oordelen

Schrijfoefening: Vrijheid van meningsuiting; wat wil je nou eigenlijk bereiken?

Vrijheid van meningsuiting, soms gebruikt als het excuus om maar een beetje ongefundeerde meningen en oordelen over anderen te spuien. Spuien, zonder luisteren. Zonder respect voor de ander is het toegestaan om met gestrekt been de discussie in te gaan, want jij hebt de vrijheid van meningsuiting. Nou, vraag ik mij dan af, wat wil je eigenlijk bereiken met je geroep? Je bereikt er namelijk niets mee, behalve dat er mensen tegenover elkaar staan en overtuigingen en verwensingen naar elkaar gaan slingeren. Een discussie zit er niet meer in want er wordt alleen maar geroepen en niet geluisterd. Een dialoog al helemaal niet.

 

Het is een opgave. Het is een teken van zwakte om met een roeptoeter je mening te moeten verkondigen. Kennelijk ben je niet in staat om je mening op een acceptabele manier over te brengen, en jij moet gehoord worden. Als een verwend klein kind, dat in de supermarkt op de grond ligt te schreeuwen omdat hij geen koekje mag. Verwende kleine kinderen zijn we. Waarbij sociale vaardigheden die je zou kunnen hanteren overboord slaan.

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Eerlijk delen

Een deel wil het wel, een ander deel is nog aan het wennen. Delen, delen is maar een rekenkundige bewerking, net als aftrekken of vermenigvuldigen. De som der delen is soms meer dan het geheel. Soms is een deel een plaats waar gedorst wordt, soms is het iets waar dorst door ontstaat. Soms is het een gedeelte dat het gedeelde wil zijn. Een metameer van het geheel van het leven. Onschuldig zonder ervaring heb je part noch deel. Ten dele deelgenoot. Zal het jou ten deel vallen? Delen is ook eerlijk splitsen zodat iedereen zijn deel krijgt; iedereen blij. Delen zodat iedereen zijn deel krijgt. Wat wil jij in het leven mededelen? Wil jij meedelen? Zou de ander zijn of haar deel willen delen? Verwachtingen dat jij ook deelt? Delen van mensen kan niet, alhoewel vierendelen wel, delen van ervaringen wel. Zie je delen als de som of zie je delen als iedereen krijgt zijn deel? Wat is jouw aandeel? Wat wil jouw onderdeel? Een gedeelte wil ervaringen delen als gedeelde. Een part in het leven ter ontleding. Denken is een deel, net als voelen. Schuld, schaamte, spijt zijn gedachtengestuurde gevoelens. Schuld is een gevoel dat hoort bij een ik als deel, en niet als geheel. Schuld kan alleen zijn als je jezelf als deel ziet. Schuld is een gevoel dat ontstaat na een oordeel; een gevoel dat een waardeoordeel van een gedachte volgt van het ego. Vaak in een verbond een gedachte aan verraad waarbij je het samen als losse ikken ziet. Dat is geen verbond, niet het geheel, enkel alleen, een deel. Leven kan betekenen dat je anders doet dan anderen, eigen keuzes maakt, voor jezelf of samen. Nieuwe ervaringen jezelf ontzeggen om de schijnveiligheid van het verwachte te ontmoeten als grenzen stellen beperkt de vrijheid. Vrijheid. Verstoppen van delen, verstoppen van kracht, verstoppen van jezelf, doen alsof is werkelijk verraad aan jezelf en het verbond. Vertrouwen ontstaat door openheid, tonen van kracht, tonen van jezelf in alle weerloze naaktheid. Denken, elke en alle gedachten, beïnvloedt het voelen, voel de illusie van de illusie. Verstoppen van jezelf, verstoppen van delen van jezelf voor het verbond levert wantrouwen in het verbond. Wanneer jij je verstopt verwacht je hetzelfde van de ander. Wanneer jij je werkelijke zelf toont kan er enkel vertrouwen worden gevoeld. Nieuw maakt het oude niet minder waard. Kracht opgeven om het oude in balans te houden is vastklampen aan de illusie dat het is, jouw eigen ik als ding. Jouw eigen ik als ding zou je kunnen delen, opdelen, maar jij bent geen ding, je bent veel meer dan dat. Je bent. Je doet. Je bent niet wat je doet. Je bent vrij om te doen wat je wilt. Wat je doet verandert jou niet, hooguit wat illusies die je over jezelf hebt. Illusies zoals ‘ik kan het niet’. Illusies over wat je denkt te zijn. De ontdekking van vrijheid van deze illusies. Alle illusies beperken wat je kan zijn. Alles wat je denkt en gelooft over jezelf is een fantasie, net als de fantasieën die je wel als fantasie herkent. Welke fantasie kies je? Een droom is net zo echt als jouw perceptie van jezelf als je fantasieën. Het bestaat enkel in gedachten, en gedachten komen en gaan. Gedachten zijn illusies van kennis, de handeling en de interactie met de werkelijkheid is de realiteit, dat is waar het werkelijk om gaat. Dat is echt. Welke interactie kies jij? Denken of waarnemen. Praten in jezelf en oordelen, of zintuiglijke waarneming. Leven, of op een toneel je deel van het stuk opvoeren. Kracht is niet intentie. Kracht is geen reden nodig hebben anders dan willen voelen voor de ervaring, willen doen uit nieuwsgierigheid, je gedachten de ruimt te geven om te bevrijden. Kracht is ontdekken, aannemen is verstoppen. Kracht is het geheel, denken is een deel. Kracht is deelnemen, beperken is missen. Ontdekken is spiritualiteit, het onstoffelijke ervaren. Beperken is het fysieke, het aardse, het oordelen, het toneelstuk. Een verbond in het fysieke is een schijnvertoning, het geheim van echt verbinden is spiritueel, de onstoffelijke verbintenis. Benadrukking van het spirituele, het onstoffelijke door het taboe stoffelijk te doorbreken geeft spirituele groei. Het stoffelijke vernietigen geeft vertrouwen, geeft zekerheid, geeft vrijheid in het onstoffelijke door de schijnveiligheid van het stoffelijke te doorbreken. Wantrouwen, onzekerheid en beperkingen in vrijheid bestaan enkel in het stoffelijke. Schaamte wordt schuld door geloof in het stoffelijke. Schuld alsof de intentie van de kracht die jij in je hebt slecht is. Alsof het een zonde is om te leven met kracht, alsof je krachteloos en zwak zou moeten volgen wat anderen vinden. Wanneer jij je kracht niet toont, kan ook niemand je kracht waarnemen. Je krijgt dan een verbond van schijn-zelven in onmacht. In het onstoffelijke verbond, op spiritueel niveau een verbond aangaan betekent kiezen voor een open en schuldvrij verbond, op een hoger niveau relateren. Van geheel mens tot geheel mens in plaats van enkele rol tot enkele rol, van deel tot deel, van illusie tot illusie. Wil jij je beperken tot een deel van het leven of wil jij het leven geheel leven? Wil jij stoffelijk en beperkt, of wil jij spiritueel en vrij? Verwarring is natuurlijk wanneer je kiest voor je kracht. Het is nieuw, je doorbreekt het verwachte, het spirituele is de weg van ontdekking en dus onbekend. Onbekend is verwarrend want je houvast is niet meer vastklampen aan de oude illusies, en vertrouwen op de kracht die jij in jezelf hebt. In vertrouwen op de kracht doen leidt tot liberatie, bevrijding, van de oude illusies, en een nieuwe houvast in de zekerheid van je eigen kracht. Oude houvast aan je oude rol en aan de identificatie met je lichaam als jezelf, kracht uit het spirituele. Jezelf zien als lichaam in een verbond maakt delen in een verbond, jezelf zien als onstoffelijk geheel van het verbond maakt het verbond sterker. Een verbond met een lichaam, of een verbond met ideeën, gedachten, kracht, zienswijzen, ervaringen, ontdekkingen. Een stoffelijk verbond heeft orde nodig, en dus gehoorzaamheid en verantwoording, een onstoffelijk verbond is vrij, waardevol, vernieuwend, echt, vol van vertrouwen, respectvol en gelijkwaardig. Zonder de kracht geparalyseerd in het lichaam, in de illusie, in het stoffelijke. Met de kracht ontdekken door ervaren, wat wel bij je past. Misschien wat ongemakkelijk en nieuw, spannend, maar goed. Waar fouten na ervaring in plaats van schuld, schaamte of spijt leiden tot inzicht. Waar je je spirituele zelf erkent, het onstoffelijke zoekt, en je situaties in eigen hand neemt. Laat de ware aard toe in het verbond. Een echt verbond kan je niet verliezen. Een echt verbond verliezen doordat je de echtheid beperkt, het stoffelijke boven het onstoffelijke stelt, een schijnverbond leven, betekent dat je jezelf niet geeft wat er in zit. Onconditioneel in verbond, of de eigen agenda’s langs elkaar zonder connectie. Schuld, verlegenheid, schaamte en spijt zijn donkere gevoelens; gevoelens die niet van jou zijn. Spijt signaleert simpelweg dat we in een eerdere staat van ontkenning onwetend zijn geweest, wat goed is… toch? Spijt is interne schaamte, schaamte is gericht op anderen. Immaterieel of materieel. Sociale emoties die het ego ervaart veelal door culturele overtuigingen.

Posted by Rutger in Archief

De uitdaging

Er wordt gesproken dat een schrijver een miljoen woorden zou moeten schrijven voordat deze een schrijfstijl heeft ontwikkeld op basis van ervaring die – eindelijk – kan leiden tot het professionaliseren van het schrijven. Ofwel: geld verdienen. Want professioneel of amateuristisch, het enige verschil is geld. Dat is de uitdaging die je kan aangaan. Je kan dit geloven alsof iemand in een witte jas je iets verteld, of je juf dan wel meester vroeger, ofwel je eigen oordeel aan de kant zetten voor een autoritief figuur, iemand wiens oordeel je waarde aan hecht, ik zie wel.

De uitdaging is dus veel schrijven, veel meters maken. Vocabulaire uitbreiden, veel lezen, veel meters maken. Apps in de Play store zoeken die me daarbij helpen. Elly’s choice, voor 2,99 euro per maand 10 boeken. Meer meters maken, want ik kom er niet door. Sommige boeken vind ik zo saai dat ik me niet kan zetten tot doorlezen. Een boek per maand is millimeters maken met tegenzin…

Verder, sneller, processtappen nemen. Dat is deze site. Een rommeltje, waar Google af en toe naar toe stuurt, dus dan je wel voor het lezen van de oefeningen die ik hier publiceer. Oefeningen, ja, meer is het niet. Sorry. Wel weer een paar advertenties getoond, dus de kosten zijn er uit.

Een miljoen woorden. Dat is veel. Nooit zo’n schrijver geweest, maar dat komt door het toenmalig verplichte karakter er van. Het moeten van een opstel. Het niet begrijpen van wat er van me verlangd en verwacht wordt. Betekenisvol willen zijn. Hoe kan je in godsnaam verwachten dat iemand op afroep creatief kan zijn, tekendocenten, docenten Nederlands, zelfs u, handenarbeidjuf? En waar haalt u het lef vandaan om iemand die blokkeert op het verplichte duwwerk van prestaties af te serveren met de woorden : “Dat wordt nooit wat”, of “Je kan het niet.”. Welke Rembrandt ben jij om in het model van Dunning-Kruger een positie in te nemen om te kunnen oordelen over het werk van een ander? Middelmatigheid geeft ook middelmatige oordelen.

