ontwikkelen

Blokkeren van internetadvertenties

Ken je die gratis huis-aan-huis bladen, die regionaal nieuws brengen? Gratis. En die volledige krant, de Metro, die gratis ter beschikking wordt gesteld, met een volledig nieuwsoverzicht er in? Andere voorbeelden van dagbladen waren Sp!ts, news.nl, de Pers en Dag; deze bestaan echter niet meer (!).

Om een krant te maken, heb je mensen nodig die de content verzamelen, mensen die de content in een leesbaar formaat brengen, inkt en papier, machines als drukpersen, mensen die de kranten verspreiden, vrachtwagens, enzovoort. Een nogal kostbare aangelegenheid. Hoe kan het zijn dat toch al die mensen hun brood verdienen met een gratis krant?

Dat komt doordat de adverteerders graag willen adverteren in een krant die door veel mensen wordt gelezen. En als je dan met een kleine club mensen op een redactie, een wat kleinere krant samenstelt, die goedkoop te verspreiden is, dan kan je een goed product op basis van de advertentiekosten in de markt zetten op een rendabele manier.

Dat is worstelen. Goedkoop produceren en leveren, zo veel mogelijk mensen bereiken. De advertenties zijn niet los te zien van de inhoud; zonder de advertenties kan de redactie niet eten, de drukpers niet draaien, de distributie niet plaatsvinden. Onvoldoende advertenties betekent onvoldoende inkomsten betekent minder rendabel. En dan stopt het proces. Dan verdwijnt de gratis krant.

Dat is al gebeurt met vele gratis dagbladen. Van de vijf is er nog maar één die rendabel genoeg is om gratis aangeboden te worden. Omdat de kosten die in het schrijven, maken en distribueren zitten nu eenmaal gedragen moeten worden, hoe dan ook. Een alternatief is de betaalde versie van een dagblad; eenmalig gekocht bij de boekhandel, of een abonnementsvorm.

Ook websites die gratis content leveren, hebben kosten. Kosten voor het ontwikkelen van artikelen, voor het presenteren van artikelen, voor de hosting en distributie. En daar is een trend gaande om advertentieruimte te blokkeren. Gebruikers, de lezers, willen wel het profijt hebben van de gratis artikelen, maar de advertenties die worden geblokkeerd. Waardoor de webpublishers worden gedwongen om andere manieren van geld te verdienen. Bijvoorbeeld door advertorials te maken in plaats van objectieve artikelen. Of door achter een betaalmuur te gaan zitten. Want het is simpel: als er geen inkomsten zijn, dan stopt de mogelijkheid om te publiceren.

Net als bij de gratis dagbladen, zal het effect zijn dat het echt gratis beschikbaar zijn, het aanbod, marginaliseert. En daarmee zal het vrije internet een stuk minder vrij zijn.

Posted by Rutger in Archief

Gestructureerd leren en Kolb

Weet je nog? Toen je een klein kind was, en geen idee had dat autorijden iets was wat je moest leren? Je was je niet bewust dat je dat niet kon. En later je eerste rijles, waar je hortend en stotend op gang moest komen? Je werd je heel bewust dat je het niet kon. En later, na een aantal rijlessen, kon je aardig rijden, al moest je heel goed bezig zijn met de dingen die je moest doen, bijvoorbeeld bij het naderen van een rotonde: kijken, terugschakelen, richting aangeven, besluiten stoppen of doorgaan, koppeling, gaspedaal, rem, je had het heel druk. Je was heel bewust aan het oefenen en het lukte al heel aardig. En nu? Je hebt niet eens meer in de gaten wat je allemaal doet als je een rotonde neemt, het gaat als vanzelf. Je bent je niet bewust terwijl je de handelingen uitvoert.

Volgens leerpsycholoog David A. Kolb zijn dit de vier denkstappen die we doorgaan als we iets leren in een efficiënt leerproces dat leidt tot duurzame gedragsverandering:

Leercyclus van Kolb

Leercyclus van Kolb: van onbewust onbekwaam naar onbewust bekwaam

  1. Onbewust Onbekwaam
  2. Bewust Onbekwaam
  3. Bewust Bekwaam
  4. Onbewust Bekwaam

Waarschijnlijk herken je de fasen wel in het voorbeeld hierboven, bij het leren autorijden, maar herken je ze ook in ons schoolsysteem, bijvoorbeeld? Wiskundelessen? Natuurkunde? Maar ook later in trainingen en cursussen, of wanneer je voor het eerst in een echte baan begon?

Op basis van dit model is er een volgend stappenplan gemaakt, ook weer een model, om via dit “Efficiënt leerproces” nieuw gedrag te oefenen en te leren, in vier opeenvolgende stappen:

  1. DOE HET. Ervaar wat het gedrag doet (3 tot 5 keer), welke andere resultaten je krijgt, en hoe het voelt om te doen.
  2. EVALUEER. Ga na wat er anders is ten opzichte van hoe je het normaal gesproken zou doen.
  3. GENERALISEER. Haal er algemene richtlijnen en principes uit. Denk situationeel (wanneer en waar zou dit nieuwe gedrag wel alternatief zijn, wanneer en waar zou dit gedrag niet alternatief zijn).
  4. PAS TOE. Maak situationele keuzes in gedrag: bekijk per situatie of het oude of het nieuwe gedrag beter past.

In een plaatje:

Blijven ontwikkelen

Blijven ontwikkelen

Nog even over 4): Met leertransfer wordt bedoeld dat je het nieuwe gedrag ook meeneemt naar andere contexten; bijvoorbeeld iets wat je in je werk leert pas je ook toe in privé-situaties, en andersom.

Heel verhaal, wat heb je er nu aan? Nou, nu je dit artikel leest, net als zoveel andere artikelen, misschien wil je dan de wijze waarop je leest eens tegen dit model aanleggen. Stel je voor dat je tijdens het lezen van een artikel niet alleen de letters naar zinnen maakt en oppervlakkig leest vanuit verwondering, maar dat je tijdens het lezen jezelf de vraag stelt: wat betekent dit qua anders handelen? Om met het antwoord op die vraag vervolgens deze cirkel door te gaan: 3 tot 5 keer doen, op basis van je eigen ervaring bepalen hoe en wat er anders is, kijken wanneer en waar je welke keuzes maakt, en vervolgens het toverwoord: DOEN.

Dus, nu toepassend, hoe ga jij, nu je dit artikel hebt gelezen, drie tot vijf keer ervaren hoe het is om met wat er in dit artikel staat, ook daadwerkelijk te doen?

Posted by Rutger in NLP handleiding

Begeleiding

Wanneer je een meer gestructureerde aanpak wilt bij het ontwikkelen van je management- en/of communicatievaardigheden, en daar persoonlijke begeleiding bij zoekt, dan wil ik je daar graag bij helpen. Wanneer je met een specifieke vraag zit, een artikel mist, voel de vrijheid om te mailen naar info@rspaans.nl, zodat ik kan kijken of je je daarmee kan helpen.

Daarnaast kan je er voor kiezen om een afspraak te maken om samen eens te kijken wat en hoe ik iets voor je kan betekenen qua begeleiding in jouw persoonlijke realisatieproces. Een eerste afspraak waarin we gelijk aan de slag gaan: onderzoeken wat jij wilt en zoekt, wat je tegengehouden heeft tot nu toe, hoe je nu gelijk in de gewenste richting kan bewegen, en wat je van begeleiding verwacht. Een prikkelende kennismaking van een half uur, gratis en vrijblijvend. Een kennismaking waarin je kennismaakt met het begeleidingsproces en de begeleiding zodat je ervaart wat je kan verwachten.

Vervolgens heb je alle vrijheid om te kiezen voor de begeleiding die jou het beste past. Zorg voor vergelijking door ook bij andere begeleiders op bezoek te gaan, want wat jou het beste past geeft ook het beste resultaat voor jou (en dat is waar het om gaat: jou en jouw resultaten).

Als je dan voor vervolg kiest, kan de begeleiding starten, die bestaat uit een voorbereiding en (één of meerdere van) 4 fasen:

  1. Ontdekken en bepalen van JOUW toekomstidealen en drijfveren.
  2. De juiste, bijbehorende, uitdagende doelen stellen.
  3. Een plan maken om de doelen naar actie om te zetten.
  4. Doen: de resultaten behalen door de acties uit te voeren.

Ben jij klaar voor resultaten die bij jou passen? Ben jij klaar om aan de slag te gaan? Ben jij klaar om jezelf centraal te stellen? Ben jij klaar om te vertrouwen op je eigen inzichten en vanuit je eigen wensen je leven in te richten? Ben jij klaar om te gaan werken aan wat je WEL wilt? Ben je bereid om je handen uit je mouwen te steken, en voor jezelf aan de slag te gaan?

Neem dan NU de eerste kleine stap: stuur een mailtje voor een kennismakingsafspraak naar info@rspaans.nl.

Posted by Rutger in Archief

NLP leren is NLP doen

Is het jou wel eens opgevallen hoe een kind helemaal kan opgaan in een speelgoedauto; dat er geen besef is bij een kind dat autorijden iets is wat je moet leren? En hoe je, misschien wel net 18 jaar, voor het eerst plaatsnam in een auto om nogal bruut te ontdekken dat je echt nog wel iets te leren had om zonder horten en stoten weg te komen? Herinner jij je nog hoe je vervolgens veel leerde, maar in situaties waarin veel te doen was (rotonde: gas loslaten, afremmen of terugschakelen, kijken, inschatten, plan maken, oh richting aangeven, etc.) het nog niet allemaal vanzelf ging? Vergelijk dat eens met nu, hoe je bijna zonder bewust na te denken de dingen doet zoals je ze geleerd hebt; soms achteraf niet eens doorhebt dat je er al bent.

Volgens psycholoog David A. Kolb zijn er vier fasen te onderscheiden wanneer we iets leren in een efficiënt leerproces dat leidt tot duurzame gedragsverandering:

Model van Kolb

Leren volgens Kolb

  1. Onbewust Onbekwaam: je weet nog niet dat je iets niet kan, dat je nog iets te leren hebt.
  2. Bewust Onbekwaam: je ontdekt dat je iets te leren hebt, dat je iets nog niet kan.
  3. Bewust Bekwaam: je kijkt, je leert, je doet met volle aandacht, en je haalt je eerst resultaten.
  4. Onbewust Bekwaam: je heb het inmiddels zo vaak gedaan dat je het zonder veel aandacht als vanzelf kan doen.

Natuurlijk is dit maar een model, en ja, er zijn andere manieren om nog veel efficiënter te leren. Een fobie ontwikkelen bijvoorbeeld, kan ook als een leerproces gezien worden, en daar lijkt een lijntje rechtstreeks van Onbewust Onbekwaam naar Onbewust Bekwaam te zijn. Niet zo veel mensen herkennen de periode van Bewust Onbekwaam en Bewust Bekwaam in het ontwikkelen van een fobie, in de zin van: ha, dat ken ik nog niet, laat ik eens gaan oefenen. Dit voorbeeld is slechts bedoeld ter illustratie; weet dat er een verschil is tussen gestructureerd leren (in de schoolbanken gaan zitten om iets te leren) en incidenteel leren (toevallige lessen oppikken in je omgeving en ervaring).

