NLP techniek

Tips bij het kiezen van een NLP opleiding

Wanneer je staat voor de keuze voor een NLP opleider, misschien wel de opleiding die je het meest gaat gebruiken in je leven, kan je de volgende overwegingen overwegen:

Een NLP opleiding is een unieke toevoeging die heel anders is als wat je in andere opleidingen krijgt. Het is een heel andere manier van kijken naar de wereld. Je wilt een opleider die de NLP opleiding serieus neemt, en niet zomaar een aanbieder. Een opleider kiezen omdat deze dichtbij is kan goed zijn voor een kleuterschool, maar niet voor een NLP opleiding. NLP is meer dan enkel stomweg NLP technieken toepassen zoals veel NLP aanbieders geven; het is een opleiding in situationeel communiceren en handelen waarbij je NLP technieken zou kunnen toepassen. Vermijd opleiders die je voorschrijven hoe te handelen, vind de opleider die vragen stelt over de situatie en je keuzes aanwijst in situaties. Vermijd de opleider die weet wat NLP zou doen; kies de opleider die aangeeft dat NLP keuzes uitbreidt.

Ga naar verschillende aanbieders van NLP opleidingen om sfeer te proeven. Vraag de opleider hoe een trainingsdag er uit ziet. Vermijdt de opleider die je laat zien hoe goed hij of zij is; kies de opleider die jou laat ervaren wat jij kan. Wees niet onder de indruk van hoe goed de trainer NLP toepast; wees onder de indruk van wat de trainer jou laat ervaren. Het doel van een training is niet dat je een show krijgt, maar dat je zelf leert toepassen. Let op dat de trainer die je NLP technieken laat uitvoeren minder goed is dan de trainer die je aan het denken zet over wat te doen, en een NLP techniek als optie biedt, naast wat je al kan.

Stel de vraag aan je opleider “Wat is NLP?”, en luister naar het antwoord. Als de trainer aangeeft dat het een lastige, brede vraag is, dan is de kans groot dat deze trainer voor zichzelf nog geen duidelijke visie heeft. Een goede trainer, met visie, zal je een antwoord geven over een andere manier van kijken, over een methode van leren, over een houding, over effectiviteit. Een trainer die een opsomming geeft van wat er allemaal in NLP zit, een lijst met technieken, snapt de onderliggende gedachte niet.

Stel de vraag aan je opleider “Wat kan je met NLP?”, en hoor wat de trainer aangeeft. Vergelijk het antwoord met het antwoord dat een kok je zou geven: geeft deze trainer antwoord alsof NLP allemaal recepten is waarmee je meer gereedschappen hebt in je communicatie en handelen, of geeft deze trainer de indruk dat je in situaties meer keuzes krijgt, als een kok die met de ingrediënten die beschikbaar zijn iets lekkers op tafel kan zetten. De 2e, de kok die kan koken, is de betere opleider. Let ook op of in het antwoord een bepaald aandachtspunt genoemd wordt, wat kan duiden op een stroming van toepassing, zoals motivatie, persoonlijke vrijheid, sportprestaties, lesgeven, coachen, sales, etc.

Staar je niet blind op certificaties, beroepsgroepen en dergelijke keurmerken. De beste opleiders die ik ken passen niet in het keurslijf dat keurmerken vaak zijn. Als je toch de houvast van een keurmerk handig vindt, zoek dan eerst eens op waar het keurmerk voor staat. Veel keurmerken zijn slechts een stempel zonder blijvende kwaliteitscontrole, en voegen niets toe dan de schijn van vertrouwen.

Herkadering van de waarnemingsposities

Vanuit de hoogst mogelijke positieve intentie, wordt de ervaring vanuit de drie posities waargenomen. De ervaring is in dit geval; een moment waarin je hebt gereageerd, waar jezelf ontevreden over was…..of een moment in de toekomst waar je zult reageren op een voor jou onbevredigende wijze.

1. Achterhaal het probleem

Ga naar een moment waarin je een probleem had met een andere persoon en waarop je op een manier hebt gereageerd waar jezelf ontevreden over was of ga naar een moment in de toekomst waar je zult gaan reageren op een voor jou onbevredigende wijze. (het gaat om de ervaring, niet om de inhoud…houd het kort)
– Waar was je?
– Met wie?
– Wat voelde je, zei je, deed je wat je wilt veranderen?