Sorry, docenten, ik nam jullie te serieus. Ik plaatste jullie op een voetstuk en dacht dat jullie daar hoorden te staan. Nu weet ik beter. Een witte jas is geen garantie voor waarheid; het is enkel een garantie voor een oordeel over een situatie binnen de beperkte mogelijkheden van de mens die de jas draagt,  een incompleet oordeel voorzien de eenzijdigheid voortkomend uit beroepsdeformatie en jargon. En er zijn ook witte jassen die met een zesje zijn geslaagd. Dat zie je niet aan de buitenkant.

Nog 805.758 woorden te gaan. Ik ben een N00B.

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Spijt

Terugkijkend heb ik spijt. Spijt als woord om te duiden dat ik het gevoel heb iets gemist te hebben. Maar toen deed ik wat ik nodig had. Of beter, ik maakte keuzes om niet te doen zodat ik toen kreeg wat ik toen nodig had. Nu spijt hebben betekent dat ik met de kennis van nu toen andere keuzes had willen maken, zodat ik nu de vruchten kan plukken van wat ik toen had gedaan. Spijt is nu dezelfde keuzes anders hebben willen maken. Dat is wat terugkijken doet: kijken vanuit nu, kijken vanuit wat je nu nodig hebt en wat je nu belangrijk vindt naar acties van toen je dat nog niet wist en andere dingen belangrijk vond. Toen, de keuzes toen, de acties toen, was toen niet saai, en pasten in het beeld van mijn leven zoals ik dat toen had. Maar nu lijken de acties geleid te hebben tot een saai leven en ik wil nu uit de saaiheid terwijl ik toen anders was. Anders dacht. Ik heb spijt omdat het me nu makkelijker af zou gaan als ik toen meer ervaring had gehad, vaker “Ja!” had gezegd. Maar toen gaf het rust om ‘saai’ te zijn, een saaiheid door passiviteit die nu juist onrust veroorzaakt. Onrust van wel doen toen zou nu rust geven, en de rust van toen door niet doen veroorzaakt nu groeiende onrust. De overtuiging dat er niets te missen is, is een overtuiging die plaats heeft gemaakt voor de overtuiging dat ik iets mis. Dat iets vermijden goed zou kunnen zijn is waar ik ooit in geloofde. Nu voel ik angst dat ik iets mis als ik het vermijd. Het wordt belangrijker om terug te kijken op wat je wel hebt gedaan, de tijd dringt, dan de rust te behouden door voorzichtigheid en vermijden van het onzekere. Toen te onzeker, te spannend, een gewenning die leidt tot rust tot verveling, nu op zoek naar spanning. Het kan verkeren.

Ik stel me voor, als ik toen wel eens een keer had gekozen, gewoon 1 keer, hoe anders zou het nu voelen? En zou een ene keer, toen, nu nog echt iets uitmaken? Heeft de voorzichtigheid de rust gebracht, of heeft het enkel de onrust tijdelijk gedempt, en uitstel gerechtvaardigd? Heeft het enkel de dissonantie tussen wat ik meende wat waar was en de realiteit vergoelijkt om het gevoel van tweestrijd tussen wens en schaamte te kunnen sussen. Ik voel me schuldig naar mezelf. Dat ik niet de kansen heb benut, het diepe durfde in te gaan, omwille van wat ik meende te kunnen invullen voor de gedachten van anderen, de oordelen in mijn hoofd die de spontaniteit en vrijheid de kop in drukken. Evaluerend zie ik hoe ik van ervaringen alleen de positieve kanten vasthoudt, terwijl ontzeggen en vermijden als jeukende kruipolie je zekerheden tot losse schroeven maakt. Los zand, drijfzand, houvast missen omdat je ontdekt dat je gedachten die je zo sterk vasthield en koesterde als waarheid maar gedachten zijn. Gedachten gebaseerd op verwachtingen van fantasieën. Fantastische verwachtingen die niets met de realiteit te maken hebben. Fout, maar geaccepteerd, bewijs als een luchtballon, een zeepbel. Voorstellingen van werkelijkheden die nooit hebben bestaan. Toen gaf het rust, of dempte mijn onrust, nu versterkt het mijn onrust.

Weten hoe het hoort, ontdekken dat je eigenlijk als een klein kind nog steeds luistert naar wat je verteld is, verwachtingen van sociale verwachtingen invullen, je ego voorbij aan jezelf, realiseer je dat je innerlijke zelf iets anders wil. Niet heel erg dringend, of op de voorgrond, maar meer op de achtergrond, knagend en schrapend, met kleine beetjes, gedurende de tijd toch iets groots geworden…

Wijsheid komt met de jaren. Voor sommige dingen is het nu te laat; vermijden heeft een voldongen feit gecreerd. Voor sommige dingen is het nog niet te laat. Tijd om vaart te maken en meer vrijheid te nemen. Spijt van spijt en schuld uit spijt als motivatie…

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: mijn innerlijke stem

Medidatie, vechten of luisteren naar innerlijke stem. Oordelen loslaten door innerlijke stem andere dingen te laten zeggen. Nieuwsgierige vragen stellen in plaats van oordelen. Verwachtingsvol klaar om verwondert te worden. Afwijzen hoeft pas als het echt de grens over gaat; tot die tijd is er niets om nee tegen te zeggen dan een plaatje in je hoofd van een niet bestaande situatie. En pas op het moment dat de grens bereikt wordt kan het duidelijk zijn hoe je dan en daar wilt reageren. Pas als je er bent weet je of de grens echt je grens is, en of je echt niet verder wilt, de grens over. De weg naar de grens is niet hier – daar, maar stapje voor stapje. En elk stapje verder naar de grens is nog steeds niet de grens. Pas boven op de berg zie je hoe mooi het dal achter de bergtop is. Tja, wel even klimmen, maar dat is goed voor je. En misschien merk je wel dat het over de berg prachtig is, en dat er een heerlijk dal achter ligt, en weer een berg. Grenzen zijn arbitrair. Nieuwsgierigheid is de kracht om tot verwondering te komen. Niets mis met nieuwsgierigheid. Ledigheid van denken, alles op voorhand denken te weten, dat is de echte zonde.

Posted by Rutger in Archief

Schrijfoefening: Sofie

Soms loopt het anders dan dat blije schrijvers je doen lezen. Ze leefden nog lang en gelukkig. Dat is vaak omdat de clou, het moraal van het verhaal op papier staat, en meer woorden zouden er toe leiden dat het verhaal zoals verteld, nuances bevat en details mist, die de moraal dan weer om zeep helpen. Alles en iedereen die beweert wat en hoe goed en kwaad is, mist nuance en details. Geloof ze niet deze schrijvers die duiden te weten hoe het in elkaar zit. Schrijvers die verhalen verhalen over de schapen die conform de heersende moraal uiteindelijk overwinnen en lang en gelukkig leven. The good guy wins, ja, in de film en in het boek. En de good guy, het personage dat jouw sympathie heeft, die je leuk vindt, die moet dan wel de morele superioriteit van de schrijver ondersteunen. Als dank voor zijn schaapachtige handelen binnen de moraal van de schrijver (M/V) mag die dan einde-looooos gelukkig zijn. Leven. Geen trieste gebeurtenissen meer, geen enge ziektes, geen uit de dierentuin ontsnapte tijger die je even laat weten dat hij (M/V) ontsnapt is.

Jacob, haar ouders hadden liever een zoon gehad, voelde de spanning opbouwen. Kim, wiens ouders een hartstochtelijke liefde hadden ontwikkeld voor de Koreaanse cultuur, hield de hand van zijn Jacob vast. Raar hoe dat kan lopen; dat je heel je puberteit wordt gepest met je naam en dat die gedeelde bijzonderheid dan uiteindelijk de basis blijkt te zijn voor een gesprek, een gedeelde ervaring, een gevoel van rust en vertrouwen, een huwelijk, en dan nu dit kind. Althans, die moet nog komen maar de spanning die bij Jacob opbouwt duidt er op dat het niet lag meer gaat duren of deze twee ouders mogen zelf bij de burgerlijke stand, alhoewel Jacob waarschijnlijk Kim zal sturen, een naam voor een nieuwe wereldburger opgeven.

Jacob, die het kind had voelen groeien, bewegen, schoppen, parasiteren had inmiddels een aardig Helsinki syndroom ontwikkeld jegens het kind. Ze had het gevoel dat er al een band was ontstaan. Daarom wilde zij een naam voor de baby die eer deed aan de persoonlijkheid van het kind, zoals zij dat nu ervaarde in de band die zij nu al had. Meer op intuïtie en gevoel proefde ze de namen die haar te binnen schoten, las of op andere manier tegenkwam.

Kim kwam niet verder dan af en toe wat beweging voelen en zien bij zijn vrouw, en had niet de ervaring om meer dan alleen een concept in zijn hoofd te koesteren. Er was nogal wat afstand tussen vader en kind; het leefde allemaal nog niet voor de papa to be. Kim zocht dus meer houvast in mooie klanken die namen kunnen hebben, bewonderingswaardige personen, of als het een meisje wordt dan net zoals dat fotomodel, ach, kom, hoe heette ze nu ook al weer?

Niemand had verwacht dat Kim en Jacob hiervan een halszaak zouden maken. Nou lagen de alternatieven (Eleonoor Aristina of Emma) volgens verschillende beoordelingen wel en volgens andere oordelen niet mijlenver uit elkaar, toch blijft het raar dat zo iets futiels leidt tot een kleine gepikeerde beweging, een struikelpartij, een ongelukkige landing, en een kind dat als wees haar roepnaam Sofie niet van haar ouders heeft gekregen.

Posted by Rutger in Archief

9 stappen naar persoonlijke vrijheid (spirituele groei).

In NLP zijn er stromingen die spirituele groei hebben gemodelleerd. Daaruit zijn 9 generieke stappen ontstaan die er voor zorgen dat je eigen ‘zijn’ de ruimte krijgt. 9 stappen die zorgen dat je jouw persoonlijke ruimte en vrijheid vergroot worden, en het proces van maskeren (sociaal gewenst gedrag vertonen op basis van interne verwachtingen) minder grote invloed krijgt. Het belangrijkste effect is vaak niet zozeer dat het uiteindelijke gedrag verandert, als wel dat de motivatie om het gedrag te vertonen verandert: je gaat de dingen doen die je doet vanuit een intrinsieke motivatie in plaats vanuit de externe motivatie ‘dat het zo hoort’. In plaats van REAGEREN op (jouw verwachtingen van) de buitenwereld, ga je jouw leven CREËREN van binnenuit. Het (her)kennen van deze stappen is een handvat voor de NLP coach en de NLP (Master) Practitioner om persoonlijke vrijheid  te kunnen beïnvloeden. En uiteindelijk is coachen niets anders dan de persoonlijke vrijheid vergroten.