Waar leidt dit allemaal toe? Wel, dit model is verder uitgewerkt naar een 4 stappenplan waarmee je doe-dingetjes, zoals het leren van NLP technieken, meer gestructureerd ontdekt. De vier stappen zijn als volgt:

  1. Doe! Gewoon oefenen en uitvoeren, drie tot vijf keer, zodat je de bewegingen maakt, de woorden uitspreekt, het effect ondergaat, meer diepte krijgt, het gaat er om dat je de stap maakt van lezen naar ervaren.
  2. Evalueer. Nu je de ervaring hebt opgedaan, kan je het pas goed vergelijken met wat je normaal gesproken gedaan zou hebben of normaal gesproken zou doen. Maak die vergelijking: wat is er gelijk, en wat is er anders? Qua gevoel, qua reactie, qua effect?
  3. Generaliseer. Onderzoek vanuit een helikopterview welke algemene ideeën kan je herkennen in de verschillen. Wat zijn voordelen en nadelen van het nieuwe gedrag? Wat zijn voordelen en nadelen van het oude gedrag? Ga situaties na, in het verleden, waar dit nieuwe gedrag misschien een beter resultaat had gehad. Sta ook stil bij situaties waar juist het oude gedrag een beter resultaat zou blijven houden.
  4. Pas toe. Maak keuzes tussen oud en nieuw gedrag op basis van je ervaring en verwachting. Pas het naar verwachting meest geschikte gedrag toe in de juiste situatie. Dit zal eerst heel bewust zijn, en ja, je zal inschattingsfouten maken: inschattingsfouten die zorgen dat je ervaring opdoet en steeds makkelijker als automatisch je keuze kan maken. Transfer: meestal begin je in een specifieke context met uitvoeren (bijvoorbeeld op kantoor, in zakelijke mailtjes, tijdens het eten, bij het sporten, met een oefenmaatje, in de kroeg), en de uitnodiging is er om het gedrag ook in andere contexten in geschikte situaties mee te nemen.

Deze vier stappen in een plaatje:

Blijf vaardigheden ontwikkelen

Blijf vaardigheden ontwikkelen

 

Mijn uitnodiging, nu je hier bent aangeland: hoe kan je wat je nu hebt gelezen toepassen op dit artikel zelf? Hoe kan je het lezen vertalen naar doen en ervaren?

Posted by Rutger in NLP handleiding

5 NLP fundamenten van excellentie

Vijf basisprincipes gelden wanneer je gaat voor excellentie.

1. Ken je doel

Mensen reageren het best wanneer zij weten wat zij WEL willen in plaats van wat zij niet willen. Wees je bewust van wat je wilt bereiken, oefenen, leren, ontdekken. Hoe wil jij je ontwikkelen? Weet wat je wilt, weet wat je niet wilt, ken jouw exacte doel. Be smart, use SMART.

Energy flows where attention goes.

2. Wees flexibel

De persoon met het meest flexibele gedrag, zal binnen een systeem het meeste resultaat boeken. Wanneer je niet het resultaat hebt gekregen dat je wilt, verander je gedrag, niet je doel. Wees bereid en flexibel om nieuwe dingen uit te proberen. Geef elkaar de ruimte, veiligheid, vertrouwen en respect.

Don’t limit your challenges, but challenge your limits.

3. Gebruik je zintuigen optimaal

Om je doelen beter te bereiken, zal je antwoord moeten kunnen geven op de vraag: “beweeg ik me in de richting van mijn doel, of ga ik er juist verder van weg?”. Meten door waarnemingen.

Leven is leren! Living is learning!

4. Onderneem NU actie

Dit is de kracht in jezelf. De vraag HOE mijn doel te bereiken is belangrijker dan de vraag waarom ik dat doel wil bereiken. Alles wat je nu doet hoeft straks niet meer. Zorg er voor dat wat je nu doet bijdraagt aan waar je straks wilt staan.

DOEN!

5. Werk in handelen en denken naar excellentie!

Handel vanuit een open, nieuwsgierige, constructieve en actieve houding. Werk vanuit een fysiologie en psychologie gericht op perfectie.

Make it special!

Posted by Rutger in NLP handleiding

Predicaten

Predicaten zijn in NLP woorden die iemand gebruikt, die kunnen duiden op het gebruik van een bepaald representatiesysteem, oftewel of de (huidige) interne representatie voornamelijk opgebouwd is uit plaatjes, geluiden, gevoelens, smaak, geur en reuk of gedachten. Predicaten zijn een mooi voorbeeld hoe NLP zich meer richt op het proces van communicatie dan op de inhoud van de boodschap.

Als gesprekspartner, begeleider, coach kun je matchen op wat iemand in woorden (predicaten) aan je verteld. Dit brengt je in rapport met elkaar. Bijvoorbeeld: Iemand verteld je: ”Ik zie het niet, ik heb er geen beeld bij.” Als antwoord kun je matchen door: “Ik zie wat je bedoeld.” Je stemt af op het representatiesysteem in plaatjes door dezelfde soort predicaten te gebruiken. Wanneer je wilt matchen in predicaten terwijl je nog niet helder hebt wat de ander als voorkeur heeft (nu), dan gebruik je a-specifieke (auditief digitale; praten in gedachten/denken) predicaten (je gesprekspartner zal zelf de vertaling maken naar het huidige voorkeurssysteem).

Je kunt ook mismatchen op wat iemand je in woorden (predicaten) verteld. Hiermee bereik je verandering. Je geeft de ander de mogelijkheid om voorbij de grenzen van zijn/haar wereldmodel te gaan, dit model te onderzoeken en uit te breiden. Zijn/haar gezichtsveld wordt groter, of er worden nieuwe mogelijkheden gezien, andere verbindingen worden gelegd. Door te reageren vanuit andere predicaten ‘dwing’ je een andere invalshoek. Bijvoorbeeld: “Ik voel mij hier niet goed onder, er ligt een zware last op mijn schouders.” Als antwoord kun je mismatchen door op deze kinesthetische predicaten te reageren met visuele predicaten als: “Hoe zie je het als je er van af hier naar kijkt?”

Visuele predicaten: praten in plaatjes

Aspect, beeld, blijken, blik, contrast, droom, duidelijk, focus, getuige, glimp, gloed, helder, hoek, horizon, illusie, illustreren, inspecteren, inzicht, kijken, kleurrijk, nauwkeurig, obscuur, observeren, onderscheiden, onderzoeken, ontruimen, opvallen, overzicht, perceptie, plaatje, scene, schetsen, scope, starende blik, stralend, toespitsen, uitstekend, uitzicht, vaag, verdacht, verduister, verschijnen, visie, voorgrond, vooruitzichten, voorzien, waakzaam, wazig, weerspiegelen, zicht, zichtbaar, zien.

De andere kant opkijken, beeld schetsen, duistere zaak, glimp opvangen, kijkje nemen, schitterend idee, steelse blik, er op toezien, het schijnt dat, geen schijn van kans, het is me niet duidelijk, in het licht van, door de vingers zien, doorzien, in het niets staren, inzien dat, je oog laten vallen op, kleur bekennen, lust voor het oog, met het blote oog, oog in oog, over het hoofd zien, perspectief krijgen op, verborgen boodschap, zich illusies maken, zicht hebben op, oogje in het zeil houden, ik zie het zitten, u heeft een ander gezichtspunt nodig, ik zie licht aan het eind van de tunnel, ik heb meer overzicht nodig, veel kleurrijke mensen hier, hij heeft er een goed oog voor, zij blinkt echt uit, dat ziet er rooskleurig uit, lijkt mij, in vogelvlucht, in de juiste verhoudingen, in groter verband zien, in een glimp opgevangen, een vaag idee, een heldere toekomst, in het licht van, een beeld schetsen, ziet er uit als een plaatje, er op toezien, kortzichtig, fraai om te zien, tunnelvisie, onder de loep nemen, lichtpuntje zien, uitzichtloos, hoog aanzien.

Wanneer ik je een aantrekkelijk voorstel zou tonen, wil je dan bekijken of het is wat je voor ogen hebt?

Auditieve predicaten: praten in geluid

Aankondigen, articuleren, bekendmaken, bellen, bespreken, bespreking, bulderen, communiceren, converseren, discussiëren, dissonantie, echo, formuleren, gehoorafstand, gejank, geluid, geratel, gesprek, gieren, gillen, harmonie, hoorbaar, horen, informeren, instemmen, knarsen, lawaai, luid, luidruchtig, luisteren, mondeling, monotoon, noemen, opmerken, opmerking, praten, rapporteren, ritme, roddelen, rumoer, schel, schreeuw, schreeuwen, sprakeloos, spreken, stem, stilte, sussen, toon, uitroepen, uitspreken, verklaren, verkondigen, vermelden, vertellen, vocaal, vraag, zeggen.

Afstemmen op, bij wijze van spreken, binnen gehoorsafstand, dat doet een belletje rinkelen, de waarheid vertellen, een kletskous zijn, een mening uiten, het ene oor in en het andere uit, het hoogste woord voeren, iemand aanhoren, iemand de mond snoeren, iemands hulp inroepen, iets doorpraten, iets verwoorden, in harmonie zijn, je mond houden, je oor te luisteren leggen, kletspraat verkopen, luidkeels roepen, nooit van gehoord, uitgesproken, klinkt goed, ik kan het niet meer horen, je zou ook eens naar een ander kunnen luisteren, mijn stem heb je, daar kan ik mee instemmen, ik was onverstaanbaar, Oost-Indisch doof, hij is een goed klankbord, klinkt als een klok, de waarheid zeggen, gehoor geven aan, bij wijze van spreken, laat eens wat horen, schreeuwende kleuren.

Wanneer ik je zou vertellen wat mijn voorstel is, zou je willen luisteren of je er oren naar hebt?

Kinesthetische predicaten: praten in gevoelens

Aandrang, aanraken, aanvoelen, absorberen, beroeren, beweging, druk, drukte, eelt (op ziel), energie, flexibel, fundering, gebonden aan, geslagen, gestructureerd, gevoelig, gloed, grijpen, in de war, intuïtie, lauwwarm, leeghoofdig, nadruk, ongemakkelijk, ontspannen, onverdraaglijk, paniekerig, richting, rilling, ruw, schok, spanning, steun, stevig, stortvloed, stress, stromen, temperatuur, trillen, vastklampen, verdoofd, voelen, warm, zacht, zeer.

Alle uitdrukkingen met lichaamsdelen.

De bovenhand krijgen, de fantasie prikkelen, de kaarten op tafel leggen, de touwtjes in handen hebben, een doortastend persoon, greep krijgen op, hand in hand, het in je vingertoppen voelen, iemand de rug toekeren, iemand voor de voeten lopen, iets doorgeven, iets laten bezinken, iets vasthouden, in aanraking komen met, in contact blijven met, in een handomdraai, op het rechte pad blijven, op je tanden bijten, op je tenen lopen, stap voor stap, vastklampen aan, vlijmscherp, in de hand houden, ik voel me op mijn gemak, grip op de zaak, zijn gevoelige snaar, binnen handbereik, kippenvel krijg ik daarvan, de sensatie hangt in de lucht, ik ben in de vorm van mijn leven, er op staan, hartverwarmend, links laten liggen.

Wanneer ik je een concreet voorstel zou doen, zou je willen ervaren of het goed voelt?

Olfactoire predicaten: praten in geur en reuk

Aroma, boeket, dampen, doordringende geur, essentie (basisgeur), mest, muf, rot, stank, stinken, stoffig, vochtig, zoetig (geur), zweet.

Gustatoire predicaten: praten in smaken

Bitter, delicieus, flauw, kruidig, pikant, pittig, scherp, smaakvol, verbrand, verschraald, zoet, zuur, kauwen, proeven.