2. Zoek de hoogst mogelijke positieve intentie

“Wat was je hoogst mogelijke intentie om te doen wat je deed?” Vraag net zolang door totdat je een positieve intentie, een positieve staat of waarde hebt bereikt die boven de eigen controle staat.

3. Vanuit de positieve intentie

Vertel dezelfde situatie nog eens…en nu vanuit het frame van de positieve intentie in elk van de drie posities.

“Vertel me nu eens over dezelfde situatie bezien vanuit je hoogst mogelijke positieve intentie ….alsof je er nu weer bent” (eerste positie-ZELF) Let op congruentie.

“Vertel me nu over dezelfde situatie vanuit de persoon in de tweede positie, bezien vanuit jouw hoogst mogelijke positieve intentie….alsof je er nu weer bent.” (tweede positie-ANDER) Let op empatisch vermogen.

“Vertel me nu over die situatie vanuit het standpunt van de neutrale waarnemer bezien vanuit jou hoogst mogelijke positieve intentie….alsof je er nu weer bent.” (derde positie-WAARNEMER) Er is afstand, meer objectiviteit.

4. Test voor integratie.

“Ik wil dat je nu weer denkt aan de situatie waar je reageerde op een wijze die je zo niet wilde…(wacht totdat de persoon begint het gebeuren terug te halen)…..en merk hoe jij je nu anders voelt.”

5. Future pace

(herhaal het nieuwe gedrag een paar maal)
“Ik wil dat je nu naar een vergelijkbare situatie in de nabije toekomst gaat die in het verleden een probleem zou zijn geweest…… en ervaar die situatie volledig met alles wat je nu hebt en weet.”

Neutraliseer negatieve gedachten

Een eenvoudige techniek, voor jezelf, en ook voor anderen, is de neutraliseer-je-gedachten techniek. Met deze techniek kan je terugkerende gedachten die een bepaalde lading hebben voor je, en dan een niet zo fijne lading, ontdoen van de negatieve lading die de gedachte met zich meebrengt.

 

  1. Je kan bewust een negatieve gedachte oproepen, of spontaan een gedachte(gang) opmerken die je hebt en die je van zijn lading wilt ontdoen.
  2. Pik uit de gedachtegang 1 zin, en visualiseer die zin voor jezelf, zodat je op een virtueel bord enkel de woorden die je denkt ziet staan.
  3. Maak de kleuren van de letters zwart, het bord wit. Je kan andere kleuren proberen, totdat je de meest neutrale kleuren hebt gevonden. Ontdek of je met de lettergrootte nog meer neutraliteit kan toevoegen. Onderzoek of het lettertype effect heeft.
  4. Kijk nu enkel naar de letters die je ziet staan. Wat zie je werkelijk? Is er meer dan letters op een bord?
  5. Wanneer je dat wilt, kan je nog met een virtuele wisser de letters uitvegen, of met een virtuele stift extra aantekeningen maken, of wat je maar kan willen met de gedachte die daar neutraal staat te zijn.

NLP Break state

NLP Break state

NLP Break state

Herken je dat? Van die momenten dat je merkt dat een gesprek, een meeting, een vergadering, een coachgesprek, een kant op gaat die je niet wilt? Dat er oeverloos aandacht besteedt aan zaken die er niet toe doen? Dat er een sfeer hangt die je niet wilt? Dat er veel te inhoudelijk op iets wordt ingegaan?

De kern van een dergelijke situatie is dat de aandacht van de betrokkenen een focus heeft, die de aandacht, stemming en fysiologie vasthoudt. In NLP is er een techniek om de focus in zo’n geval te doorbreken, door iets te doen wat door het te doen de focus oproept. Je verlegd de focus in dit geval op iets nieuws, iets onverwachts. Doordat de focus naar dit nieuwe gaat, verdwijnt de oude focus en kan de stemming, fysiologie en aandacht veranderen.

Het bewust toepassen van dit aandacht trekken teneinde een staat of stemming te doorbreken is in NLP een NLP techniek die de NLP Break state heet.

In veel technieken binnen NLP worden de NLP Break state gebruikt om de ander uit de huidige staat te krijgen, en naar een neutrale staat te brengen, zonder werkelijk “stop” te zeggen.