1) Besef je dat er niets is buiten jezelf: alles wat je waarneemt en denkt ben jezelf, en bestaat enkel in jou gedachten. Wanneer je naar een vaas kijkt, denk je een vaas te zien, maar een vaas is enkel een idee, een concept. Alle ideeën en concepten die jij hebt projecteer je op de wereld, en daarmee vervorm je de realiteit. Je bevestigt enkel je zelfbeeld en je wereldbeeld.

2) Besef je dat je niets te verliezen hebt, enkel illusies in je denken. Niemand heeft iets te verliezen. Dit gaat altijd en overal voor iedereen op. Het enige wat je kunt verliezen zijn ideeën en concepten die ondersteund worden door enorm veel energie (emoties gerelateerd aan het denken en oordelen). Herken en vernietig de ‘onechtheden’ van het denken. Neem de tijd die je nodig hebt, het is zeker niet gemakkelijk om tot in je diepste wezen te beseffen dat je nooit iets te verliezen hebt.

3) Leef hier en nu. Gisteren is voorbij, morgen zal nooit komen, alleen vandaag, nu, bestaat. De rest zijn enkel gedachten, illusies.

4) Maak contact met je ware zelf. Laat oordelen los. Met name schuld, schaamte, spijt (en soms daaraan gerelateerde angst) duiden op oordelen, waardeoordelen, en dan van buitenaf. Voel wat er echt van binnen is (authentiek). Ontdek AL je aanwezige gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën. Gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën hoeven zeker niet altijd zacht, lief of ‘spiritueel’ te zijn. Onze geest omvat alles: het lagere en het hogere, het lichte en het donkere. Persoonlijke vrijheid begint met alles van jezelf te onderkennen en te erkennen. Laat de innerlijke repressie van gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën gaan.

5) Laat het oordelen los. Zie de gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën voor wat ze zijn, zonder commentaar van het denken (de interne stem). Het denken verstoort het gevoel, via het oordeel en geeft ruis in de volgende stappen. Het denken en externe oordelen maken dat ‘dat-wat-is’ subjectief wordt ervaren, terwijl persoonlijke vrijheid zoekt naar het objectieve en authentieke in jezelf. Het denken is de grondslag van de onware-zelf, het ego. Een appel is een appel, en is anders dan een appel met het oordeel “weer een appel”, en is anders dan een appel met het oordeel “appels zijn lekker”, en is anders dan een appel met het oordeel “gezond: een appel”, en is anders dan een appel met het oordeel “de verboden vrucht”. Het zien van de appel als appel, en niet meer dan dat brengt je in contact met je ware gevoel (noot: besef dat appel een concept op zich is). De noodzakelijke stap van denken in illusies naar authentiek kunnen voelen.

6) Neem de geraaktheid van je hart als richtsnoer voor je handelen. Waardoor wordt je geraakt, waardoor wordt je bewogen? In dit het echte en authentieke gevoel? Je weet dan dat je daar iets mee te doen hebt, dat je daar antwoord op hebt te geven. Dat antwoord kan een innerlijk protest geven of een instemming van het hart. Herstel hier de verbinding met je ware zelf, en handel vanuit je authentieke gevoel. Het handelen vanuit geraaktheid neemt het over van het handelen vanuit het denken. Wees trouw aan de geraaktheid waarmee je wordt geroepen en bewogen. Uiteindelijk zal ook het denken ten dienste komen te staan van de geraaktheid.

7) Overgave: de werkelijkheid als geheel omarmen, met alles erop en eraan, zonder enig voorbehoud. Het is zoals het is. Heb de bereidheid geraakt te worden door het leven in al zijn facetten. Overgave aan de werkelijkheid betekent niet dat je alles maar goed moet vinden. Want juist in de overgave zul je bemerken dat sommige gebeurtenissen een heftig protest in je oproepen en dat andere gebeurtenissen je blij maken. Maar nu authentiek, van binnenuit, creërend, in tegenstelling tot van buitenaf, reagerend. Protest en instemming van het hart vormen de wijzers van je innerlijk kompas voor je handelen in de wereld.

8) Twijfel: alleen vanuit twijfel kunnen keuzes gemaakt worden en nieuwe stappen gezet in de persoonlijke vrijheid. Wie meent de waarheid in pacht te hebben maakt geen keuzes. Zo iemand herhaalt steeds hetzelfde antwoord, ongeacht de vraag die het leven op enig moment stelt. Daar leer je niets van. Daar kun je ook niet aan groeien.

9) Ontdek: Het leven is een rijk terrein waarop veel valt te ontdekken. Ga op ontdekkingsreis. Als je gedachten, gevoelens, wensen, doelen of fantasieën hebt, breng die dan in praktijk, voer ze uit. Ervaar de ervaring om de ervaring rijker te worden, je gevoel rijker te maken. Wees ontevreden om in beweging te komen, om te groeien, om in actie te komen, om niet langer te blijven waar je was, om niet stil te staan. Op terreinen waar je samen bent: geef elkaar inspraak, met het recht om nee te zeggen. Bij een veto accepteer je dat op een liefdevolle manier.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Antwoorden waarnemen en mindread

Hierbij een richtinggevend overzicht van de mindread en waarneming oefening. Het is geen wet, dus eenduidige antwoorden kunnen niet worden gegeven, wel indicaties. Het gaat niet om goed of fout, maar het gaat er om dat je beseft of je een betekenis aangeeft, of een feitelijke waarneming. In de onderstaande antwoorden zijn de (mogelijke) mindreads/(waarde-)oordelen aangegeven:

  • Je ziet hem opgelucht -> mindread adem halen.
  • Je kon zien dat ze niet tevreden -> mindread was.
  • Ze stond ontspannen -> hoe weet je dat haar spieren ontspannen waren? te presenteren.
  • Als hij praat beweegt hij met zijn handen.
  • Hij fronste terwijl hij naar beneden keek.
  • Hij fronste zijn wenkbrauwen om te laten zien dat hij twijfelde -> mindread aan haar woorden.
  • Ze keek schichtig -> mindread om zich heen.
  • Zijn stem trilde en klonk nerveus -> mindread.
  • Terwijl hij praatte bewoog zijn hoofd.
  • Hij bloosde van schaamte -> mindread.
  • Hij vind mij niet aardig want -> mindread hij kijkt telkens weg als ik hem aankijk.
  • Hij schudde zijn hoofd dus was het er niet mee eens -> mindread.
  • Zij knikte want ze is het er mee eens -> mindread.
  • De Italiaan was erg tevreden -> mindread, gebaren hebben een culturele betekenis; hij maakte een rondje met duim en wijsvinger: perfect!
  • De ene Griek vond het goed, hij zei “Ohkee betekent NEE; mindread”. De andere niet, hij zei “Nee. Ne betekent JA; mindread”.
  • Zij gaat het doen -> mindread, ze zegt alleen dat ze het gaat doen, ze zei “Ja, ik doe het wel.”.
  • De Pakistaan schudde zijn hoofd, dus bedoelde nee -> mindread, in Bulgarije, Pakistan en India schudt men juist het hoofd om JA te zeggen.
  • De Arabier gaf geen hand aan de mevrouw, hij had geen respect -> mindread, de waarde RESPECT staat los van feitelijk gedrag en is cultureel gebonden.
  • De Japanner gaf geen hand aan de mevrouw, hij had geen respect -> mindread, de waarde RESPECT staat los van feitelijk gedrag en is cultureel gebonden.
  • De flipover heeft witte bladen van papier. Even plagen: besef je dat dit één grote mindread is van concepten (flipover, wit, bladen, papier); het zijn ideeën en niet de feitelijke waarneming zelf.
Posted by Rutger in Archief

Suggestie

Aan de basis van Milton taalgebruik ligt het geven van suggesties. Geheel tegen al hetgeen je in het reguliere onderwijs wordt geleerd (adagia als “Goede communiceren is oordeelloze communicatie” en “Gij zult open vragen stellen”) is het goed om te weten wat het effect is van suggestie en het dan (afhankelijk van welk doel je hebt) in te zetten wanneer het jou uitkomt.

Suggestie is een woord waar een dieptestructuur bijhoort. Wat is suggestie? Heb je daar een beeld bij? Heb je daar woorden bij? Suggestie is niets anders dan jouw idee, mening, oordeel of advies opperen aan de ander. Zo simpel is het: suggereren is het benoemen van jouw idee. Vervolgens, een tweede stap, is het geven van effectieve suggesties, oftewel suggesties die hun doel bereiken. Dat betekent dat je jouw doel kent, en dat je jouw idee op zo’n manier oppert dat het bijdraagt aan je doel. Als ik een generalisatie maak op basis van het effect van suggestie, dan volgt daaruit dat een effectieve suggestie betekent dat je idee/mening/oordeel/advies door de ander wordt overgenomen en gedragen, met minimale weerstand.

Dit suggestieve gebruik van taal krijgt vaak een negatieve connotatie. Woorden als manipuleren en negatieve gevoelens komen op. Wij wensen namelijk niet gemanipuleerd te worden. Daarbij gaan we echter voorbij aan het feit dat we altijd worden gemanipuleerd, en dat we altijd manipuleren. We dragen continue informatie over, waarmee we anderen beïnvloeden. Enkel je aanwezigheid maakt al dat je invloed hebt. Wanneer je deze invloed niet richt, dan krijg je nog steeds resultaten, zij het dat ze niet perse bijdragen aan je doel.

Ga eens een keer naar de bakker, en ga daar eens zonder invloed een ongesneden witbrood halen [het grappige vind ik dat de specificatie “ongesneden” misschien wel het lastigste is; het is zo ongebruikelijk dat een brood ongesneden wordt gevraagd dat zelf de spellingschecker het woord niet meer kent]. Laat OMA (oordelen, meningen en adviezen) thuis en neem LSD (luisteren, samenvatten en doorvragen) mee. Stel alleen open vragen. Je zal ontdekken dat je op hilarische wijze je doel niet haalt…

Datzelfde gebeurt in persoonlijke sfeer: wanneer je niet je invloed uitoefent, wanneer je niet manipuleert, dan kan je enkel volgend zijn in welke relatie dan ook. En in professionele sfeer heb je niets aan jouw expertise, je kan het niet inzetten want dat is manipulatie. Jouw expertise als professional zijn juist jouw situationele oordelen, meningen en adviezen. Een professional die niet manipuleert is slechts een uitvoerder; je kan dan geen rol als partner of expert uitvoeren.