Auditief digitale predicaten (ook wel aspecifiek): praten in gedachten, denken

Activeren, adviseren, analyseren, anticiperen, begrijpen, beseffen, beslissen, besluiten, bewust, bewustzijn, creëren, demonstreren, denken, ervaring, functioneren, herhalen, idee, indicatie, kennen, kiezen, kunnen, leren, logisch, maken, managen, mening, merken, motiveren, onderzoeken, ontwikkelen, opmerken, organiseren, overwegen, plannen, predicaten, realiseren, verstand, verwerken, vragen, voorbereiden, waarnemen, waarschuwen, weten, zijn.

Alert zijn, bewust zijn, een ervaring integreren, het eens zijn over, het juiste idee hebben, je best doen, zich vergissen.

Wanneer ik je een advies geef, zou je het kunnen overwegen?

Oefening herkennen van predicaten

Lees onderstaande uitspraken/woorden/predicaten en bepaal of deze duiden op V, A, K, O, G of Ad:

  • Er wordt gefluisterd
  • Licht op de zaak laten schijnen
  • Aansprekend
  • Ik begrijp, dat
  • Ergens tegenaan lopen
  • Tegen de achtergrond bezien van :
  • Schitterend voorgesteld
  • Een uitgesproken tegenstander
  • Een handvat geven
  • De bal terugkaatsen
  • Ik vraag me af
  • Oost-Indisch doof
  • Ik denk dat
  • Oogkleppen op hebben
  • Vastlopen
  • Weerklank vinden
  • Andere invalshoek kiezen
  • Op je tenen lopen
  • Dat is tekenend
  • Een voorstel bespreken
  • Ik evalueer graag
  • Nog afgezien van
  • Verstijfd van schrik
  • Ik ben me ervan bewust
  • Tegen dovemansoren zeggen
Posted by Rutger in NLP handleiding

NLP: een andere aanpak. Prestaties, vaardigheid en effectief.

vaardigheid effectief prestaties

vaardigheid effectief prestaties

NLP bekijkt zaken, situaties en processen vanuit het gezichtspunt zo effectief mogelijk te zijn; praktisch en gericht op individuele keuze. Vijf basisprincipes liggen ten grondslag om deze effectiviteit te maximaliseren:

5 principes van prestaties, vaardigheid en effectief zijn:

  1. Richt je niet op het behalen van gemiddelde prestaties, maar richt je op het behalen van excellente prestaties. Stel je doelen voorbij tevredenheid. Verhoog je verwachtingen. Als je iets doet, doe het goed. Streef naar het maximale. Wanneer jij jezelf wilt motiveren, wil je dan een beetje motivatie (een zesje) of wil je gemotiveerd raken (een 10)? Wil je liever een beetje gelukkig zijn, of wil je liever heel gelukkig zijn? Het principe is simpel: alleen wanneer jij je richt op het behalen van het maximale, zal je het maximale effect kunnen bereiken dat er te bereiken is. Verwacht maximale prestaties, bereik ze effectief en met de juiste vaardigheid.
  2. Als je een normaalverdeling maakt van een groep mensen die een bepaalde vaardigheid in een bepaalde mate beheerst, dan is de excellentie zowel te vinden bij de top 2,5% meest vaardigen, als de top 2,5% minst vaardigen (zij het in een tegengestelde vaardigheid). Welke excellentie je nastreeft (de top of de minst vaardigen) is een persoonlijke, individuele keuze en voorkeur. Wanneer je bijvoorbeeld een normaalverdeling maakt van ACTIEVE MENSEN dan is de top 2,5% excellent in ACTIEF zijn, en in het dal vindt je een 2,5% populatie die excellent is in PASSIEF zijn. Welke beter is, zo stelt NLP, is afhankelijk van jouw eigen, persoonlijke keuze of je ACTIEF of PASSIEF wilt zijn, waarbij NLP per situatie onderscheid maakt (de ene situatie is niet de andere; flexibiliteit om situationele keuzes te maken tussen PASSIEF of ACTIEF gedrag is wat NLP nastreeft).
  3. Wanneer je excellentie wilt creëren, dan is het beter om je sterke punten verder te ontwikkelen, dan om je mindere punten bij te spijkeren. Wanneer je jouw sterke punten verder versterkt kan je excellente resultaten bereiken. Wanneer je jouw mindere punten verbeterd, dan kan je slechts een gemiddelde prestatie/resultaat behalen. Besef je daarbij dat je mindere punten eigenlijk sterke punten aan de andere kant van het spectrum zijn.
  4. Alles is gebaseerd op persoonlijke keuze. Ieders individuele situatie is anders dan die van anderen. Ieders eigen doelen, wereldbeeld, voorkeuren, waarden en normen, zijn van die persoon, en die persoon alleen. Dat betekent dat generalisaties over wat goed of fout is, niet bestaan. Het doel bij NLP is dat het niet-normatieve individuele doel effectief wordt bereikt, in plaats van het bepalen van ethische doelstellingen, of generieke manieren van aanpak. Effectiviteit naar het persoonlijke doel staat voorop. Effectief qua vaardigheid prestaties neerzetten.
  5. Niemand is helderziend. Op basis van ervaring kan je het idee hebben dat een bepaalde aanpak resultaat kan hebben voor het individu, en de enige manier om daar achter te komen is door het te doen en vervolgens te testen op resultaat. Blijkt je ervaring het mis te hebben, probeer dan wat anders, en ga niet door met dezelfde aanpak vruchteloos opnieuw proberen. Het NLP proces van verandering is dan ook: keuze aanpak, testen/meten vooruitgang, bijsturen, opnieuw keuze aanpak enzovoort, totdat het gewenste resultaat is bereikt. Voorkom het pigeon-effect (blijven doen wat je doet totdat het werkt): wanneer iets niet werkt, probeer dan wat anders, net zolang totdat je wel het gewenste resultaat hebt bereikt. Wees effectief, haal je maximale prestaties, ontwikkel je vaardigheid.
Posted by Rutger in NLP handleiding

Wat is een NLP Practitioner opleiding? En de NLP Master?

NLP Practitioner opleidingen

NLP Practitioner opleiding en de NLP Master Practitioner opleiding

NLP Practitioner opleiding en de NLP Master Practitioner opleiding

In de beginjaren van NLP is er een opleidingsstructuur neergezet, met redelijk duidelijke scope. Wanneer je interesse en nieuwsgierigheid is gewekt, en je wilt een meer formele opleiding doen, dan is dit de oorspronkelijke scope van de verschillende opleidingen (let op dat de opleiding waar jij je voor inschrijft hieraan voldoet!):

NLP Practitioner opleiding

In de NLP Practitioner opleiding wordt de deelnemer opgeleid tot een NLP Practitioner, oftewel een beoefenaar. De basisvaardigheden worden geoefend, de basisideeën gedeeld (zoals de NLP basisveronderstellingen NLP) en er wordt veel aandacht besteed aan het uitvoeren van technieken. Het einddoel is dat een NLP Practitioner in staat is om technieken uit te voeren, en leert toe te passen in de eigen omgeving, persoonlijk en professioneel. De deelnemer leert invloed te hebben op omgeving, gedrag, vaardigheden en overtuigingen. Welke technieken hiervoor worden gebruikt kan verschillen, en daarmee kan de insteek per NLP Practitioner opleiding verschillen. Er zijn opleidingen die zich richten op persoonlijke ontwikkeling, spirituele ontwikkeling, algemene ontwikkeling, communicatieve ontwikkeling, professionele ontwikkeling, zelfs sportieve ontwikkeling. Een volledige opleiding NLP Practitioner omvat zowel het toepassen van de technieken bij jezelf, als het toepassen van technieken bij een ander. Een aanvullende coach opleiding duidt op een onvolledige NLP Practitioner opleiding.

NLP Master worden:

NLP Master Practitioner opleiding

In de NLP Master Practitioner opleiding wordt de NLP Practitioner verder meegenomen om ook invloed te hebben op de eigen waarden, identiteit en missie; een verdieping. Bovendien leert de NLP Master Practitioner zelf technieken te ontwikkelen op basis van zelfgekozen rolmodellen, oftewel de deelnemer leert succesvol gedrag in een recept samen te vatten en over te dragen opdat anderen hetzelfde succesvolle gedrag kunnen reproduceren (verbreding). Ten slotte leert de deelnemer als extra verdieping om technieken te combineren tot een samenhangend geheel. Feitelijk is de NLP Master Practitioner volleerd, omdat deze zelf in staat is om technieken te ontwikkelen en toe te passen.

NLP Trainer opleiding

De NLP Trainer opleiding is een opleiding waarin de deelnemer de technieken leert toepassen in een didactische omgeving. De focus ligt daarbij op het leren van de technieken die zijn gemodelleerd van succesvolle trainers. Qua niveau is deze training vergelijkbaar met de NLP Practitioner opleiding, zij het dat de opleiding gericht is op pedagogisch didactische ontwikkeling.

Overige NLP opleidingen, trainingen en cursussen

Opleidingen die anders zijn benoemd, zijn opleidingen met een eigen doel, en omvatten ten dele de stof zoals die beschikbaar is voor de NLP (Master) Practitioner en NLP Trainer opleidingen. Het kan een goed alternatief zijn om eerst een korte introductiecursus te doen alvorens je besluit de volledige NLP Practitioner opleiding te doen.

Wanneer je een NLP Practitioner opleiding treft die apart opleidt tot coach, dan heb je eigenlijk te maken met een NLP Practitioner opleiding die in twee delen is gesplitst, en die dus niet volledig is.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) leren

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) is een vaardigheid, die je op verschillende niveau’s kan leren. NLP leren past binnen persoonlijke ontwikkeling, doordat je een methode leert om te leren, te reflecteren, en doelgericht te veranderen. Telkens weer is er meer, mocht je dat willen. Hieronder beschrijf ik een soort stappenplan dat je kan gebruiken om kennis te maken met NLP, om vervolgens als het je bevalt een volgende stap te nemen om je vaardigheid te verbeteren.

