatig, en enkelen zijn excellent.

Vaardigheid Bell curve

Vaardigheid Bell curve

Dit in acht nemende, wat is hoe NLP hier naar kijkt, wat is het idee achter NLP..?

1. Wanneer aan de ene kant mensen staan die excellent zijn in vaardigheid X, dan staan aan de andere kant mensen die excellent zijn in vaardigheid –X. Extremen zijn altijd excellent, zij het in tegengestelde vaardigheden. Bijvoorbeeld: excellenten in de vaardigheid “Gelukkig en positief zijn” zijn bedroevend in de vaardigheid “Depressief zijn”, en excellenten in “Depressief zijn” zijn bedroevend in “Gelukkig zijn”.

2. Richt je, wanneer je iets wil leren, niet op de ‘normaal’, maar richt je op de top 2%, de excellentie. De top 2% doet wezenlijk iets anders dan gemiddeld. Haal er het maximale uit!

3. Richt je niet op het verminderen van “slechte” zaken, maar op het versterken (leren) van goede zaken. Bijvoorbeeld iemand die heel goed is in “Depressief zijn”, daarbij ga je niet het “Depressief zijn” verminderen, maar je gaat deze persoon excellent maken in “Gelukkig zijn”.
Let op: dit voorbeeld is gegeven vanuit de vooronderstelling dat de persoon daar voor kiest; je kan het namelijk net zo makkelijk omdraaien voor een gelukkig iemand die om welke reden dan ook depressief zou willen zijn. NLP heeft geen mening over WAT je moet doen of leren, NLP is niet normatief. NLP laat het WAT als persoonlijke keuze; de persoonlijke doelstelling.

4. Het gaat er niet om waar een groep de meeste baat bij heeft of wat meestal werkt, maar om wat werkt voor het individuele individu of in de specifieke situatie. Centraal staat de situatie en/of de persoon met zijn doelstelling. NLP gaat niet over HOE ALTIJD TE HANDELEN maar NLP gaat over de vraag WELK EFFECT WIL JIJ NU BEREIKEN. NLP gaat over het beschikbaar hebben van zo veel mogelijk mogelijkheden, die flexibel kunnen worden toegepast.

5. Wanneer iets niet werkt, doe dan wat anders, net zo lang tot het wel werkt! Voor de liefhebber: zoek eens op het pigeon-effect. Mensen, net als duiven, hebben de neiging om iets waarvan ze het idee hebben dat het werkt, continue te blijven herhalen net zo lang totdat het werkt, zelfs al is het duidelijk dat het niet werkt! Wees je bewust OF wat je doet bijdraagt, en zo niet, doe dan wat anders wat wel zou kunnen bijdragen aan je doel in die situatie.

Posted by Rutger in NLP handleiding