Nu is het ene of het andere niet beter. Soms is het goed om wel invloed uit te oefenen, soms is het beter om dat niet te doen. Hoe weet je of je het ene of het andere inzet, of wellicht een tussenvorm? Simpel in een paar stappen:

  • Ken de situatie
  • Ken of stel je doel
  • Kies je strategie, op basis van je ervaring (dus zorg voor ervaring!!!)
  • Bepaal achteraf het effect van je gekozen strategie
  • Stuur bij indien nodig

Een eerste stap om suggestie te oefenen

Om ervaring op te doen met suggereren (hoe doe je dat, welk effect heeft het) kan een eerste stap zijn dat je gewoon hier en daar, zo nu en dan, een paar suggesties plant. Misschien dat je eerst een aantal voorbeeldzinnen wilt gebruiken, om later zelf je eigen formats te gebruiken (wanneer je hebt ontdekt dat alles wat je hoeft te doen om je invloed te hebben is het schetsen en meenemen van het gewenste beeld bij de ander). Kies er een paar hieronder uit, en probeer ze gewoon eens, waarbij je let op welk effect deze zinsconstructies hebben. Kies de juiste, sommigen zijn gericht op doelgerichte communicatie waarbij het doel een emotie is, sommigen zijn gericht op meer inhoudelijke doelen.

Voorbeeldzinnen, enkele formats van suggestie, om te oefenen

  • Wellicht wel, misschien ook niet, zal jij {SUGGESTIE}
  • Ik vraag me af, zal jij {SUGGESTIE}, of niet (“of niet” vermorzeld weerstand)
  • Mensen mogen, weet je, {SUGGESTIE}
  • Mensen zouden, weet je, {SUGGESTIE} kunnen
  • Jij zou {SUGGESTIE} kunnen
  • Ik zal je niet vertellen {SUGGESTIE}, omdat je dat zelf kan ontdekken

Misschien merk je al dat elke gedachte je kan doen beseffen dat je meer bewust wordt wat je nieuwsgierig kan leren te willen ontdekken en te willen ervaren. Wellicht heb je al gemerkt dat suggereren heel makkelijk is, wanneer je alleen je ideeën wil opperen.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Zelf NLP leren – NLP DIY

In de jaren nadat NLP als zodanig ontstaan is als methode, en Richard Bandler en John Grinder de overstap maakten van het publiceren van wetenschappelijke artikelen naar het geven van workshops, is de vraag ontstaan wat NLP’ers zouden moeten kennen en kunnen. Als antwoord daarop is de NLP Practitioner lijn ontstaan, die een onderscheid maakt in niveau’s van NLP beheersing: de NLP Practitioner, de NLP Master Practitioner en de NLP Trainer.

Wil je nou zelf NLP gaan leren, dan is het goed om deze indeling als richtlijn te gebruiken, bij je zelfstudie, bij je keuze van een opleider, of bij het zelfstandig verbeteren van je vaardigheden.

De NLP Practitioner

Wanneer ben je een NLP Practitioner? Je bent NLP Practitioner wanneer je zelfstandig in staat bent om NLP technieken uit te voeren. Zo simpel is het. Daarvoor is het noodzakelijk dat je de NLP terminologie kent (zodat je de NLP techniek kan lezen en begrijpen), het is noodzakelijk dat je de basisvaardigheden beheerst (je kan de NLP techniek toepassen), en als derde kan jij handelen vanuit de zogenoemde NLP-staat.

De makkelijkste manier om dit te leren, is door eerst de NLP staat/stemming te oefenen (stap 1), en wanneer je die dan kan aanzetten (in de NLP stemming kan komen), vanuit die NLP staat gerichte eenvoudige oefeningen te doen met de basisvaardigheden (stap 2), om vervolgens een integratie te laten ontstaan door het simpelweg uitvoeren van verschillende NLP-technieken (stap 3). Doen dus. Eerst eenvoudig en enkelvoudig, vervolgens complexer en meerdere vaardigheden combineren, eerst bij jezelf, vervolgens ook bij anderen (stap 4). Oefenen. Je komt dan vanzelf met de terminologie in aanraking, op precies het niveau dat je nodig hebt. Je hoeft de terminologie dus niet te leren; je krijgt vanzelf voldoende kennis binnen.

De NLP staat

Handelen vanuit de NLP staat, of te wel de NLP stemming, betekent dat je handelt vanuit nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit. Nieuwsgierig om te leren, te onderzoeken, vragen te stellen. Hoe werkt het nu, hoe zou je het willen, onderzoekend los van je eigen oordelen en invullingen. Geen antwoorden hebben maar antwoorden zoeken. Jezelf verwonderen in plaats van iets er van vinden. Flexibel in je gedachten, in jezelf verplaatsen in de ander, er van uit gaan dat alles wat gezegd wordt waarheid is, in trial-and-error (wanneer je iets probeert en het werkt niet dan iets anders gaan proberen), in nieuwe dingen doen en proberen, op een andere manier, flexibel (vrij) om te doen wat je denkt dat nodig is. Constructief in de zin van doelgericht. Niet positief denkend, maar wel doelgericht. Waar wil ik naar toe? Wat draagt daaraan bij? Wees gericht op het effect dat je wilt bereiken, en wees effectief.

Naast deze (nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit) algemene houdingsaspecten, zijn er de basisveronderstellingen. Basisveronderstellingen die, wanneer je handelt alsof ze waarheid zijn, een bepaalde blik op de wereld geven, die helpt bij een constructieve houding.

Noot: de zogenoemde God-modus, de God-staat/stemming, die Richard Bandler tegenwoordig gebruikt en instrueert, heeft een ander effect. Deze staat laat minder ruimte voor nieuwsgierigheid en flexibiliteit, en is meer sturend. Wanneer je deze God-staat tegenkomt, probeer hem uit en bemerk wat deze doet met je interne proces. Mijn ervaring is dat deze stemming je in een expert-rol zet, die qua gevoel veel zekerheid geeft, maar de mogelijkheden (en dus de flexibiliteit) beperkt tot hetgeen wat jou bekend is, en de nieuwsgierigheid beperkt (want je bent expert, dus jij weet alles al). Met deze staat wordt je een adviseur/stuurman vanuit je ervaring, in plaats van een onderzoeker/ontdekker/begeleider naar de kern. Besef je dat geen van beiden goed of fout is, enkel is de ene stemming beter in de ene situatie, de andere stemming geschikter in de andere situatie. Wederom denkend vanuit flexibiliteit: wanneer je beide staten/stemmingen beheerst, dan heb je meer mogelijkheden door meer flexibel gedrag, flexibel gedrag dat je al naar gelang de situatie kan inzetten.

Basisvaardigheden

Basisvaardigheden zijn vaardigheden die in veel NLP technieken als bekend worden voorondersteld. Je wordt geacht, zonder verdere uitleg, deze vaardigheden in te kunnen zetten op al dan niet voorgeschreven momenten. Hele communicatieve processen kunnen worden samengevat in een enkele stap, zoals “elicitatie” staat voor het hele proces van probleemuitvraag, probleemdefinitie, doelstelling. Als leidraad voor de NLP basisvaardigheden kan je de volgende onderwerpen gebruiken om jezelf (verder) in te bekwamen: doelen stellen, waarnemen en kalibreren, rapport (maken en verbreken, pacing en leading), toepassen van break-states, ecologie controleren, NLP technieken toepassen, effect testen, future pace en visualisatie, modaliteiten en submodaliteiten, ankeren, doorvragen met het metamodel, suggereren met het Miltonmodel, het gebruiken van vooronderstellingen, strategieën, chunking, kaderen en herkaderen.

Ook voor het (verder) leren van deze vaardigheden is een NLP techniek (strategie), waarvan je hieronder de stappen vindt:
1) Ga actief op zoek naar informatie over het onderwerp, totdat je op iets nieuws stuit.
2) Lees de nieuwe informatie drie tot vijf keer, met de vraag in je achterhoofd “Hoe is dit anders?”.
3) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dit op jezelf toepast.
4) Doe het drie tot vijf keer in de praktijk, ervaar het nieuwe voor jezelf.
5) Evalueer wat er anders is wanneer je het nieuwe doet ten opzichte van het oude.
6) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
7) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Na deze stappen heb je het voor jezelf helder, je kan het bij jezelf toepassen. Een volgende stap zou zijn om het ook bij anderen toe te kunnen passen:
8) Analyseer hoe je dit bij anderen kan gebruiken, dan wel kan overdragen aan anderen.
9) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dat bij een ander gebruikt, dan wel overdraagt.
10) Draag het drie tot vijf keer over, of gebruik het drie tot vijf keer bij een ander. Ervaar het effect.
11) Evalueer wat er anders is ten opzichte van het (al dan niet aanwezige) oude.
12) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
13) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Nu kan je het bij jezelf toepassen, en ook bij een ander. Wellicht is de informatie nog geschikt om bij groepen toe te passen, of in andere situaties. Misschien kan je deze nieuwe informatie blenden met andere informatie, zodat je breder de voordelen (en nadelen) van het nieuwe ten opzichte van het oude ontdekt.
14) Blijf ontwikkelen en onderhouden!

De crux die je hieruit kan destilleren is dat NLP leren gaat over DOEN –> ERVAREN –> EVALUEREN –> SITUATIONEEL TOEPASSEN.

Wanneer ben je klaar met oefenen?

Even los van het feit dat vaardigheden altijd verder kunnen worden verbeterd, zijn er een aantal punten die je in de gaten zou kunnen houden om te zien of je op het niveau van een NLP Practitioner (zoals bedoeld) functioneert.

– Je merkt af en toe bewust op dat je focus ligt op het eindresultaat, en mogelijkheden naar het eindresultaat.
– Je merkt dat je vaker geïnteresseerd bent in HOE jij of een ander iets doet, dan dat je een mening hebt over WAT jij of een ander iets doet.
– Je merkt dat de basisveronderstellingen echt waar zijn.
– Wanneer je op internet een NLP techniek vindt, dan kan je die eenvoudig lezen, je snapt hoe je de techniek doet, je zou de techniek eenvoudig en snel (na lezen) kunnen uitvoeren.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Ontdek NLP.

“Wat is NLP?” is de centrale vraag in deze introductie in NLP. Een vraag die je nieuwsgierig kan maken naar meer NLP, en die hier wordt beantwoord vanuit NLP. Veel plezier met het volgen van deze mini-cursus, en vooral met de nieuwe mogelijkheden die het je gaat bieden!

Ik nodig je uit om mee op reis te gaan, open en nieuwsgierig naar wat komen gaat. Ons doel bij deze introductie is jou te informeren en voornamelijk te laten ervaren wat NLP is. Wellicht heb je al artikelen of boeken gelezen over NLP of ben je er op een of andere manier mee in contact gekomen, en misschien dat sommige stof je bekend voorkomt, wellicht ook niet. Het is allemaal goed, het doet er niet toe. Het enige wat telt, is dat jij ontdekt en ervaart hoe simpel sommige veranderingen van perspectief kunnen zijn. Aan het einde van deze korte introductie in vijf stappen (hieronder) kun je terugkijken op een nieuwe ervaring. Jouw ervaring met NLP en wat het voor jou kan betekenen. En… weet dat er nog veel meer is…

Start introductie: overzicht

De waarde van NLP is in the eye of the beholder. Concreet, wat het is: een methode waarmee je gedrag kan vastleggen en overdragen. Een methode die leidt tot gedragsmodellen (NLP technieken).

De methode van NLP (het modelleren) is gericht op EFFECTIEF gedrag. Bijvoorbeeld: Iemand kan goed communiceren, die gebruik je als rolmodel bij het modelleren, waar dan een NLP techniek op het gebied van communiceren uit voortkomt. Bekende contexten waarin dit is gedaan: communicatie, professioneel handelen, spiritualiteit, lesgeven, sales, motivatie, soft skills, onderhandelen etc.