  1. Verdiep je op globaal niveau in NLP. Vraag eens aan collega’s die een NLP opleiding hebben gevolgd wat het hun (professioneel en persoonlijk) heeft opgeleverd. Of ze het je zouden aanraden, en waarom dan. Kijk eens rond in je vriendenkring, wie heeft NLP gedaan en kan je meer vertellen? Zoek eens op internet naar aanbieders van opleidingen, en lees eens wat zij te vertellen hebben. Valt het je daarbij op dat iedereen een eigen verhaal heeft? Wat zijn de verschillen? Wat zijn de overeenkomsten? Kan jij je een globaal idee vormen van wat NLP biedt? Herken je de lijn in de verhalen van iets willen bereiken of iets bereikt hebben?
  2. Vraag jezelf eens af, wat jij zou willen bereiken? En als je tevreden bent, vraag je dan af wat er mogelijk zou kunnen zijn wanneer je iets meer van jezelf vraagt, de lat iets hoger zou leggen. Wanneer je daar een idee van hebt, of een globaal gevoel bij hebt dat er iets is, dan is het tijd om eens met dat idee als casus iets meer van NLP te proeven. Koop een boek! Een algemeen introductieboek in NLP is prima; wel een echt boek graag, niet een ‘gratis te downloaden handleiding NLP’ die bedoelt is voor marketing van een instituut. Een algemeen boek over NLP, zoals “NLP voor dummies” van Romilla Ready, “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins, of een ander NLP boek dat je eenvoudig kan vinden door bij Bol.com te zoeken op NLP (misschien tref je wel een boek aan dat meer in lijn ligt met je casus). Probeer geduld op te brengen terwijl je wacht op de bezorging, en wanneer je het binnen hebt dan bekijk je het boek eerst globaal met je de achterhoofd je casus, blader het een paar keer door en probeer wat casus-gerelateerde vragen te formuleren. Vervolgens lees je het boek door met telkens in je achterhoofd die casus. Hoe kan hetgeen daar geschreven in bijdragen aan jouw doel? Op die manier maak je het interactiever, en pak je de krenten uit de pap.
  3. Op zich ben je nu klaar met het leren van NLP. Bijvoorbeeld als je het boek “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins leest, leert en kent, dan is er eigenlijk niets meer dat je kan LEREN over NLP. Alle informatie en kennis die in een NLP Practitioner of een NLP Master Practitioner terugkomt staat in dit boek. Wat een opleiding of training nog toevoegt is de stap van KENNEN naar KUNNEN. Sommige dingen zijn vrij eenvoudig, zoals het SMART model, andere dingen spreken minder in woorden en kan je beter ervaren om het belang te voelen. Wil je meer, en overweeg je een training dan is een belangrijke stap om de juiste opleider te vinden. De juiste opleider voor jou. Om de juiste opleider voor jou te kunnen kiezen is het van belang om te weten wat de verschillen zijn tussen de opleidingen, zodat je kan bepalen of deze verschillen belangrijk zijn voor jou of niet. Maak eerst een lijst (Google op NLP Practitioner) met 20 opleiders. Ga naar de website, of bel eventueel, en let op de volgende zaken wanneer je een opleider kiest:
    1. Is er een kennismakingsavond of introductiecursus zodat je kan ‘voelen’ in hoeverre de trainer bij jou past, voordat je een grote stap als een NLP Practitioner doet? Sommige opleiders kiezen liever voor een één-op-één intakegesprek, maar dan mis je het gevoel van hoe de trainer is in een groep.
    2. Is de opleiding meer gericht op het actief ondergaan van de technieken teneinde persoonlijke groei te tijdens de opleiding te krijgen, of meer gericht op het leren toepassen van de technieken bij jezelf of anderen?
    3. Is de NLP Practitioner opleiding ook een NLP coach opleiding, of is de NLP coach een aparte opleiding?
    4. Alhoewel het niet een kleuterschool is die je uitzoekt, waarbij reistijd een belangrijke factor is, is het toch handig om  na te gaan hoe belangrijk het voor je is wat de locatie van de training is. Misschien heb je een voorkeur voor echte afzondering en een hotel, misschien wil je dichtbij en snel thuis. Let op dat het best heftige dagen zijn, dus dat je behoorlijk moe kan zijn aan het einde van een opleidingsdag.
    5. Is de opleiding gericht op een bepaalde context of doelgroep? NLP kan je op techniek niveau geven, waarbij er op een voorschrijvende manier wordt gedoceerd hoe je moet handelen, of op een hoger niveau waarbij het effect van de ideeën centraal staat. NLP kan gericht zijn op sportprestaties, op professionele prestaties, op gelukkig zijn, of is de opleiding gericht op het hogere, gericht op effecten. Het voordeel van een context-gebonden opleiding is dat deze een sterker leerrendement kan hebben, het nadeel is dat je daarna zelfstandig de transitie naar globale effecten, een verbreding in het denken naar algemeen proces moet maken. Voorbeeld: wanneer je een NLP opleiding doet die gericht is op sportprestaties, dan leer je hoe je NLP kan inzetten voor het behalen van de beste sportprestaties. Maar NLP is meer. NLP is ook andere contexten, afhankelijk van welk doel jij hebt. Met enkel deze opleiding gericht op sportprestaties leer je niet hoe je met NLP zo lui mogelijk kan zijn, bijvoorbeeld tijdens een vakantie. Mijn advies zou zijn om een opleider te kiezen die niet-normatief is, die niet voorschrijft. Een voordeel van deze manier van opleiden is namelijk dat je tijdens de opleiding ook gelijk leert hoe je context-gebonden NLP inzet, en dat je daar veel profijt van hebt.
    6. Hoe lang duurt de opleiding? De duur van NLP Practitioner opleidingen varieert. Korte trajecten van 7 dagen, lange trajecten van wel 22 dagen, en allerlei smaken daar tussenin. Het verschil in dagen komt terug in de diepte en de breedte. Trajecten van 7-11 dagen zijn vaak context-gebonden, gericht op snelle stappen en qua inhoud mager. Trajecten van 12-17 dagen hebben meestal een focus op de vaardigheid, en zijn algemener van opzet. Langere trajecten van 18-22 dagen zijn vaak gericht op vaardigheid en theorie. Wanneer je meer een denker bent die theorie en uitleg wilt, die wil snappen, dan kan je het beste voor een lange Practitioner kiezen, ben je meer een voeler of een doener dan kan je beter een traject van 12-17 dagen kiezen.
    7. Is er een kennistoets achteraf? Als je een denker bent dan kan het zijn dat dit je voorkeur heeft. Het feit dat er een kennistoets is betekent dat de opleider kennis belangrijk vindt, dus de kans is groot dat dat jij als denker beter tot je recht komt bij deze opleider.
    8. Is er een vaardigheidstoets achteraf? Of je nu een denker, doener of voeler bent, je doet de opleiding om vaardigheid te krijgen. Misschien dat er geen expliciete toets is, maar door deze vraag te stellen kan je wel inzicht krijgen in hoe belangrijk  het verwerven van vaardigheid is voor de opleider. Wanneer het enkel een aanwezigheidscertificaat zou zijn, dan neemt de opleider geen verantwoordelijkheid voor jouw leertraject, en is deze ongeschikt.
    9. Hoe is het traject zelf georganiseerd? Hoe zien de opleidingsdagen er uit? Hoe is de groepsgrootte? Welke investering (tijd en geld) wordt gevraagd? Praktische zaken. Let daarbij ook op de planning van de dagen, en de duur van de blokken.
      1. Alles wat boven de 6 uur netto (8 uur bruto) opleiding per dag  wordt gegeven raak je kwijt.
      2. Als er blokken zijn langer dan 2 dagen, dan stroom je over, en ben je het binnen een week weer kwijt (NLP Practitioners van 7 dagen aanéén zijn zonde geld!).
      3. Het is erg prettig als er tussen de blokken een stuk ruimte zit waarin je met de nieuw opgedane stof aan de slag kan in de praktijk, en dat je in het volgende blok daarop kan reflecteren (leertransfer).
      4. Het is erg prettig wanneer je na de opleidingsdagen een dag hebt om tot jezelf te komen, bijvoorbeeld een weekenddag of een vrije dag.
    10. Natuurlijk zijn er nog vele aspecten die meespelen die hier niet genoemd zijn. Zo zijn er opleiders die je aanbieden om het traject meerdere malen te volgen (en dat is een pré!) of om dagen te switchen of in te halen. Voel je vrij om deze aspecten mee te nemen, en te laten prevaleren! Wanneer jij je keuze hebt gemaakt, dan heb jij je keuze gemaakt.
  4. Nu je een overzicht hebt van opleiders en karakteristieken, kies er drie tot vijf (onthou dat aantal, dat gaat vaker terugkomen in je NLP opleiding) om daadwerkelijk kennis te maken. Ga naar een open dag of avond, bel ze op, stalk ze. Krijg gevoel bij de opleider, en stel zeker dat deze opleider ook daadwerkelijk jouw opleider gaat worden. Laat ze werken om jou te overtuigen. Leuke vragen waarmee je ze in het zweet kan krijgen:
    1. Er zijn verschillende stromingen in NLP heb ik ergens gelezen. Wat zijn de voordelen van deze stroming? En wat zijn de nadelen?
    2. Wat kan ik concreet na de NLP Practitioner? Wat heb ik er aan?
    3. Wat is NLP in 30 seconden samengevat? (McKinzie test: je snapt het pas wanneer je het in 30 seconden kan uitleggen).
  5. Na het bezoeken van de drie tot vijf opleiders, neem je even tijd voor jezelf. Laat je gevoel kristalliseren, en pas dan maak jij je keuze, waarbij je de optie NIET doen ook meeneemt.
  6. Doe eventueel de opleiding.
  7. Vervolgens ga je vanuit het huidige punt je kennis en vaardigheid versterken, verbreden en verdiepen
    • Je kan de NLP Master vervolgopleiding doen.
    • Je kan vervolgens een NLP Trainer opleiding doen. Mijn advies: doe dat bij één van de grote namen in NLP, een Tad James, Richard Bandler, John Grinder, Robert Dilts, etc. Zodat jij je kan verdiepen in zijn gedachten, zijn ideeën, zijn beeld. Modelleer hem, leer van zijn visie.
    • Lees boeken binnen de stroming die je hebt gevolgd voor verdieping van je begrip, kennis en vaardigheid.
    • Lees boeken buiten de stroming die je hebt gevolgd voor verbreding, nieuwe inzichten en een meer rijke niet-normatieve begripsvorming. Ontwikkel je eigen visie.
    • Lees boeken die ten grondslag liggen aan NLP, zoals boeken van Virginia Satir, Milton Erickson, Gregory Bates. Verdiep je in nieuwe grootheden.
    • Oefen, lees, blijf beoefenen! Pas het toe op nieuwe casus, blijf leren en veranderen.
    • Zoek mensen die gelijkgestemd zijn; zorg voor samen leren en ontwikkelen. Neem deel aan fora, schrijf zelf artikelen, coach regelmatig.
Posted by Rutger in NLP handleiding

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP): Realiseer resultaten

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) gaat over het realiseren van resultaten.

NLP gaat over het proces van resultaten bereiken.

NLP gaat over het kiezen van de resultaten die jij wilt bereiken, en vervolgens over hoe je kan zorgen om die resultaten die je gekozen hebt te bereiken.

NLP kijkt daarbij naar anderen die vergelijkbare resultaten hebben bereikt, en modelleert het proces dat die eerder zeer succesvolle persoon (voor wat betreft dit specifieke resultaat) heeft gevolgd om tot dit excellente resultaat te komen.

NLP schrijft niets voor. NLP gaat over het proces van resultaten halen. En het proces staat los van het gewenste resultaat. NLP wil het proces naar het resultaat zo effectief mogelijk en efficiënt mogelijk laten zijn.

NLP laat je eerst op hoog niveau de locus-of-control nemen. Vervolgens een methode toepassen om te leren van anderen hoe je jouw resultaten gemakkelijker kan bereiken. En uit die methode volgen vervolgens specifieke recepten, NLP technieken, om een specifiek resultaat te bereiken.

Wanneer je NLP wilt leren, wanneer je wilt leren om resultaten te realiseren, dan is het goed om je eerst een beeld te vormen van wat NLP is, en inhoudt. Lees over NLP, ga eens in gesprek met iemand die een NLP opleiding heeft gedaan. Koop een boek (ik kan je “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins van harte aanbevelen vanwege de compleetheid, alhoewel de schrijfstijl redelijk ‘Walhalla’ is), lees het door, pik dingen uit het boek en probeer ze uit.

Wanneer je dat hebt gedaan, en je wilt meer, dan kan je kiezen voor een NLP opleiding. Of misschien een introductietraining in NLP waar je snel en eenvoudig vaardigheden leert die je overal kan inzetten. Er zijn veel opleidingsinstituten die een dergelijke introductie aanbieden, goedkoop en soms zelfs gratis, in de hoop dat je daarna verder gaat bij dat opleidingsinstituut.