Een NLP break state kan sterker worden met elementen als humor of verrassing, en heeft dus als doel om met een schok de huidige gedachtegang te doorbreken zodat een nieuwe stemming of staat ontstaat. Het gaat er om dat je de aandacht afleid, en de focus naar een nieuw, ander punt brengt. Door gedrag, zoals een onverwachte vraag.

Voorbeelden van het toepassen van de NLP Break state

  • Wanneer een kind verdrietig is, helpt het om het kind iets anders te wijzen: “Oh, kijk daar eens…”.
  • Een munt laten vallen op een harde grond.
  • Tijdens een vergadering “Koffie” vragen?
  • Een glas water “per ongeluk” omstoten.
  • Uit het niets, ineens “Haha!”, alsof je een inzicht krijgt, scanderen.
  • Een harde klap op tafel, of op een bord.
  • Zelf een grote verandering laten zien in je fysiologie, zoals opstaan, uitrekken etc.

En hoe zou jij dat, nu je dit weet, zelf kunnen gebruiken? Ontwerp een break state voor de volgende situaties, die je altijd kan gebruiken:

  • op je werkplek…
  • in een gesprek…
  • in een formele vergadering…
  • tijdens een presentatie…
  • thuis…
  • een andere bekende interactie of situatie…

En welke break states herken je zelf in je omgeving? Wie heeft er een handje van om telkens de aandacht af te leiden? Wil je dat, en zo nee, wat ga je doen om zelf op deze break states te reageren?

SMARTIE doelen

Als je doelen hebt dan helpt de afkorting SMARTIE je om deze doelen beter bereikbaar te maken. De letters van SMARTIE staan voor SPECIFIEK, MEETBAAR, ACTIVEREND, REALISTISCH, TIJDGEBONDEN, INVLOED, ECOLOGISCH. Door met deze 7 aspecten rekening te houden bij doelen stellen heb je invloed op de haalbaarheid van de doelen en de duidelijkheid van de doelen.

LET OP: Alles in NLP is situationeel. Dat betekent dat NLP niet zegt dat je SMARTIE moet gebruiken, NLP leert je dat je het beter is om SMARTIE te gebruiken wanneer je er voor kiest om een doel meer haalbaar, concreet, eenduidig en duidelijk wilt maken. Handig voor bijvoorbeeld een werknemer die graag in zijn functioneringsgesprek wil bewijzen dat de gemaakte afspraken behaald zijn.

Wanneer het juist jouw doel is om een doel minder haalbaar te maken en minder duidelijk dan doe je juist het tegengestelde van SMARTIE. Handig voor bijvoorbeeld de manager die graag in functioneringsgesprekken de vrijheid wil houden om afspraken discutabel en richtinggevend te houden.

Herfomuleer de doelen naar SMARTIE zodat

De doelen Specifiek zijn.

Maak het zintuiglijk waarneembaar. Beschrijf je doel als iets wat je kan horen, zien, ruiken, proeven, voelen. Maak het eenvoudig. Doordat je het zintuiglijk specifiek maakt kan iedereen voor zich zien, horen, ruiken, voelen, proeven dat het doel gehaald is.

De doelen Meetbaar zijn.

Maak een bewijsprocedure zodat je kan meten en bepalen wanneer je jouw doel hebt bereikt.

De doelen Activerend zijn.

Sta stil bij welke formulering het meest activerend is, voor jou, zodat je er moeite voor wilt doen. Maak het benaderend.

De doelen Realistisch zijn.

Zorg er voor dat het doel de grens van het haalbare nadert. Leg de lat zo hoog, dat je het net kan halen.

De doelen Tijdgebonden zijn.

  1. Stel een deadline.
  2. Formuleer het doel vanuit het moment dat je het doel hebt bereikt. Alsof het NU is.

Het doel In eigen beheer ligt, dat je Invloed hebt.

Het bereiken van het doel ligt in je eigen handen. Het is vrij van externe factoren.

Het doel Ecologisch is.

Breng het in lijn met het grote geheel. Let op concurrerende en conflicterende doelen en belangen, over alle contexten. Is het verantwoord? Is het zinvol?