NLP is een andere (aanvullende) manier van kijken, die een andere manier van handelen mogelijk maakt. Niet beter of slechter, enkel situationeel toepasbaar. Soms wil je een situatie benaderen vanuit waarheid en feiten, zoals je dat leert in het reguliere onderwijs. Soms vanuit effectiviteit, en dat leer je bij een NLP opleiding.

Het grote uitgangspunt bij NLP is dat het niet de werkelijkheid is die leidt, maar de individuele BELEVING van de werkelijkheid.

 

1. Wat is NLP?

NLP staat voor Neuro-Linguïstisch Programmeren.

Met de naamgeving wilden de ontwikkelaars van NLP (Richard Bandler en John Grinder) aangeven dat er een interactie bestaat tussen onze neurologie ofwel onze hersenen, de linguïstiek ofwel de taal die wij gebruiken en ons gedrag en dan met name de patronen (programma‘s) in ons denken en doen.

Het aardige van NLP is daarbij dat het niet zozeer een verklaring wil geven hoe deze precies interactie werkt, het legt de focus op nagaan welke effecten in deze interactie te behalen zijn. Een procesbenadering, en niet zozeer vanuit feiten en zaken. Dat geeft dan ook gelijk het bijzondere aan van NLP, ten opzichte van ons klassieke wereldbeeld aan: het is niet de werkelijke werkelijkheid die wij beleven waar wij op reageren, het is wel de beleving van onze eigen werkelijkheid die ons stuurt en waar wij zelf invloed op hebben. Onze enige echte werkelijkheid is de beleving in onze hersenen van de werkelijkheid.

NLP wordt gedefinieerd als “de studie van de subjectieve ervaring.”. En bij die studie hoort een methode, een methode die door toepassing weer leidt tot technieken. Een methode, die modelleren heet, waarmee je de interactie bij een rolmodel, een expert, in kaart brengt en overdraagbaar maakt.

Maar…

Is dat het antwoord wat je zocht? Weet je nu genoeg? Het is een antwoord…

Ik vergelijk NLP graag met wijn. Je kan er boeken vol over lezen, vele websites bekijken… Uiteindelijk gaat het er om dat je de fles hoort ontpoppen, het inschenken en bijbehorende klokken hoort, het glas gevuld ziet worden, het glas voelt, de wijn ruikt en proeft…

En als je dan een lekkere wijn hebt gevonden, en je bent enthousiast geworden, probeer dat maar eens over te brengen aan iemand zonder die ervaring. Het woord wijn, dat betekent niets voor je zonder een bijbehorende ervaring.

En dan nog… Sommige mensen hebben prettige ervaring met wijn, en zullen je enthousiasme kunnen delen. Andere mensen hebben een mindere ervaring met wijn, en zullen je meewarig aankijken…

Iedereen ziet de wereld op zijn of haar eigen manier. En die manier wordt gevormd door wat ons verteld wordt, door wat we meemaken, door wat we van anderen leren, door de boeken die we lezen, door de media die we volgen, en zo voort.

Alles wat we sinds onze geboorte zien, horen, ruiken, voelen en proeven zijn leermomenten. Leermomenten die we betekenis geven met ons denken. Waardoor bijvoorbeeld een objectief iets als wijn, opeens context en betekenis krijgt: lekker, gezellig, vervelend, vies, en wat je maar kan verzinnen. Waarmee je de keuze krijgt, vanuit de ervaring en verwachting, om wel of geen wijn te bestellen. Afhankelijk van de situatie.

En dat speelt ook voor NLP. De betekenis van NLP is in de ervaring met NLP. Je kan boeken lezen wat je wilt, kennis opdoen, maar dat is slechts stof. En stof kan je wegblazen… Dan blijft er niets over dan wat dwarrelende pluisjes.

Het gaat om mogelijkheden krijgen, keuzes maken, afhankelijk van de situatie.

NLP gaat over hoe wij alles in perspectief ervaren, en hoe wij in ons waarnemen en denken betekenis geven, en hoe we daar mee om kunnen gaan op een effectieve manier. Vandaar dat je wellicht al eens gelezen hebt dat NLP de studie van de subjectieve ervaring is.

Maar het is meer dan dat. NLP is een houding: een houding waarmee wij ons perspectief kunnen veranderen. NLP is een methode: een methode waarmee we effectief van anderen kunnen leren; van mensen die iets heel goed kunnen. En NLP bevat een grote hoeveelheid technieken, ideeën en inzichten (ontstaan uit de methode). Technieken, ideeën en inzichten over communicatie, bijvoorbeeld. Over coaching. Over lesgeven. Over conflicthantering. Over relaties. Over zelfvertrouwen en zelfverzekerdheid. Over contact maken. Over vrijheid en ruimte, over rust. Technieken die meer keuzevrijheid en mogelijkheden geven in verschillende situaties, wanneer je ze leert toe te passen.

Ander omschrijvingen van NLP kunnen je misschien nog meer aantonen dat de omschrijving van NLP voor iedereen anders is:

  • NLP is een houding en een methode met in haar kielzog een serie aan technieken.
  • NLP is een methode voor persoonlijke ontwikkeling – gereedschap om prestaties te verbeteren, van jezelf en van anderen.
  • NLP is een geweldige ervaring!
  • NLP is een model voor effectieve communicatie – een praktische en pragmatische verzameling van inzichten en methodes die de communicatie met jezelf en anderen kan verbeteren.
  • NLP is een tas vol met enorm krachtige communicatiegereedschappen.
  • NLP is een manier om te modelleren – ofwel om overdraagbare modellen te maken van menselijk gedrag.
  • NLP is de manier om mensen te begrijpen.
  • NLP is de kunst van succesvol functioneren.
  • Het doel van NLP is meer persoonlijke vrijheid.
  • NLP is nu, boven alles, een houding & een methode die leiden tot modellen & technieken waarmee jij bijvoorbeeld merkt hoe je nieuwgierigheid groeit, hoe meer je openstaat, eigenlijk alles wat jij nodig hebt, om je eigen leven te leiden (met e-i) door veel positiever overtuigd te zijn waarmee je handelen & je denken & uiteindelijk je gevoel verandert.

Zo veel verschillende mensen, zo veel verschillende omschrijvingen. En welke definitie voor jou de beste is? Daar kom je achter door NLP te ervaren. Voor jezelf. Omdat woorden tekort schieten.

2. NLP gaat om Doen en Ervaren

NLP ervaren doe je door NLP te doen. Dus als je een boek leest, lees het met de vraag in je achterhoofd: hoe kan ik dit NU uitproberen en toepassen? Zet jezelf in de actieve modus, neem het heft in handen, zorg dat je de woorden die je leest omzet in actie! Doe de oefeningen! Een NLP boek is niet om te lezen, een NLP boek is om te doen. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, wanneer je doet. Dat gevoel, die ervaring die jij hebt, dat is wat NLP voor jou is. De ene techniek sterker dan de andere. De andere techniek beter bij jou passend dan de ene. Voel, en ervaar. En neem mee wat je kan gebruiken.

Voorbeeld van het effect van taal

Stel je voor, je hebt een afspraak om morgen iets te gaan doen, na eerst gezamenlijk een kopje koffie gedronken te hebben. Hieronder staan 10 verschillende formuleringen van de manier waarop je dat tegen jezelf kan zeggen. Lees ze eens door, en stel vast wat ze qua inhoud ongeveer betekenen:

 

  • Ik moet morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik mag morgen niet te laat zijn voor de koffie
  • Ik kan morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik zal morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik ben morgen op tijd voor de koffie
  • Als ik morgen niet op tijd ben, dan is er geen tijd voor koffie
  • Morgen ben ik op tijd voor de koffie
  • Misschien ben ik wel op tijd voor de koffie
  • Als ik morgen maar op tjd ben voor de koffie
  • Lekker, koffie voor we starten morgen

 

 

 

 

De volgende vragen mag je voor jezelf beantwoorden, neem even rustig de tijd, en sta eens stil bij het antwoord.

  • Welke van de bovenstaande tien formuleringen, zou jou het meeste motiveren?
  • Ken je misschien een nog meer motiverende formulering, die er nog niet staat?
  • Welke van de bovenstaande formuleringen, zou jou het minste motiveren?
  • Nu je dit verschil herkent, hoe zou je dat kunnen gebruiken, in jouw communicatie, met jezelf, en met anderen?
[color-box customcolorpicker='#d0d0d0']
Welke formulering voor jou het meeste effect heeft, welke voor jou het minste effect heeft... Dat is heel persoonlijk. Dus wanneer je wilt concluderen hoe je dit gebruikt in de communicatie met jezelf, dan zou je kunnen stellen dat je het beste deze formulering kan gebruiken om je eigen doelen vast te stellen. Echter, in communicatie met anderen... is bewustwording dat de formulering verschil maakt het ultieme, zonder dat je kan concluderen welk verschil er precies is. Je kan het effect bij of voor een ander niet vooraf voorspellen. 
[/color-box]

NLP zit vol met dit soort inzichten, als een grote verzameling. Soms minder gericht op inhoud en feiten, de manier zoals je die waarschijnlijk wel kent van school, vaak meer gericht op gewenst effect bereiken: effectief communiceren. Afhankelijk van de situatie, met in je achterhoofd wat je wel wilt, en wat je niet wilt, kiezen wat te doen. Flexibel.

Ervaar: Uitgesteld ongeloof

Een opdracht..! Huiswerk.., of zoals ik het met een NLP-bril op zou noemen: thuisvermaak…

En wel echt even doen, niet stiekem overslaan en verder gaan, het gaat om de ervaring…

Neem even de tijd om lekker op te gaan in een film. Kijk eens welke films er draaien in de bioscoop, en ga gewoon! Of misschien heb je nog een film liggen die je wilt zien, of kijk eens in de aanbiedingsbakken bij de goedkope films. Misschien dat die ene film er wel tussen ligt. Heb je zelf geen idee welke film je zou kunnen kijken, dan kan je één van onderstaande suggesties kiezen ( titel, slogan en trailer). Moeilijk kiezen? Doe maar de bovenste die je nog niet kent…

En als je de film gekeken hebt dan gaan we verder. Geef jezelf nu eerst maar eens een leuke tijd, je hebt het verdiend!

Suggesties

Mr. Nobody, Nothing is real, everything is possible.

The Matrix, Remember there is no spoon.

The Truman show, On The Air. Unaware.

Eternal sunshine of the spotless mind, Would you erase me?

Big Fish, An adventure as big as life itself.

Brammetje Baas, een film om bij stil te staan.