Er zijn drie formele opleidingen in NLP:

  • een NLP Practitioner, waar je leert om de locus-of-control te nemen en je leert om NLP technieken uit te voeren. Een fijne opleiding waar je direct aan de slag gaat, en waar je ontdekt dat NLP vooral in het doen zit. NLP is niet iets om over te denken, om te beschouwen, maar om te doen. Het is een vaardigheid. Je zal ontdekken dat een begeleide training beter werkt dan het enkel lezen.
  • een NLP Master Practitioner, waar je leert om diepere en bredere veranderingen te bewerkstelligen, veranderingen die je nodig hebt om net zoals het rolmodel succesvol te zijn in de resultaten die jij wilt. Bovendien leer je zelf te modelleren, oftewel zelf NLP technieken uit te ontwikkelen, die op zich staande trainingen kunnen worden in een specifieke vaardigheid om een bepaald doel te bereiken.
  • een NLP Trainer opleiding, waarin je handvatten en tools krijgt (NLP technieken) die gericht zijn op het overbrengen van NLP. Eigenlijk is de NLP Trainer opleiding een opleiding op NLP Practitioner niveau (je leert technieken uit te voeren), en zou je als NLP Master zelf al in staat zijn om een goede NLP trainer te modelleren.

Na de opleiding is het aan jou om verder te gaan, op je eigen benen te gaan staan; de opleidingen zijn enkel een training waarin zaadjes van vaardigheden wordt geplant, vaardigheden die regelmatige oefening en verdieping nodig hebben.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Verder ontwikkelen na een NLP (Master) Practitioner

Als je nu een NLP opleiding hebt gedaan, en je bent door de technieken gelopen, je hebt de vaardigheden aangeleerd, weet dan dat je een keuze hebt. Je kan nu er voor kiezen om er klaar mee te zijn en het profijt van de opleiding te zien in de persoonlijke groei die je hebt meegemaakt door het doen van de oefeningen, of je kan er voor kiezen om de vaardigheden en oefeningen nog meer eigen te maken zodat het een onderdeel wordt je je (gedrags-)gereedschapkist. Zodat je meer tools hebt die je gemakkelijk kan inzetten, meer flexibel gedrag.

Een aantal voorbeelden van zaken die je jezelf zou kunnen aanleren om meer profijt voor jezelf uit de NLP (Master) Practitioner opleiding te halen (uitnodiging: blader nog eens door de manual, en kijk voor jezelf wat nog meer goed en leuk voor jezelf is!):

Pre-frames

Maak bewust gebruik van pre-frames. Ga na welk doel je hebt in je interactie, en hoe je een pre-frame kan gebruiken om richting je doel te komen.

We are not our moods

Een belangrijk aspect in communicatie is de stemming. Ben je met het verkeerde been uit bed gestapt, dan communiceer en filter je anders dan wanneer je happy, happy, joy, joy uit je bed komt. En, dat is wat anderen ook doen. Probeer eens aan te voelen in interacties welke ‘moods’ de ander zit, en anticipeer daarop, speel daarmee.

We all do our best; appreciate that and be present

Belangrijk, deels uit de NLP veronderstellingen, deels uit de houding bij NLP coaching. Trek dat stukje uit de opleiding en neem het mee naar je persoonlijke of professionele omgeving. Kijk eens wat er gebeurt, en hoe het je zou kunnen helpen in welke situaties. Praat met de persoon die daar aanwezig is, in plaats van met het beeld van de persoon dat je in je hoofd hebt gecreëerd.

Gebruik je stem bewust

Speel met intonaties, maak de warme kant van je stem de default. Toon betrokkenheid door je stem betrokken en empathisch te laten klinken. Wis je dat het meest (onbewust) overtuigend die mensen zijn die hun stem laten resoneren aan de onderkant van hun eigen bereik? Richt je stem naar de knie van je gesprekspartner; dat maakt
de stem minder confronterend, rustiger en het zorgt voor meer aandacht bij wat je zegt.

Gebaren

Voeg gebaren toe aan je communicatie, en kijk hoe het ondersteunt. Ontdek eens hoe bepaalde gebaren zonder woorden effect hebben. Experimenteer eens met het creëren van tegenstrijdigheid: dat wat je zegt neutraal laten zijn of meepratend (rapport) maar het gebaar sturend.
Een paar voorbeelden van gebaren die je kan gebruiken (automatiseren):
– Het omslaan van een bladzijde
– Het laten indalen van gevoel door te wijzen met je vinger
– Je hoofd schuin naar rechts houden (teken van kwetsbaarheid)
– Opzij vegen
– Met in gedachten de tijdlijn: opzij vegen of naar achteren/voren verplaatsen

Posted by Rutger in NLP handleiding

NLP Metaprogramma’s

Metaprogramma’s geven informatie over hoe we onze aandacht richten, hoe we met onze wereld omgaan, hoe we waarnemen en hoe we met informatie filteren. Metaprogramma’s behoren tot de onbewuste filters (zie NLP communicatiemodel), en bevinden zich in de neurologische niveau’s van Dilts tussen IDENTITEIT en WAARDEN, en zijn dus rol- en context-gebonden. Metaprogramma’s liggen niet vast, en kunnen veranderen.

  • Vaste patronen in waarnemen, denken en voelen die we laten zien in ons (non-) verbaal gedrag.
  • Vaste patronen die ons in vergelijkbare situaties steeds hetzelfde laten reageren.
  • Onbewust, stress- en contextgebonden.
  • Metaprogramma’s zijn niet zwart-wit, maar grijstinten (verdeling en indeling op een schaal)
  • Aansluiten bij metaprogramma verfijnt rapport.
  • Diversiteit van metaprogramma’s binnen een team verhoogt teamprestatie.
  • Kennen van de metaprogramma’s (met name de originele Jung-typologie) levert een schat aan informatie op bij het begrijpen van jezelf en anderen, het in kaart brengen van problemen en doelen bij coaching.
  • Bij het modelleren zijn de metaprogramma’s een bron van informatie over de wijze van filteren.
  • Verschil in metaprogramma’s kan leiden tot verschil in resultaat bij dezelfde strategie.

Misschien dat je denkt dat iets nieuws is, maar de voorkeur van zintuigsysteem is een metaprogramma dat je (wellicht) al kent.

Basis metaprogramma’s (Jung typologieën)

Extern gedrag (energie voorkeur)

Houding in de richting van de buitenwereld. Hoe mensen energie krijgen en gebruiken.

Wanneer het tijd is om je mentale batterij op te laden, geef je er dan de voorkeur aan om alleen te zijn (Introvert), of met mensen (Extravert)?

 

Introvert          25% (ervaring spiegelend aan MOW, rustig, concentratie, schriftelijk)

  • Houdt van een rustige omgeving om zich te concentreren
  • Interesse in achtergronden, theorieën en concepten.
  • Handelt doordacht, soms afwachtend, houdt van onafgebroken werken
  • Houdt niet van interrupties
  • Nieuwe ideeën door rustig na te denken
  • Denkt na voor een antwoord of reactie, rustig en ingetogen
  • Houdt van tweegesprekken met doordachte standpunten en conclusies
  • Liever schriftelijk dan mondeling

Extravert         75% (ervaring spiegelend aan omgeving, initiatief, expressief, mondeling)

  • Houdt van afwisseling en actie
  • Interesse in praktische uitvoering en hoe anderen iets doen
  • Handelt snel en soms impulsief, houdt van opschieten
  • Houdt van onderbrekingen
  • Nieuwe ideeën door gesprekken
  • Reageert snel, zonder lang nadenken, enthousiast en luidruchtig
  • Houdt van groepsgesprekken en brainstormen
  • Liever mondeling dan schriftelijk

Intern proces (aandachtsvoorkeur)

Hoe nemen we informatie tot ons? Verzamelen en opnemen.

Als je een bepaald onderwerp gaat bestuderen, zou je dan meer geïnteresseerd zijn in de feiten en toepassingen daarvan (Sensor), of zou je meer geïnteresseerd zijn in de ideeën en de relatie tussen de feiten en de toepassingen daarvan in de toekomst (iNtuitor)?

 

Sensor            75% (zintuigen, realist, praktisch, details, feiten)

  • Werkt het liefst op basis van opgedane ervaring en een vast, bekend patroon
  • Plezier in toepassen van goed ontwikkelde kennis en vaardigheden
  • Mate van wantrouwen naar eigen ingevingen en inspiratie
  • Zeer accuraat
  • Houdt van praktisch bezig zijn
  • Goed oog voor detail, en onderbouwt met feiten
  • Houdt van stabiliteit en geleidelijk veranderen
  • Vraagt vooral om feitelijke onderbouwing
  • Vraagt om praktische en realistische toepassingen
  • Geeft voorbeelden uit eigen ervaring
  • Waardeert kritiek en suggesties mits eerlijk en bruikbaar
  • Ordelijke stap-voor-stap benadering
  • Werkt volgens agenda; wijkt liever niet af
  • Verwijst naar specifieke voorbeelden

iNtuitor            25% (intuïtie, dromer, creatief, betekenis, verbanden, ideeën)

  • Houdt van aanpakken/oplossen van nieuwe ingewikkelde zaken en problemen
  • Plezier in het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden
  • Laat zich makkelijk leiden door eigen ingevingen en inspiratie
  • Houdt niet van nauwkeurig en zorgvuldig controleren van feitelijke informatie
  • Houdt van vernieuwend bezig zijn
  • Goed oog voor de grote lijn, en benadert vanuit globaal overzicht
  • Houdt van regelmatige en radicale verandering
  • Vraagt vooral om een algemeen kader, de grote lijn
  • Stelt toekomstmogelijkheden aan de orde
  • Geeft graag eigen inzicht en visie
  • Waardeert kritiek en suggesties die origineel zijn, of een nieuw perspectief bieden
  • Laat ruimte voor veel invalshoeken
  • Geen probleem met afwijken van agenda
  • Verwijst naar algemene concepten

Interne staat (beslissingsvoorkeur)

Hoe krijgen we toegang tot states (stemmingen) en hoe nemen we beslissingen.

Denk aan een werksituatie waarin je problemen had. Denk aan een werksituatie waarin je gelukkig was. Wanneer je een beslissing neemt in een werksituatie, is deze dan meer gebaseerd op argumenten en logica (Thinker) of op persoonlijke waarden (Feeler)?

 

Thinker           45% V, 55% M (denken, vastberaden, analytisch, redelijk)

  • Komt via een logische, analytische weg tot besluiten / conclusies
  • Kan ook presteren in minder harmonieuze omgeving
  • Kan ongewild gevoelens kwetsen, zonder dit zich bewust te zijn
  • Neemt beslissingen op basis van zakelijke overwegingen
  • Standvastig in denken en kritische instelling
  • Normatief, en handelt vanuit algemene (erkende) principes
  • Kort en bondig
  • Ziet graag concrete voor- en nadelen op een rijtje
  • Reageert intellectueel, objectief en kritisch
  • Laat zich overtuigen door ratio in argumentatie
  • Presenteert doel en te bereiken resultaten eerst
  • Gevoelens en emoties van anderen zijn feiten om rekening mee te houden
  • Gericht op inhoud

Feeler             55% V, 45% M (voelen, sympathiek, normen en waarden, zachtmoedig)

  • Besluit op basis van waardeoordelen
  • Werkt best in harmonieuze omgeving
  • Doet graag een plezier, is graag ter wille, ook met kleine dingen
  • Laat zich makkelijk beïnvloeden door persoonlijke wensen en voorkeuren
  • Wil graag sympathiek overkomen, houdt niet van corrigerend of kritisch optreden
  • Evalueert en handelt vanuit normen en waarden
  • Houdt van dialoog in ontspannen sfeer
  • Hoort graag de waarde en menselijke impact van verschillende alternatieven
  • Reageert gevoelsmatig, subjectief, waarderend, vanuit een interpersoonlijke focus
  • Laat zich overtuigen door persoonlijke betrokkenheid en enthousiasme
  • Presenteert gemeenschappelijke punten en belangen eerst
  • Rationele objectiviteit is iets dat nog op waarde moet worden getoetst
  • Gericht op relaties

Adaptie operator (levensvoorkeur)

Hoe we ons aanpassen aan de omgeving en hoe we ons leven inrichten

Als wij samen een project zouden doen, zou je er dan de voorkeur aan geven dat het project gepland en keurig uitgewerkt was (Judger), of zou je er de voorkeur aan geven dat we in de gelegenheid waren om heel flexibel te zijn in het project (Perceiver)?

 

Judger            50% (beoordelen, plannen, systematisch, past leven aan zichzelf aan)

  • Voorkeur voor plannen en volgens plan uitvoeren
  • Ziet nieuwe dingen en nodige wijzigingen makkelijk over het hoofd
  • Zorg voor goed regelen en afronding
  • Tevreden wanneer beslissing is genomen of conclusie is bereikt
  • Snelle beslisser
  • Zoekt structuur en systematiek
  • Ordelijke planning, tijdplanning, harde deadlines
  • Probeert verrassingen te vermijden
  • Verwacht doorzettingsvermogen
  • Geen onduidelijkheid over standpunten en beslissingen
  • Praat in termen van resultaat, vorderingen, zinvolheid, koers
  • Sterk gericht op taken

Perceiver       50% (waarnemer, op je af laten komen, flexibel, past zich aan het leven aan)

  • Flexibel in werk en past zich aan omstandigheden aan
  • Stelt onplezierige taken uit
  • Houdt ruimte voor aanpassingen
  • Nieuwsgierig van aard, blij met nieuwe invalshoeken
  • Stelt beslissingen makkelijk uit op zoek naar alternatieven en opties
  • Past zich makkelijk aan, heeft verandering nodig
  • Geen moeite met plannen en tijdsplanning; wel met harde deadlines
  • Houdt van verrassingen en improviseert veel
  • Verwacht aanpassingsvermogen
  • Ziet beslissingen en standpunten als voorlopig
  • Praat in termen van mogelijkheden, kansen, onafhankelijkheid en flexibiliteit
  • Sterk gericht op samenwerking, met name op afstemming

Temperament

Met de basismetaprogramma’s kunnen 4 zogenoemde temperamenten worden onderscheiden. Een kort overzicht van deze temperamenten hieronder:

Believer – SP Traditionalist – SJ Rationalist – NT Idealist – NF
Doen Erbij horen Begrijpen Van betekenis zijn
Direct Verantwoordelijk Visie Charisma
Pragmatisch Georganiseerd Intelligent Creatief
Impulsief Dienstbaar Onafhankelijk Gevoelig
Spontaan Nauwgezet Analytisch Inspiratie
Avontuurlijk Grondig Helder Bevlogen
Tactische kracht Logistieke kracht Strategische kracht Diplomatieke kracht
Kernbehoefte SP Kernbehoefte SJ Kernbehoefte NT Kernbehoefte NF
Vrijheid van handelen Lidmaatschap of er bij horen Meesterschap of zelfbeheersing Betekenis en gewicht
Vermogen om invloed te hebben Verantwoordelijkheid of plicht Kennis en bekwaamheid Unieke identiteit

 

Andere metaprogramma’s

Richting filter

Benaderen: bepaald makkelijk het doel, en ziet soms risico’s over het hoofd. Denkt vooruit, is doelgericht, positieve energie, wil bereiken. Soms te veel initiatieven tegelijk, soms dingen niet afmaken.

Vermijden: Bewust van risico’s, veiligheid is belangrijk. Kan risico’s goed herkennen en inschatten. Soms overdreven voorzichtig. Soms moeite met nieuwe ervaringen; is sneller verward.

Redenfilter

Mogelijkheid: Ziet mogelijkheden. Kan, mag en wil. Heeft ruimte. Heeft keuzes. Mist soms begrenzing. Soms gebrek aan motivatie. Goed in ontwikkelen procedures. Gelooft dat er betere manieren zijn.

Noodzakelijkheid: Moet, het hoort zo, noodzaak. Er zijn regels, er is houvast. Beperkend als je geen keuze hebt. Goed in volgen procedures. Doet dingen graag “op de juiste manier”.

Referentiekader filter

Intern: Baseert beslissingen op eigen oordeel, gevoelens en mening. Blijft gemotiveerd, ook met weinig feedback en schouderklopjes. Soms te weinig luisteren naar goede raad en adviezen. Beslist makkelijk.

Extern: Hecht veel waarde aan mening van anderen. Neemt beslissingen op concrete feiten, bewijzen en gevoel van anderen. Kan stress ervaren bij weinig feedback. Kan besluiteloos zijn. Vraagt voortdurend om advies en gebruikt dat naar eigen inzicht.

Overtuigingsfilter: zintuigen

Geeft weer hoe je deze persoon bij coachen (of verkopen 😀 ) het beste kan benaderen.

Zien overtuigt binnen V

Horen overtuigt binnen A

Lezen overtuigt door taal Ad

Doen overtuigt door K

Overtuigingsfilter

Geeft weer hoe je deze persoon bij coachen (of verkopen 😀 ) het beste kan benaderen, en hoe vaak herhaling nodig is.

Relatiefilter

Hetzelfde: leert door GOEDE voorbeelden na te doen. Wil dat de wereld gelijk blijft; conservatief. Houdt niet van verandering.

Verschillend: leert door FOUTEN te verbeteren. Houdt niet van stabiele en statische situaties. Progressief.

Extreem verschillend (mis-matchers) vertel je precies het tegenovergestelde van wat je wilt, om te bereiken wat je wilt.

Managementrichting filter

Iemand die de 1e vraag met nee beantwoord zal meer inhoudelijk advies en sturing nodig hebben bij coaching, dan iemand die daar ja antwoord. Door aan te sluiten bij deze overtuigingen bouw je beter rapport op. (“En ik weet dat jij weet wat zij nodig hebben om nog beter hun werk te doen, blablabla”)

Actiefilter

Proactief: Neemt vaak initiatief en handelt snel. Soms eerst doen, dan pas nadenken. Initieert. Kan impulsief zijn. Zorgt dat dingen gebeuren.

Reactief: Nadenkend en reflecterend. Neemt tijd om voor te bereiden, te analyseren en te begrijpen. Wacht soms te veel af, kan vervallen in denken zonder doen.

Affiliatiefilter (aansluiting)

Onafhankelijk speler (IK): Spreekt in termen van IK en wat het MIJ oplevert. Gaat er van uit dat mensen voor zichzelf zorgen. Werkt graag alleen. Zorgt goed voor zichzelf en raakt niet verstrikt in de problemen van anderen. Werkt niet gemakkelijk in teamverband. Kan soms onverschillig overkomen.

Teamspeler (WIJ): Zorgt dat iedereen zich goed voelt. Houdt veel rekening met anderen. Wil graag en goed samenwerken. Heeft de neiging anderen voor te laten gaan. Heeft soms moeite met zelfstandig beslissen.

Managementspeler (IK en ZIJ): Werkt graag met anderen, met een eigen duidelijke verantwoordelijkheid. Kan zowel samen als alleen werken. Heeft soms moeite met delen en delegeren van verantwoordelijkheid. Heeft soms moeite met erkenning van (het belang van) de rol van anderen.

Werkpreferentiefilter

Rapport: richt je aandacht op hetzelfde.

Primair interesse filter

Patronen in de inhoud geven aan waar de aandacht ligt. Rapport: richt je aandacht op hetzelfde.

Chunk size filter

Rapport: richt je aandacht op hetzelfde. Sterke overeenkomst met Sensing/iNtuition.

Dualisme filter

Zwart-wit: denkt in ja/nee. Duidelijk. Mist soms relativering en nuance.

Grijstinten: denkt in glijdende schalen. Kan ruimte laten voor interpretatie.

Tijdopslagfilter

In-time (in de tijdlijn): Perceiver. Leeft in het hier en nu, verdiept in het moment. Goede concentratie op taken, en emotioneel en mentaal betrokken. Kan de tijd uit het oog verliezen, en daardoor te laat zijn op afspraken.

Through-time (overzicht op verleden/heden/toekomst): Judger. Meestal op tijd voor afspraken. Goede planner. Geeft soms de indruk niet betrokken te zijn. Plannen maken en op tijd zijn kan belangrijker ervaren worden dan de ervaring zelf.

Informatieverwerkingsfilter

Belangrijk voor de aanpak tijdens een gesprek. Geef je mee en laat je bezinken, of is het dit gesprek waar het gebeurt.

Luisterstijl filter

Rapport: laat je spreken aansluiten bij de luisterstijl.

Spreekstijl filter

Rapport: laat je luisteren aansluiten bij de spreekstijl.

Modale operatoren van volgorde filter

De modale operatoren van volgorde geven de meest motiverende sequentie weer. Door deze structuur te gebruiken kan je motivatie installeren.

Planningsfilter

Opties: heeft graag keuzes en neemt alle opties mee. Overweegt alle opties, en geeft ook vaak keuzes aan anderen. Kan soms aarzelen, en beslissingen uitstellen tot het niet meer kan.

Procedures: Werkt vaak met schema’s en lijstjes om zaken ordelijk af te werken. Houdt niet van veel keuzes. Heel efficiënt en houdt zich aan de regels. Vindt soms de procedure belangrijker dan het werk, soms bureaucratisch en vertragend.

Tijdsoriëntatie filter

Ligt de focus op de voltooide tijd (verleden), de tegenwoordige tijd (heden) of op de toekomstige tijd (toekomst).

Verleden: wat was, kijkt naar het heden door de bril van het verleden, geen contact met de toekomst, geniet na.

Heden: wat is, kijkt naar wat zich hier en nu aandient, weinig contact met verleden en en toekomst, geniet van.

Toekomst: wat zal zijn, de toekomst bepaald het heden, moeite met zicht op heden en weinig/geen contact met het verleden, verheugd zich op.

Emotionele stress respons filter

Denken/gedissocieerd: weinig emotioneel betrokken, stress-bestendig, overzicht.

Voelen/geassocieerd: emotioneel betrokken, stress, hier en nu.

Aandachtsfilter

Sorted by self – IK: evalueert de communicatie op basis van eigen gevoelens, het eigen MOW staat centraal, aandacht is op zichzelf gericht, duidelijk in het stellen van eigen grenzen, weinig oogcontact, half luisteren, veel gebruik van “IK”, kan naar achteren leunen.

Sorted by others – DE ANDER: stemt af op anderen en hun criteria, het MOW van de ander staat centraal, betrekt reacties van anderen in de evaluatie van de communicatie, kan makkelijk over eigen grenzen heen gaan, veel oogcontact, aandachtig luisteren, veel gebruik “JIJ/U”, kan naar voren leunen.

Sorted by us – WIJ: Betrekt het handelen op het hele systeem, gaat uit van wat goed is voor het systeem. Ziet zichzelf als onderdeel van een groter geheel en werkt grensvervagend, veel gebruik “WIJ”.

 

 Tips voor metaprogramma’s

  • Het dualisme metaprogramma is een interessante. Zwart-wit denkers zullen submodaliteiten op verschillende plaatsen opslaan, terwijl grijsdenkers vaker een lijn of continuüm zullen ervaren.
  • Judgers gebruiken het T/F metaprogramma om te beoordelen. Perceivers gebruiken het S/N metaprogramma om waar te nemen.
  • Introverte personen die Voelen, voelen op basis van hun MOW, intern, en zijn (lijken) Denkers aan de buitenkant. Introverte personen die Denken, denken op basis van hun MOW, intern, en zijn (lijken) Voelers aan de buitenkant. Hierdoor krijgen Introverte personen veelal onjuiste feedback over hun denken/voelen uit hun omgeving.
  • Een letterlijke luisteraar zou complimenten van een afgeleide spreker kunnen missen.
  • Een afgeleide luisteraar zou kunnen ervaren dat welke vraag dan ook een verzoek tot actie is.
  • Scherpe vragen, metamodel vragen etc. kan je het beste zachter stellen (intonatie). Zachter verhoogt de aandacht enerzijds, vermindert weerstand anderzijds.