[color-box customcolorpicker='#d0d0d0']
Deze suggesties komen niet uit de lucht vallen. Het is ook mijn persoonlijke filmtipparade niet. Elke film is min of meer NLP gerelateerd. Mr Nobody en het concept van keuzes maken. The Matrix en waarnemen & werkelijkheid. The Truman show en het verschil tussen werkelijkheid en de beleving van werkelijkheid. Eternal sunshine of the spotless mind en ecologie, of veranderingen en de omgeving. Big Fish over submodaliteiten, ofwel kleur brengen in je leven, over relaties en werkelijkheden, over respect voor wereldmodellen. Brammetje Baas over normen en waarden, over het effect van je communicatie. En nog veel meer, maar daar is deze box te klein voor...
[/color-box]

STOP, kijk de film, daarna hier verder…

En, leuke film? Ging je er in op? Kon jij je inleven in de hoofdpersoon, meeleven met het verhaal? Wat vond je het meest aansprekende deel? En wat het minste?

Ik vind dat geweldig, die stunt die je denkvermogen uithaalt, waardoor jij in staat bent om helemaal te vergeten dat je naar acteurs zit te kijken, op een set, met kunstmatig licht… Tja, je weet het wel terwijl je zit te kijken, maar je kiest er voor om met andere ogen te kijken, je kiest om je ongeloof uit te stellen, en dat wat je ziet tijdelijk voor waar aan te nemen…

En die schakeling kan je vaker maken. En waarom je dat zou doen? Omdat je dan bijvoorbeeld beter kan luisteren naar een ander. Je begrijpt de ander beter, doordat je je eigen oordelen, meningen en adviezen tijdelijk loslaat, en daardoor oor hebt voor wat de ander probeert over te brengen.

Wat kan je hier mee

Zoals veel van de vaardigheden in NLP, kan je op de oude vertrouwde manier handelen in situaties, of op deze nieuwe manier. Deze nieuwe manier is niet beter of slechter, alleen anders. En mijn uitnodiging aan jou is om gewoon, in drie passende situaties, deze nieuwe manier uit te proberen. Zodat je ervaring opdoet, en de voordelen, nadelen en interessante kanten ontdekt van deze nieuwe manier, zodat je deze naast de oude manier kan leggen, om voortaan te kunnen kiezen hoe je handelt. En daarmee ben je flexibeler geworden, heb je een extra mogelijkheid gekregen om te handelen.

En extra mogelijkheden, meer manieren om te handelen, geeft meer persoonlijke vrijheid. Meer keuzemogelijkheden.

Uitnodiging thuisvermaak

Ervaar in drie passende situaties hoe het is om in een staat van uitgesteld ongeloof te luisteren. Ervaar wat er anders is, wat voordelen zijn, wat nadelen zijn, wat je verder opvalt. Ga vervolgens na in wat voor situaties je dit zou kunnen gebruiken, en wat voor situaties juist niet.

Zie de wereld als een zandbak, of een speeltuin. Spelen om te leren, proberen om te ervaren. Nieuwe manieren ontdekken door nieuwe ervaringen op te doen. Veel plezier!

3. Ervaar de NLP Basisvooronderstellingen

Binnen NLP worden een aantal basisovertuigingen gehanteerd, die voor waar worden aangenomen. Het is dus niet gezegd dat het waar is, maar door onze hersenen in de stand van ‘uitgesteld ongeloof’ te zetten, doen we net alsof ze waar zijn. De discussie waar/niet waar, waarheid en werkelijkheid is binnen NLP onbelangrijk: het gaat bij NLP om de vraag: “Hoe kan je het gebruiken?”. En hoe krachtig de NLP Basisvooronderstellingen zijn, dat gaan we hier ervaren.

Om te beginnen, wil ik je vragen om eens in gedachten terug te gaan, naar een moment waar je een interactie had, een gesprek of een vergadering of een andere ontmoeting, waarbij het niet lekker liep in de communicatie. Het hoeft niet direct een conflict te zijn, maar het mag wel. Gewoon een voorbeeld, het maakt niet uit, om even mee te spelen. Heb je er een gekozen?

Waar was je toen? Wie waren er bij je? Wat zag je allemaal? Welke kleuren? Welke vormen? Wat hoorde je erbij? Wat voelde je toen, daar? Wat zei je tegen jezelf? Om even contact te maken met de situatie zoals die toen daar was.

Wat we nu gaan doen is de 10 basisvooronderstellingen 1 voor 1 af, en we gaan aannemen dat deze basisvooronderstelling waar is (ons ongeloof uitstellen) door een bril op te zetten van de basisvooronderstelling en daar doorheen kijken naar die situatie. En dan mag je ervaren wat dat betekent voor die situatie…, wat je anders ervaart…, welke nieuwe mogelijkheden er ineens blijken te zijn. Veel plezier!

De kaart is niet het gebied

Van jongs af aan nemen wij de werkelijkheid om ons heen tot ons, via onze zintuigen. Enkel een deel van de werkelijkheid, want onze zintuigen nemen slechts een piepklein deel waar van alles wat er is. Met dat alles wat we zien, horen, ruiken, voelen & proeven, denken we een soort plattegrond in ons hoofd van de werkelijkheid. Het is dus niet de werkelijkheid, enkel een subjectieve afspiegeling van de werkelijkheid, ons eigen wereldmodel. Wij handelen niet op basis van de werkelijkheid, wij handelen op basis van ons wereldmodel, op wat we in het verleden hebben geleerd. Bijvoorbeeld, wellicht heb je geleerd dat het wereldbolletje op de foto rechts verkeerd om staat…

Ook daar in die situatie. Kijk nu nog eens, in alle rust, naar die situatie, en zet daarbij de bril “De kaart is niet het gebied.” op. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

Respecteer ieders model van de wereld

Iedereen heeft zijn eigen ervaringen, zijn eigen leerproces. Iedereen heeft een eigen wereldmodel, dat ontstaat door de unieke ervaringen die enkel die persoon meemaakt. Iedereen heeft dus een andere plattegrond in zijn hoofd gebaseerd op vroegere lessen. Niet beter, niet slechter, enkel anders. Heb respect voor de lessen van een ander, die voortkomen uit de ervaringen die die persoon heeft meegemaakt. Je hoeft het er niet mee eens te zijn, enkel met alle respect voor de ervaringen en lessen die de ander heeft.

Kijk nu nog eens naar die situatie, in alle rust, en zet daarbij de bril “Respecteer ieders model van de wereld.” op. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

De betekenis van je communicatie wordt bepaald door de respons die je krijgt

Communiceren is een actief proces van informatie overdragen. Even kort door de bocht, maar dat is wat het is. Waarom communiceer je eigenlijk? Doe je maar wat, of wil je er iets mee bereiken? Effectief communiceren houd in dat je iets wil bereiken; effectief betekent tenslotte doelgericht.

Stel je voor een hond ligt in de weg, en je wil dat deze hond zijn mand ingaat. Je zegt met strenge stem: “Ga je mand in!”. Ligt het vast wat er nu gebeurt? Zoals wanneer je tegen een steen aanschopt, dat je precies kan uitrekenen wat er gebeurd (energie overdragen in plaats van informatie)? Nee. De hond kiest zijn eigen reactie. De hond kan blijven liggen, de hond kan enthousiast van de aandacht naar je toe komen, de hond kan eigenlijk elk gedrag vertonen wat in de mogelijkheden ligt. Misschien verwacht je wel dat de hond naar zijn mand zal gaan, maar dat ligt niet vast. Of “Ga in je mand!” de juiste communicatie was, hangt af van de reactie van die hond op dat moment. En wanneer de hond doet wat je wilt, dan is de betekenis van je communicatie dus de juiste geweest. Wanneer de hond iets anders doet, dan is je communicatie niet de juiste geweest, want je hebt het resultaat niet bereikt. Je hebt dan niet de juiste informatie overgedragen, op de juiste wijze, om je doel te bereiken. Wees dus flexibel in je communicatie: wanneer iets niet werkt, doe iets anders!

Tijd om vanuit deze gedachte naar die situatie te gaan kijken, in alle rust, met daarbij de bril “De betekenis van je communicatie wordt bepaald door de respons die je krijgt.” op je neus. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

Weerstand is een excuus

Weerstand is een excuus, ja. Weerstand geeft aan dat de ander niet wil. En dat geeft jou (althans degene die het woord weerstand gebruikt) het excuus om zich niet meer in te spannen. Lekker makkelijk. Het ligt aan hullie, zij hebben weerstand.

Terwijl, eigenlijk, jij er voor kiest om er geen energie meer in te steken, om de ander mee te krijgen. En dat is goed, dat mag natuurlijk altijd en keuze zijn. Maar het is jouw keuze, niet hun weerstand… Besef je dat.

Er zijn geen onwillige mensen. Er zijn wel inflexibele communicatoren.

In de situatie die jij hebt gekozen, was daar iets met ‘weerstand’..? Kijk nog eens, maar nu door deze bril “Weerstand is een excuus.”? En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

Ieder mens heeft alles in zich om alles te kunnen bereiken

Iedereen kan leren. Dus alles wat je NU nog niet kan, zou je straks wel kunnen. Persoonlijke situaties kunnen veranderen, dus alles wat nu niet kan door omgevingsfactoren, zouden straks met andere omgevingsfactoren wel kunnen. Het enige wat je bereikt met het tegenovergestelde denken, is dat je niets doet en dus dat het waarheid wordt.

Er zit nog een diepere werkelijkheid achter deze stelling, en die heeft te maken met het waarom je iets wilt bereiken. Het gaat namelijk niet om de dingen of de zaken maar om de gevoelens die de dingen en zaken naar verwachting zullen opleveren. En dat gevoel dat je wilt bereiken, dat bezit je al van binnen. Wij maken ons enkel wijs dat we de dingen of zaken nodig hebben om het gevoel te bereiken…

Wat doet deze bril met jouw situatie..?

Elk gedrag heeft in de basis een positieve intentie

Om (wat dan ook) te doen, om in actie te komen, heb je motivatie nodig. Motivatie gaat voor de actie uit. Zelfs als je niets doet, kan je daar heel gemotiveerd in zijn…

Laten we eens een experimentje doen: ga eens na bij jezelf, wanneer was de laatste keer dat jij jezelf hebt gesaboteerd? Dat jij iets gedaan hebt vanuit een negatieve intentie voor jezelf? Wellicht dat je, wanneer je erg je best doet, wel met een voorbeeld kan komen. En als ik dan vervolgens de vraag stel: “En wat leverde jou dat toen op, zodat je het toch deed?”, dan zal je zien dat zelfs toen een positieve intentie (voor jezelf) aanwezig was.

Het wil niet zeggen dat de positieve intentie een bijdrage moet zijn aan het grotere goed en het grotere geheel, of zo. Nee, er zat iets positiefs in, gezien vanuit jouw unieke wereldmodel. Je verwacht een positief resultaat met alles wat je doet. Dat is motivatie, en dat maakt dat je in actie komt.

En als we naar die situatie kijken… Wat waren daar de positieve intenties…? Heb je daar een bril voor nodig om ze te kunnen zien?

Er is geen mislukking, enkel feedback

Of iets lukt of niet, meet je door te kijken of het voldoet aan je doel achteraf. Bij een ander doel zou dezelfde prestatie succes betekenen. Terwijl je vooraf, gegeven de informatie die je toen had, het beste koos uit de mogelijkheden die er toen waren in de positieve intentie. En eigenlijk nihileer je jouw inspanning. Je hebt dingen gedaan, en je bent tot nieuwe inzichten gekomen. Je hebt geleerd.