 

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

De delendans

  1. “Sluit je ogen, en stel je voor dat je op een plaats bent, ergens in de natuur, een open plek, waar jij je heel comfortabel voelt. En, terwijl je om je heen kijkt, merk je een rechthoekige tafel op, met 6 stoelen er omheen.”
  2. “Vraag je onbewuste om 2 delen van jezelf die je echt leuk en plezierig vindt.  En zie deze delen arriveren, heet ze welkom, terwijl ze gaan zitten aan de tafel. Stel ze aan elkaar voor.”
  3. “Vraag je onbewuste om 2 delen van jezelf die je echt nuttig vindt. En wanneer deze delen arriveren, heet ze welkom, terwijl ze gaan zitten aan de tafel. Stel iedereen aan elkaar voor.”
  4. “Vraag je onbewuste om 2 delen van jezelf die je echt NIET leuk vindt. En wanneer deze delen arriveren, heet ze welkom, terwijl ze gaan zitten aan de tafel. En stel iedereen aan elkaar voor.”
  5. “Vraag aan alle delen aan de tafel ‘Vertel me alsjeblieft wie voelt zich hier het meest onbegrepen?’ Zie wie er reageert. Vraag aan dat deel ‘Wat is jouw positieve intentie, de gift die je mij brengt?’ Luister naar het antwoord. En merk dat de andere delen het belang van de gift begrijpen en waarderen.”
  6. “Vraag aan overige 5 delen aan de tafel ‘Vertel me alsjeblieft wie voelt zich hier het meest onbegrepen?’ Zie wie er reageert. Vraag aan dat deel ‘Wat is jouw positieve intentie, de gift die je mij brengt?’ Luister naar het antwoord. En merk dat de anderen het belang van de gift begrijpen en waarderen.”
  7. “Vraag aan overige 4 delen…”
  8. “Vraag aan overige 3 delen…”
  9. “Zeg tegen de overige 2 delen ‘Ik heb de andere delen welkom geheten aan deze tafel, ik wil jullie ook verwelkomen. Vertel me alsjeblieft, één voor één, de gift die je mij brengt’. Luister naar de antwoorden, en merk dat de anderen het belang van deze giften begrijpen en waarderen.”
  10. “Zie hoe de delen een cirkel van giften vormen door in een kring elkaar de hand te reiken, en terwijl de tafel vervaagt, ga je in het midden van die cirkel van giften staan, en je laat dit innerlijke team toe, samen te smelten in de kern van je hart, te ademen in je longen, te voelen in je botten en te stromen door je bloed.”
  11. “En nu zal ik de basis van je keel aanraken om deze nieuwe integratie vast te leggen. En jij kan het gevoel dat je hebt nu, terwijl ik je keel aanraak, je laten meenemen naar je verleden, net voordat je werd geboren. Wees in de baarmoeder terwijl je dit voelt. En laat jezelf verder teruggaan, verder terug in alle takken van jouw familiehistorie. En nu, met dit geheel geïntegreerd gevoel, diep in je historie, je lichaam en je cellenstructuur, breng het zachtjes en voorzichtig naar voren, door alle takken van je familiehistorie en de jaren van je leven naar dit moment, hier en nu. En zie het rustig, mild en zacht ontwikkelen in je toekomst.”
  12. “Als ik je loslaat, bemerk hoe je leven zal voelen van nu af aan met deze integratie helemaal in jou…”.
Posted by Rutger in NLP handleiding

NLP over waarden

Waarden

  • Waarden sturen gedrag, motiveren.
  • Waarden worden gebruikt om te evalueren.
  • Waarden worden uitgedrukt in nominalisaties en abstracties.
  • Waarden zijn filters van wat belang heeft, wat belangrijk is
  • Waarden zijn deels bewust, en deels onbewust.

 

Waarden komen voor in contexten (contexten worden op identiteitsniveau door rollen bepaald), zoals carrière, financieel, gezondheid, fitheid, familie, ontwikkeling, sexualiteit, gezin. Normen zijn externe (bijvoorbeeld culturele) waarden, waarden zijn intern.

 

Waarden zijn synesthesieën: de woorden die ze beschrijven (Ad label, oppervlaktestructuur) vertegenwoordigen een Interne Representatie (VAKOG, dieptestructuur), die gelijktijdig is verbonden met sensaties (K).

Waardeconflicten

Opeenvolgende incongruentie, of te wel een vaker terugkerend conflict is het bereiken-vermijden conflict. Daarbij is de motivatie niet gericht op het bereiken van de waarde, maar op het voorkomen van het tegengestelde, de flipside. Deze vorm van motivatie heeft tot gevolg dat je motivatie verliest hoe dichter je bij de waarde, en dus verder van de flipside, komt. Door het verlies van motivatie zak je weer terug (vaker terugkerend) naar de flipside, waardoor de motivatie stijgt om weer aan de slag te gaan. Een jojo-effect. Bovendien is het vermijden van deze flipside een bron van leeglopende energie, negatieve energie.

Opeenvolgende incongruentie los je op met een tijdlijn.

 

Gelijktijdige incongruentie, of te wel op hetzelfde moment is er een conflict tussen twee verschillende waarden. Beide waarden zijn in conflict omdat ze elkaar onmogelijk maken of beconcurreren. Hoe meer je waarde 1 krijgt, hoe minder je waarde 2 krijgt, en hoe meer waarde 2 je krijgt, hoe minder je waarde 1 krijgt. De waarden kunnen zowel benaderend als vermijdend zijn.

Als voorbeeld zou zo een conflict kunnen ontstaan tussen waarden als VRIJHEID en VRIJE TIJD enerzijds, CARRIERE, GELD en PRESTIGE anderzijds.

Gelijktijdige incongruentie los je op (nadat je eventuele opeenvolgende incongruentie hebt opgelost) middels een visual squash.

 

Morris Massay

Volgens Morris Massey zijn er drie belangrijke periodes in ons leven waarin waarden worden ontwikkeld.

 

  1. De Imprint Periode (0-7). Tot de leeftijd van zeven, zijn we als sponzen, alles om ons heen absorberend, en veel daarvan accepteren we als waarheid. Zeker als het komt van een autoriteit in ons leven (ouders, juf, meester etc.). Belangrijk onderdeel in deze periode is het ontwikkelen van een gevoel van goed en slecht, goed en fout.

 

  1. De Modelleer periode (8-13). In de leeftijd van 8 tot 13 jaar, gaan we mensen nadoen. Vaak onze ouders, maar ook andere mensen. We nemen niet langer blindelings dingen aan, maar we proberen dingen uit, of het goed voelt, als kleren. We kunnen erg tegen anderen opkijken, geïmponeerd worden en sterk onder de indruk zijn. Van mensen, maar ook van bijvoorbeeld religie.

 

  1. De Socialisatie periode (13-21). Tussen de 13 en 21 worden we erg beïnvloed door onze gelijken, onze “peers”. Terwijl we ons ontwikkelen als individu, en naar manieren zoeken om het oude los te laten, gaan we op zoek MET mensen die als net zoals ons zijn. Erg invloedrijk zijn hier de media, vooral de media die aansluiten bij de waarden van deze generatie, de populaire media.

 

Aanvullende bronnen geven aan dat de periode van 21-28 jaar zich kenmerkt door het besef dat men leeft; een leven heeft. We gaan in deze periode een plan maken, we gaan kiezen wat we gaan doen in ons leven (keuzes op het gebied van huisje, boompje, beestje, en ook werk en gezin). De opvolgende periode (28-35 jaar) kenmerkt zich door het realiseren van het plan uit de vorige periode. Carriere, geld, relatie en inkomen zijn de focus om het plan uit te voeren. De daaropvolgende periode, wanneer je klaar bent met het realiseren van het plan, wordt perfect beschreven door Doe Maar, in het liedje “Is dit alles?”, je bent klaar met het realiseren en inrichten van je leven, wat nu? Hier wordt contact met de innerlijke waarden belangrijk, zingeving gaat centraal staan.

Evolutie van waarden

Spiral dynamics™

Spiral dynamics™ is een gelaagd model dat bewustzijnsontwikkeling beschrijft, op zowel persoonlijk als collectief niveau. Het is dus te gebruiken voor personen, en ook organisaties en zelfs samenlevingen.

Het model is gezamenlijk ontwikkeld door de Amerikaanse managementconsultants Don Beck en zijn student Chris Cowan. Beck en Cowan baseerden zich op de “Emergent Cyclic Levels of Existence Theory” van de psycholoog Clare Graves.

Memes

Een meme is een zichzelf vermeerderende eenheid van de culturele evolutie, en wordt ook wel omschreven als een besmettelijk informatiepatroon. Meme betekent een idee dat zich onder informatiedragers verspreidt (bijvoorbeeld de menselijke hersenen en sociale netwerken).

Niveau’s

Spiral Dynamics™ beschrijft acht niveaus van toenemende complexiteit. De 1e 6 lagen (tiers) zijn de lagen van levensonderhoud (“Subsistence”), de bovenste 2 lagen zijn de lagen van bestaan (“Being”). Het is een sequentiële groei, die iedereen (persoon, organisatie, samenleving) doormaakt. Hogere lagen zijn gebaseerd op complexere ideeën. Uiteindelijk zullen de complexere ideeën de minder complexe ideeën overwinnen omdat deze meer gradaties van vrijheid bieden om te handelen overeenkomstig met de leefomgeving. De mate van groei wordt beperkt door de mate van kunnen bevatten van de complexere ideeën.

 

Beschrijving per niveau

  1. Bruin – Overleven: Het eerste en laagste bewustzijnsniveau is de beige meme. Dit is het niveau van de troep, gericht op overleven.
  2. Paars – Geborgenheid: Dit is het niveau van de stam, de hechte sociale eenheid waar de persoon onlosmakelijk mee verbonden is en zich desnoods voor opoffert. Een idee is een goed idee omdat het eerbiedwaardige stamhoofd het zegt.
  3. Rood – Macht: Dit is het niveau van de feodale rijken, met een hiërarchische machtsstructuur. Personen zijn hierin onderdelen van een machine die gemanipuleerd kan worden door de machtshebber. Een idee is een goed idee omdat het MIJ hier en nu past.
  4. Blauw – Orde: Dit is het niveau van de conventionele samenleving. Goed en fout zijn hier vaststaand. Conventioneel: de dingen zijn zoals ze zijn, want zo zijn ze. Waarheid is hier voorgegeven door de conventies en tradities. Een idee is een goed idee omdat het binnen de wet past.
  5. Oranje – Succes: Dit is bij uitstek het niveau van de individualistische, kapitalistische samenleving. Waarheid wordt gevonden door logische redenaties en empirisch onderzoek, waarna de juiste conclusie overblijft. Het is een individualistisch niveau; de mens ervaart en beschouwt zichzelf bij uitstek als een individu, een eiland op zichzelf. Een idee is een goed idee omdat het bij mijn plannen en doelen past.
  6. Groen – Gemeenschap: Groen is het niveau van het relativisme: je kan het zo zien, maar je kan het ook anders zien, en zo heeft iedereen zijn eigen waarheid. Wilber spreekt hier van “the mean green meme”: de archetypische wereldverbeteraar die met iedereen het beste voorheeft, maar geen keuzes kan maken en conflicten uit de weg gaat. Een idee is een goed idee omdat we er consensus over hebben.
  7. Geel – Synergie: Op dit niveau heeft relativisme plaats gemaakt voor systeemdenken: het besef dat alles onderling verbonden is, en dat de mens hier een actieve rol in speelt. Een idee is een goed idee omdat het de meest functionele aanpak is.
  8. Turquoise – Holistisch: Het hoogste niveau is holistisch. De wereld wordt gezien als een interactief, onderling systeem. Een idee is een goed idee omdat het levende systeem maximaal profiteert.