Elk gedrag, elke inspanning, elk resultaat: het is een prestatie. Of het nu wel of niet je doel was. Geef die inspanning ook de credits die het verdient. Natuurlijk is het fijn als je dichter bij je doel komt, en dat was ook de initiële intentie. Daar mag je gewoon trots op zijn.

De persoon met de meeste flexibiliteit is de katalysator van het systeem

Even toegepast op het systeem van communicatie, betekent deze vooronderstelling dat degene die zich het meest flexibel opstelt het systeem in stand houdt; oftewel zorgt dat er communicatie blijft. Flexibel betekent enerzijds energie blijven stoppen in het proces (blijven communiceren), anderzijds wanneer het proces stokt op een andere manier communiceren.

Zodra je in het proces van communicatie stopt met energie steken in het communiceren, dan valt het proces (het systeem) stil. Er is dan geen communicatie meer. Lijkt me duidelijk. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je altijd en overal maar energie in moet stoppen, nee, het betekent alleen dat je er voor kan kiezen om dat wel of niet te doen, en dat de keuze jouw keuze is.

Waarom, als je dan voor kiest om energie in het proces te steken, zou je als de communicatie stokt op een andere manier gaan communiceren? Einstein vatte het ooit mooi samen: “Waanzin is altijd hetzelfde blijven doen en toch een ander resultaat verwachten.”. Leuk hierbij te noemen is het pigeon-effect (het duiveneffect). De mens heeft (net zoals een duif) van nature de neiging om bij alles wat er gebeurd een reden of een oorzaak te zoeken. en een mogelijke verklaring, die niet de juiste hoeft te zijn, wordt als waarheid aangenomen. Dat iets eens werkte, bijvoorbeeld een bepaalde manier van communiceren, wil niet zeggen dat het elke keer werkt. En wanneer het niet werkt, doe iets anders!

Wat betekent dit in de situatie die je gekozen hebt, hierboven? Zet de bril “De persoon met de meeste flexibiliteit is de katalysator van het systeem.” op, en kijk eens wat er gebeurd.

Be at cause

Je kan natuurlijk reageren op wat in je omgeving gebeurd, en je handelen laten afhangen van wat je overkomt. Natuurlijk, iedereen overkomt dingen. Maar besef je dat je altijd zelf de keuze hebt om te reageren op de wijze die jij kiest. Wanneer jij je laat leiden wordt door wat er gebeurd, zal je merken dat het heel makkelijk is om je machteloos en slachtoffer te voelen, en je zal stress ervaren. Het leven wordt het leven lijden. In de file kan je balen omdat je in de file staat, in de regen kan je balen omdat het regent, zonder dat je er iets mee kan.

Wanneer jij je focus legt op jouw invloed, op hoe jij met situaties om kan gaan, zal je merken dat je meer invloed hebt dan je dacht, en dat die mate van invloed steeds groter wordt. Het leven wordt het leven leiden. In de file kan jij je beseffen dat jijzelf ervoor gezorgd hebt dat je hier nu vaststaat en iets leuks of nuttigs zoeken om te doen, in de regen kan jij je beseffen dat je beter een paraplu mee had kunnen nemen, om vervolgens van het spatten van de druppels in je gezicht te genieten.

Richt je op jouw mogelijkheden, ontdek de verschillende manieren waarop je met situaties om kan gaan, en merk dat je door een simpele keuze kan dansen in de regen!

Oorzaak, gevolg, een situatie, jouw keuze van je reactie. Wees de oorzaak. Wat doet de “Be at cause”-bril met jouw beleving van de situatie?

Mensen zijn niet hun gedrag

Alles wat je ziet, waarneemt, is enkel het gedrag van de ander, in deze specifieke situatie. Daarmee ken je de mens nog niet. Neem bijvoorbeeld de opdracht in de vorige module, het bekijken van een film. Sommige mensen doen dat (gedrag), sommige mensen slaan dat over (gedrag). kiezen voor het ene of het andere zegt niets over de mensen, het zegt iets over hoe deze mensen handelen wanneer ze zich op een bepaalde manier in een bepaalde situatie bevinden. En de persoon is veel meer dan enkel het handelen in een specifieke situatie.

Puntje aan de zijlijn: wanneer jij het gedrag van een persoon op de mens betrekt, waar gebeurt dat dan? Het antwoord is in jouw wereldmodel, en enkel in jouw wereldmodel. Een oordeel van een ander over jou, of jouw oordeel over een ander zegt meer over de oordelende persoon, dan over de beoordeelde. De basis van projectie.

Accepteer de persoon, en richt je op het concrete gedrag. Wat doet dat met de situatie die je als voorbeeld hebt genomen?

Be at cause

Zo, nu je dit hebt gelezen, en door de brillen hebt gekeken… Welke van de vooronderstellingen had de meeste invloed op je perspectief? En welke de minste? Welke spreekt je in het algemeen het meeste aan?

Hoe kan jij er voor zorgen dat jij deze vooronderstellingen straks, wanneer je ze zou kunnen gebruiken, op je netvlies hebt staan? Misschien wil je ze zelfs integreren, hoe ga je dat dan aanpakken?

Wees de oorzaak. Bepaal wat jij hier mee zou kunnen doen, bepaal wat jij er mee zou willen doen, bepaal hoe je dat gaat doen, en doe het! Jouw keuze, jouw weg, jouw resultaat. Wees de oorzaak, ook in jouw leerproces. Jij, en alleen jij, weet wat je er mee kan en wilt. Neem het heft in handen en zorg voor jezelf.

En jij weet wanneer jij klaar bent, wanneer jij je resultaat hebt bepaalt, en de stappen hebt genomen die je wilt nemen om het resultaat te bereiken.

4. Meer NLP

In deze introductie heb ik je een klein beetje laten proeven van wat algemene NLP. Heb je gemerkt dat door je perspectief te veranderen andere mogelijkheden ontstaan? Andere mogelijkheden en andere keuzes? Heb je gemerkt dat de waarheid zoals wij die ervaren, bijvoorbeeld hoe je eerst naar jouw gekozen situatie keek en hoe je er nu naar kan kijken, flexibel is? Merk je dat, bijvoorbeeld in die gekozen situatie, meer vrijheid en ruimte ontstaat? Zou je meer mogelijkheden willen, zou je andere keuzes willen, zou je meer vrijheid en ruimte willen ervaren?

Dan kan meer NLP iets voor jou zijn. Waarbij je er voor kan kiezen om in de lijn die hier is ingezet door te gaan met bijvoorbeeld de NLP Practitioner (leer om elke NLP techniek uit te kunnen voeren), en bij de NLP Master Practitioner (leer de technieken te combineren en ook zelf te maken).

Posted by Rutger in NLP handleiding

9 stappen naar persoonlijke vrijheid.

1) Besef je dat er niets is buiten jezelf: alles wat je waarneemt en denkt ben jezelf, en bestaat enkel in jou gedachten. Wanneer je naar een vaas kijkt, denk je een vaas te zien, maar een vaas is enkel een idee, een concept. Alle ideeen en concepten die jij hebt projecteer je op de wereld, en daarmee vervorm je de realiteit. Je bevestigt enkel je zelfbeeld en je wereldbeeld.

2) Besef je dat je niets te verliezen hebt, enkel illusies in je denken. Niemand heeft iets te verliezen. Dit gaat altijd en overal voor iedereen op. Het enige wat je kunt verliezen zijn ideeen en concepten die ondersteund worden door enorm veel energie (emoties gerelateerd aan het denken en oordelen). Herken en vernietig de ‘onechtheden’ van het denken. Neem de tijd die je nodig hebt, het is zeker niet gemakkelijk om tot in je diepste wezen te beseffen dat je nooit iets te verliezen hebt.

3) Leef hier en nu. Gisteren is voorbij, morgen zal nooit komen, alleen vandaag, nu, bestaat. De rest zijn enkel gedachten, illusies.

4) Maak contact met je ware zelf. Laat oordelen los (met name schuld, schaamte, spijt duiden op oordelen, en dan van buitenaf) en voel wat er echt van binnen is (authentiek). Ontdek AL je aanwezige gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën. Gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën hoeven zeker niet altijd zacht, lief of ‘spiritueel’ te zijn. Onze geest omvat alles: het lagere en het hogere, het lichte en het donkere. Persoonlijke vrijheid begint met alles van jezelf te onderkennen en te erkennen. Laat de innerlijke repressie van gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën gaan.

5) Laat het oordelen los. Zie de gedachten, gevoelens, wensen, doelen en fantasieën voor wat ze zijn, zonder commentaar van het denken. Het denken verstoort het gevoel, via het oordeel en geeft ruis in de volgende stappen. Het denken en externe oordelen maken dat ‘dat-wat-is’ subjectief wordt ervaren, terwijl persoonlijke vrijheid zoekt naar het objectieve en authentieke in jezelf. Het denken is de grondslag van de onware-zelf, het ego. Een appel is een appel, en is anders dan een appel met het oordeel “weer een appel”, en is anders dan een appel met het oordeel “appels zijn lekker”, en is anders dan een appel met het oordeel “gezond: een appel”, en is anders dan een appel met het oordeel “de verboden vrucht”. Het zien van de appel als appel, en niet meer dan dat brengt je in contact met je ware gevoel (noot: besef dat appel een concept op zich is). De noodzakelijke stap van denken in illusies naar authentiek kunnen voelen.

6) Neem de geraaktheid van je hart als richtsnoer voor je handelen. Waardoor wordt je geraakt, waardoor wordt je bewogen? In dit het echte en authentieke gevoel? Je weet dan dat je daar iets mee te doen hebt, dat je daar antwoord op hebt te geven. Dat antwoord kan een innerlijk protest geven of een instemming van het hart. Herstel hier de verbinding met je ware zelf, en handel vanuit je authentieke gevoel. Het handelen vanuit geraaktheid neemt het over van het handelen vanuit het denken. Wees trouw aan de geraaktheid waarmee je wordt geroepen en bewogen. Uiteindelijk zal ook het denken ten dienste komen te staan van de geraaktheid.

7) Overgave: de werkelijkheid als geheel omarmen, met alles erop en eraan, zonder enig voorbehoud. Het is zoals het is. Heb de bereidheid geraakt te worden door het leven in al zijn facetten. Overgave aan de werkelijkheid betekent niet dat je alles maar goed moet vinden. Want juist in de overgave zul je bemerken dat sommige gebeurtenissen een heftig protest in je oproepen en dat andere gebeurtenissen je blij maken. Maar nu authentiek, van binnenuit, creërend, in tegenstelling tot van buitenaf, reagerend. Protest en instemming van het hart vormen de wijzers van je innerlijk kompas voor je handelen in de wereld.

8) Twijfel: alleen vanuit twijfel kunnen keuzes gemaakt worden en nieuwe stappen gezet in de persoonlijke vrijheid. Wie meent de waarheid in pacht te hebben maakt geen keuzes. Zo iemand herhaalt steeds hetzelfde antwoord, ongeacht de vraag die het leven op enig moment stelt. Daar leer je niets van. Daar kun je ook niet aan groeien.

9) Ontdek: Het leven is een rijk terrein waarop veel valt te ontdekken. Ga op ontdekkingsreis. Als je gedachten, gevoelens, wensen, doelen of fantasieën hebt, breng die dan in praktijk, voer ze uit. Ervaar de ervaring om de ervaring rijker te worden, je gevoel rijker te maken. Wees ontevreden om in beweging te komen, om te groeien, om in actie te komen, om niet langer te blijven waar je was, om niet stil te staan. Op terreinen waar je samen bent: geef elkaar inspraak, met het recht om nee te zeggen. Bij een veto accepteer je dat op een liefdevolle manier.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Visueel meta-model.

Doorvragen naar detail met het whiteboard

Er was eens een meisje dat met een mandje vol met lekkers op weg naar oma. Oma was een beetje ziek, en mamma had gevraagd of ze even het mandje wilde brengen. “Pas wel op” had mamma gezegd, “Blijf op het pad!”. En terwijl ze over het bospaadje liep, zag ze mooie bloemetjes staan. “Dat is leuk voor oma” dacht ze, en plukte een mooi boeket.

Vraag: Hoe denk je dat het meisje heet?

Projectie

OMA, oftewel oordelen, meningen en adviezen. Eigenlijk je hele wereldbeeld (MOW, Model-Of-the-World) zit vol met ideeën die je eerder hebt meegekregen, en waarlangs je nieuwe ervaringen legt. De kans is dan ook groot dat je merkt dat je (on)bewust de vraag met Roodkapje beantwoord. Als automatisch vul je de leemtes in wat de ander zegt aan met je eigen ervaring. Goed communiceren is zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten: deze techniek helpt je om de ruimte te verminderen.

Iemand die excellent is in het doorvragen zonder OMA, is gemodelleerd. Dit helpt enorm bij het toepassen van het Metamodel. Je doet het als vanzelf. Dus wanneer je zonder OMA vragen wilt stellen, here is how to do it:

Visueel meta-model

Het is natuurlijk belangrijk om in het gesprek te willen weten hoe het echt zit. Je wilt het juiste goed doen. Je houdt altijd in de gaten (mindread op BMIR’s) of de ander wel verder wilt. Je maakt namelijk een echte verbinding van mens tot mens (buitenwereld bestaat niet tijdens het gesprek) met weinig inhoud en veel contact. Wanneer de ander niet verder wilt, stop teneinde het vertrouwen en de veiligheid te houden.

Stel je voor dat je in je geestesoog (Vc, Visual Construct) een super whiteboard hebt (transparent, flexibel, beeldvullend, niet omkaderd), waarop je alle informatie in beelden, geluiden, gevoelens (VAKOGAd) kan weergeven. Je kan inzoomen naar detail en uitzoomen naar het overzicht. Alles wat je de ander hoort zeggen zet je op dat whiteboard. Zoek daarbij naar nuances. Wanneer je geen plaatje kan maken, dan schrijf je het gehoorde als Ad term (het woord) op het bord. Wat je zal merken is dat wanneer je naar het whiteboard kijkt, het whiteboard als vanzelf onduidelijkheden bevat. Stel de vragen die je nodig hebt om de woorden te kunnen vervangen door plaatjes, geluiden en gevoelens. Stel de vragen om onduidelijkheden te vullen, om het plaatje compleet te krijgen, vanuit de intentie verwondering, verbazing en nieuwsgierigheid over wat je ontdekt (intern gericht).

 

 

Visueel meta-model, nieuwe NLP techniek.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Het principe van het metamodel

Lees de volgende tekst:
Er was eens een meisje dat met een mandje vol met lekkers op weg naar oma. Oma was een beetje ziek, en mamma had gevraagd of ze even het mandje wilde brengen. “Pas wel op” had mamma gezegd, “Blijf op het pad!”. En terwijl ze over het bospaadje liep, zag ze mooie bloemetjes staan. “Dat is leuk voor oma” dacht ze, en plukte een mooi boeket.

Vraag: Hoe heet het meisje?

OMA, oftewel oordelen, meningen en adviezen, eigenlijk je hele MOW zit vol met ideeën die je eerder hebt meegekregen. De kans is dan ook groot dat je merkt dat je (on)bewust de vraag met Roodkapje beantwoord.

Iemand die excellent is in het doorvragen zonder OMA, is gemodelleerd. Dit helpt enorm bij het toepassen van het Metamodel. Je doet het als vanzelf. Dus wanneer je zonder OMA vragen wilt stellen, here is how to do it:

Het is natuurlijk belangrijk om in het gesprek te willen weten hoe het echt zit. Je wilt het juiste goed doen. Je houdt altijd in de gaten (mindread op BMIR’s) of de ander wel verder wilt. Je maakt namelijk een echte verbinding van mens tot mens (buitenwereld bestaat niet tijdens het gesprek) met weinig inhoud en veel contact. Wanneer de ander niet verder wilt, stop teneinde het vertrouwen en de veiligheid te houden.

Stel je voor dat je in Vc een super whiteboard hebt (transparent, flexibel, beeldvullend, niet omkaderd), waarop je alle informatie in VAKOG kan weergeven. Je kan inzoomen naar detail en uitzoomen naar het overzicht. Alles wat je de ander hoort zeggen zet je op dat whiteboard. Zoek daarbij naar nuances. Wanneer je geen plaatje kan maken, dan schrijf je het gehoorde als Ad term (woord) op het bord. Wat je zal merken is dat wanneer je naar het whiteboard kijkt, het whiteboard als vanzelf onduidelijkheden bevat. Stel die vragen, meer aan jezelf gericht vanuit verwondering over wat je ontdekt, om het plaatje compleet te krijgen.

Posted by Rutger in Archief

Hoe geef je feedback?

Feedback geven kan niet gemakkelijk zijn, en daarom zijn er allerlei receptjes ontstaan over de manier waarop je feedback kan geven. En wat blijkt? Juist met de receptjes wordt het gekunsteld, wordt het onecht, voelt het stroef, wordt feedback als kritiek ontvangen. Het is namelijk niet zo zeer de precieze vorm waarin je woorden overbrengt, als wel je lichaamshouding en stem die van feedback kritiek maken. Het allerbelangrijkste is niet het recept om feedback te geven, het allerbelangrijkste is de houding (de intentie) waarmee je feedback geeft.

Kritiek is een vervormde wens. De gever wil iets bereiken. Zodra je het ‘willen bereiken’ loslaat, dan zal je zien dat feedback beter wordt ontvangen. Dus zie je feedback als een cadeautje, aan de ander, en laat die ander er mee doen wat je wilt. Omdat ik graag suggereer dat ik een fles wijn als cadeau zeer op prijs stel, de volgende analogie: stel je koopt een fles wijn voor mij. Het kostte wat moeite, maar eindelijk heb je dan die Chateau Margaux uit 2010 gevonden. Je overhandigd de fles aan mij, ik bekijk hem, pak hem bij de hals en gooi hem op straat kapot. Omdat ik dat altijd al had willen doen. Hoe voelt dat voor jou?

Dit is vaak de manier waarop we cadeautjes geven. We geven het, en hebben een verwachting daarbij over hoe de ander met het cadeau omgaat. In geval van de Margaux heb je de wens dat ik hem opdrink (waarschijnlijk). De manier om feedback te geven, de houding waaruit dit het beste werkt, is als de fles wijn geven zonder dat je er iets mee wilt bereiken. Pas dan is het een echt cadeau.

Vervolgens mag jij je beseffen dat elke actie (zoals feedback geven is) tot een reactie leidt, die afhankelijk is van de manier waarop de ander de wereld ziet. Sommige mensen beschouwen alle feedback als kritiek, en dat mogen ze. Wij willen er ten slotte niets mee bereiken, wij willen enkel een cadeau geven. Andere mensen gaan vragen stellen. Weer andere mensen leggen het naast zich neer. Wat een iemand er mee doet is ook afhankelijk van een belangrijk principe: hoe specifieker de feedback, hoe minder weerstand. “Jij deed heel druk.” heeft een andere lading dan “Ik zag je heen en weer lopen.”. Probeer dus gedragsvoorbeelden te geven op een manier die je echt kon waarnemen in die specifieke situatie (ik zag, ik hoorde, en dergelijke). Geef waarnemingen terug, geen oordelen.

Dat gezegd hebbende, hieronder twee receptjes voor feedback die je gegeven de specifieke situatie kan toepassen. Een ander recept (het NLP sandwich feedback model) kan je hier vinden.

Model 1: Feedback in 7 stappen

Een feedbackmodel dat in het onderwijs wordt gebruikt:

  1. Vraag wat de ander algemeen vindt
  2. Vertel wat je zelf ziet
  3. Vraag naar pluspunten
  4. Vertel pluspunten naar jouw mening
  5. Vraag naar punten voor verbetering vatbaar
  6. Vertel waar volgens jou punten voor verbetering vatbaar liggen
  7. Bereik overeenstemming over de stappen die tot verbetering kunnen leiden

Model 2: Feedback in 4 stappen

Een feedbackmodel dat in professionele context wordt gebruikt

  1. Vraag: “Kan ik iets met je delen?”
  2. Geef een concreet voorbeeld van gedrag
  3. Geef aan wat het effect is
  4. Afhankelijk van het effect
    1. Bedank of complimenteer
    2. Vraag “Wat kan je daar aan doen?”
Posted by Rutger in NLP handleiding

Talent

Een leuke oefening in de NLP Practitioner is de oefening ‘Heel goed’. Het is een eenvoudige oefening waarin 2 personen tegenover elkaar plaatsnemen, persoon A kijkt naar persoon B, en bij Continue reading →

Posted by Rutger in NLP handleiding

Wet van Miller

George Miller is bekend door “de wet van Miller”. In zijn werk heeft George Miller twee wetten op zijn naam gekregen in verschillende vakdisciplines: de psychologie en de communicatie.

 

Beide wetten komen terug in NLP.

 

De eerste wet (psychologie) betreft de waarneming dat mensen maximaal ongeveer 7 objecten tegelijk in het werkgeheugen kunnen hebben. Dit is beschreven in “het magische nummer Zeven”.

 

De tweede wet van Miller (communicatie) is als volgt:

“Om te begrijpen wat het is dat iemand anders zegt, moet je eerst aannemen dat het waar is wat de ander zegt, om vervolgens je voor te stellen waar het de waarheid van is”.

Deze wet vertelt ons om eerst te luisteren in plaats van gelijk te oordelen over wat iemand zegt,  zodat we de ander eerst kunnen begrijpen zonder onze eigen persoonlijke interpretaties over de gesproken woorden.

Deze wet toepassen in jouw communicatie, heeft niet tot doel dat je blind accepteert wat er gezegd wordt Het doel is wel dat je beter luistert naar wat het betekent dat de ander zegt. Het “voorstellen waar het de waarheid van is” betekent enerzijds dat je stil staat bij de gevolgen van deze waarheid, anderzijds zet het je aan het denken over de vooronderstellingen in hetgeen de spreker zegt.

 

2e wet van miller, George Miller

2e wet van miller, George Miller

Posted by Rutger in NLP handleiding