 

 

Memes per niveau: Wereldbeleving.

Leefomgeving

(beheers het denksysteem)

Niveau Denksysteem

(beheers de leefomgeving)

Een staat van de natuur 1 Als andere dieren
Mysterieus en beangstigend 2 Sus de geesten en kom samen voor veiligheid
Onvriendelijk en hard als de jungle 3 Vecht om te overleven ten koste van anderen
Van hogerhand bestuurd en schuldgedreven 4 Gehoorzaam rechtmatige hogere autoriteit
Vol van kansen om controle te nemen 5 Pragmatisch opties testen voor succes
De natuurlijke leefomgeving van alle mensen 6 Vorm gemeenschappen om groei te ervaren
Een complex systeem met het risico om inéén te storten 7 Leren hoe vrij te zijn en vragen te stellen
Een enkele levende onderling afhankelijke entiteit 8 Zoek de patronen onder de oppervlakte van de aardse chaos

 

 

 

Memes per niveau: Waarden, ethiek en primaire betrokkenheid.

Niveau Focus Waarden, ethiek en primaire betrokkenheid
1 IK Fysiek overleven
2 WIJ Veiligheid en welzijn van de stam

Alles heeft een ziel, mystieke (voor)tekens, omen

Dien de stam en voorouderlijke manieren

3 IK Ruwe dominantie en controle

Impulsieve motivatie en directe beloning

Schuldvrij dienen van ruw eigenbelang

4 WIJ Betekenis en doel

Overeenstemming met regels, vermijd straf

Plichtmatig (vanuit schuld) doen wat goed is

5 IK Autonomie en resultaten

Eigen principes van het geweten

Discipline en zelf-controle om te winnen

6 WIJ Gelijkheid en gemeenschap

Aanpassen aan de groepsnormen en houding

Best mogelijk dienen van het menselijke collectief goed

7 IK Kennis van natuurlijke stromen

In lijn brengen van conflicterende alternatieven

Persoonlijke verantwoordelijkheden in ‘Bestaan’

8 WIJ Harmonie met levende systemen

Gevoel van collectief individualisme

Dienstbaar aan het volledige levende systeem

 

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

Oppervlakte structuur van woorden

De woorden die we gebruiken zijn niet de ervaringen. De ervaringen in de diepte. Wanneer je een oppervlaktestructuurwoord hoort of gebruikt, vraag jezelf eens af: Waar staat dat woord dan voor?

 

Ieder woord staat voor een dieptestructuur. Een beperkte woordenschat betekent een beperkte dieptestructuur. Basisemoties boos, bang, bedroefd, blij, body (fight, flight, feed, fornicate) krijgen nuances. Dieptestructuur ontwikkelen = de mens ontwikkelen. De belevingswereld wordt breder.

 

 

Merk wat er verandert.

Posted by Rutger in NLP handleiding

In-lijn-brengen

Soms is er sprake van incongruentie of een gebrek aan rapport tussen het bewuste en onbewuste. Dit kan zich uiten door:

  • Niet weten hoe het onderbewuste te vertrouwen
  • Moeite hebben met visualiseren
  • Zeer intellectueel en Ad
  • Weerstand tegen toepassing technieken
  • Moeite om een bewijs te vinden van innerlijk veranderen
  • De overtuiging hebben dat inhoud belangrijk is voor verandering

Wanneer hier sprake van is, dan kan je deze techniek gebruiken.

In-lijn-brengen

  • Achterhaal het algemene issue of de outcome. “Wat wil je?” (Positieve interne representatie, context laten benoemen).
  • Kalibreer conversationeel de onbewuste JA en NEE signalen (sla deze stap over wanneer je het zelf doet).
  • Achterhaal (stel vast) de congruentie tussen de bewuste en onbewuste geest. “Is jouw onbewuste bereid om jou een absolute ervaring te laten hebben die jou laat weten dat je bent veranderd.
    • Antwoord is JA: er is congruentie. Je kan verder met de standaardtechnieken; de rest van dit script is hier overbodig. Eventueel, als vervolgstap: “Wat houdt jou nu nog van je doel af?”, en chunk het antwoord up tot je de hoogst mogelijke intentie hebt. Met dit antwoord zou je deze vraag kunnen herhalen (loop).
    • Antwoord is NEE, bijvoorbeeld weet-het-niet, niet-zeker-van, denk-het, en zo voort, dan is er waarschijnlijk sprake van incongruentie. Ga verder met de volgende stap.
  • Chunk up tot je de hoogst mogelijke intentie hebt van de NEE. Dat kan gewoon als bewust proces worden gedaan. Ga door totdat je de non-mirror image reverse (~A~B) hebt van de NEE om een absolute ervaring van de outcome te verkrijgen. “Wat is de reden van het NEE?” “Wat is de intentie van die reden?”
  • Bevestig de incongruentie tussen de hoogst mogelijke positieve intentie en het gedrag.
    • “Besef jij dat wat dit deel doet in direct conflict staat met de hoogst mogelijke intentie die het wil bereiken?” Aanspreken op bewust intellect
    • “Beseft dit deel van jou dat wat het doet in direct conflict is met de hoogst mogelijke intentie van dit deel zelf?” Gebruikelijk is het antwoord nee.
  • Bekrachtig en dissocieer het incongruente deel nog meer.
    • Bekrachtiging/bevestiging. “Ik weet niet hoe lang dit deel van jou al bij je is, echter het heeft bij lange na niet het volledige besef welke jij als een volwassene NU hebt want dan zou jij al veranderd zijn… Dus hoe oud is dat deel… Het is ongeveer… Welke leeftijd…?”
  • Verdere dissociatie. “Ga gewoon naar voren en beeld je eens in of denk eens na over je leeftijd van ——- ver voor je en daar beneden.”
  • Anker volwassen hulpbronnen (de meest hoog ontwikkelde). “Wel nu, voor je verder gaat, zijn er een paar dingen die je wat nader mag overwegen. Jij weet veel NU wat je vroeger toen je jonger was nog niet wist. Jij bent door veel ervaringen heengegaan die je toen je jonger was nog niet had. Je kunt zelfs veel groter zijn dan dat jongere deel van jou daar beneden.” Bij jongeren kan je meer de termen GROTER en OUDER gebruiken.
  • Collaps de incongruentie via de A-V-K strategie.
    • Hefboomeffect (leverage) van waarden. “Ga door en help die jongere jij te begrijpen nu dat wat het daar doet niet ondersteunend of in het belang is met de positieve intentie. Praat tegen het deel als jij dat zou doen tegen iemand met de leeftijd van ——-. Omdat jij als geen ander weet wat er gezegd moet worden…”
    • Toestemming om te helen. “Nu de jongere zelf van jou het begrijpt, is het oké om [probleem, emotie, weerstand] los te laten en dat de heling kan beginnen NU.”
      • Indien NEE: een nieuwe incongruentie, ga terug naar het upchunken naar de hoogst mogelijke intentie van de NEE, bij het 4e
      • Indien JA: vraag ook expliciet toestemming van de volwassene (cliënt met de huidige leeftijd) om dit op te lossen. “Verbeeld je eens een onbeperkte bron van [hulpbron] en onbeperkt betekent meer dan jij ooit volledig zou kunnen ontvangen, zwevend boven je hoofd en dat kan bewegen recht naar beneden door de bovenkant van je hoofd en via je hart de hulpbron in die jongere zelf van je daar beneden en die jongere zelf heelt totdat die jongere zelf volledig genezen is.” Kalibreer!
    • Re-integreer het geheelde deel en generaliseer. “En als je het niet al gedaan hebt, geef die jongere zelf een stevige knuffel en breng die jongere jij terug in jezelf zodat deze jongere kan gaan opgroeien en zich kan ontwikkelen… [noem leeftijden of stadia van ontwikkeling]… tot dat het jou weer ontmoet en beseft dat het jou is… en dat jullie weer ÉÉN geworden zijn…
    • Test, indien nodig, door het herhalen van de derde stap, overgaand in verleden tijd. “Hoe heeft jouw onbewuste je een absolute ervaring gegeven waardoor jij weet dat je veranderd bent?”
Posted by Rutger in NLP handleiding

Constructief reframen

Probleem (uitspraak): Ik [ben/ben niet/ben geen/kan niet] X.

Reframe met:

  • Outcome frame: Wat is het dat je wilt bereiken?
  • Positieve intentie frame: Wat is de positieve intentie achter de uitspraak?
  • Opportunity frame: Hoe is dit juist een kans voor je?

 

Voorbeelden

Ik ben geen goede onderhandelaar.

  • Dus je wil je vaardigheid in onderhandelen verbeteren?
  • Dus je wilt eerlijk zijn over je competenties?
  • Dus je kan je vaardigheid verder ontwikkelen?

Ik heb de situatie verkeerd ingeschat.

  • Dus je wilt situaties beter kunnen beoordelen?
  • Dus het is belangrijk voor je dat je verantwoordelijkheid neemt voor je besluiten?
  • Dus je kan je besluitvaardigheid en oordeelvorming verder ontwikkelen?

Het lukt me niet om te …

  • Dus het is belangrijk voor je dat dit lukt?
  • Dus jij wilt je energie steken in wat het grootste verschil maakt?
  • Dus jij hebt de kans om te ontdekken hoe jij je energie het meest efficiënt gebruikt?
Posted by Rutger in NLP handleiding

Typen Double binds (Milton model)

Vraag

Zou je een lichte, medium of diepe trance willen ervaren?

Time bind

… nu of over een paar minuten?

Consious/Unconsious double bind

Als je onderbewuste in trance wil gaan zal je rechterhand zich optillen. Of anders zal je linkerhand zich optillen.

Je hoeft niet naar mij te luisteren. Jouw onderbewuste kan naar mij luisteren buiten jouw medeweten om.

Double dissociated double bind

Je kunt wakker worden, maar je hoeft niet wakker te worden als een lichaam… Je kunt wakker worden wanneer je lichaam wakker wordt echter zonder je bewust te zijn van je lichaam.

Voor automatisch schrijven:

Je kunt de inhoud schrijven zonder te weten waarover het gaat en dan kun je terug gaan en ontdekken wat het geschrevene is zonder te weten dat je het geschreven hebt.

Reverse set double bind

“NIET”+ een positieve interne representatie van gewenst gedrag.

Non-sequitor double bind

Wil jij een bad te nemen voordat je naar bed gaat, of trek jij jouw pyama aan in de badkamer?

Suggesties die alle mogelijkheden dekken

Dadelijk gaat je rechterhand of het kan ook je linkerhand zijn, omhoog, of het drukt naar beneden, of het beweegt zelfs helemaal niet, maar wij zullen zien wat er gaat gebeuren. Misschien zal je duim als eerste bewegen, misschien voel je wel iets in je pink, echter echt belangrijk is niet zozeer of je handen omhoog gaan of naar beneden bewegen of zelfs gewoon op hun plek blijven, maar jouw vermogen om waar te nemen welke gevoelens zich in jouw hand ontwikkelen.

 

Posted by Rutger in NLP handleiding