Het sandwich feedback model

Als je echt feedback wilt geven, dan geef je vanuit de overtuiging dat de ontvanger er mee mag doen wat hij/zij wilt. Zodra je een verwachting hebt dat de ander er iets (specifieks) mee moet doen, dan is het geen feedback maar een mening, een oordeel, kritiek, waaraan de ander zich zou moeten schikken. In NLP is een model gemodelleerd dat op een speciale manier feedback gaf, middels het principe van een sandwich.

Het sandwich feedback model

Het sandwich feedback model werkt in drie delen: je verstopt de feedback in een lekker broodje.

1) Start vanuit de intentie “iets (ter overweging) willen geven”.

De bovenste helft van het broodje: benoem iets specifieks (zintuiglijk waarneembaar) wat goed is/was, in de tegenwoordige tijd en de ik-vorm.

Voorbeeld: Ik vind dat je goed rechtop staat. 

2) Vervolgens ga je de sandwich beleggen. Benoem datgene wat voor verbetering vatbaar is, door te benoemen wat je zintuiglijk hebt waargenomen (gedrag), in verleden tijd.

Voorbeeld: Ik zag dat je terwijl je vertelde naar buiten keek.

Hierna geef je aan hoe er volgens jouw beleving mogelijk anders zou kunnen worden gehandeld (gedrag).

Voorbeeld: Het zou mij helpen wanneer je me zou aankijken terwijl je aan het vertellen bent.

 Of: Misschien wil je overwegen mij aan te kijken terwijl je aan het vertellen bent.

3) Je sluit de sandwich van het sandwich feedback model met een algemene, generieke positieve mening.

Voorbeeld: Over het algemeen genomen vind ik het een goede presentatie.

Maak met zorg een goed belegde sandwich in het sandwich feedback model. Eén die “goed smaakt”, waar je makkelijk in “bijt” en die “lekker weg kauwt”. Je kan meerdere lagen gebruiken in het sandwich feedback model wanneer je telkens beleg afwisselt met een nieuw (bovenste) half broodje, waarbij je maar één keer afsluit met een generieke positieve boodschap.

Geef feedback (via het sandwich feedback model) direct (binnen 15 minuten); latere feedback bereikt alleen het bewuste. Geef het snel, hou het kort, wees specifiek.

NLP als methode: modelleren

NLP modelleren

NLP modelleren

NLP is ontstaan vanuit het modelleren van excellentie, vaardigheden die tot het gewenste resultaat leiden. In de Practitioner ligt de focus op het leren kunnen toepassen van de technieken.

“NLP is een houding en een methode met in haar kielzog een serie aan technieken” – Richard Bandler.

Houding

  • Nieuwsgierigheid
  • Flexibiliteit: de bereidheid te experimenteren, iets nieuws en anders te proberen
  • Constructief bijdragend aan het doel

Methode: Modelleren

NLP gaat er van uit dat wat de ene mens aan gedrag of vaardigheden laat zien, door een ander mens (in minstens de helft van de tijd) ook kan worden eigen gemaakt. Verder vooronderstelt NLP dat de mensen op fysiek en mentaal niveau op dezelfde manier functioneren omdat ons neurologisch netwerk eenzelfde opbouw heeft.

Om een ander gedrag of vaardigheid aan te leren van een expert, dienen we te zoeken naar de VERSCHILLEN tussen de expert en mijzelf. Wat doet de expert anders? Wat is het verschil dat het verschil maakt? Dit proces heet modelleren.

Modelleer vaardigheden

  • Kalibreren: het vermogen om minimale non-verbale veranderingen waar te nemen.
  • Elicitatie: uitvragen volgens het META model
  • Chunking: Hiërarchie van ideeën. Het kiezen van abstractieniveau.
  • Sequencing: strategieën, herkennen van de volgorde waarin iemand stappen zet.

Wat modelleer je?

  • Fysiologie: de sleutel om snel de stemming te achterhalen d.m.v. de ademhaling en de lichaamshouding, mimiek etc. Rapport en matching.
  • Filters: metaprogramma’s, waarden en overtuigingen, de neurologische niveau’s. We letten op deze filters wanneer we willen weten WAAROM (interne motivatie) iemand doet wat hij doet (gedrag).
  • Strategie: een opeenvolging van interne representaties die leiden tot het bereiken van een resultaat. Oogpatronen, predikaten etc.

Binnen NLP is de benadering dus: Wat doen succesvolle mensen eigenlijk? We kunnen leren van de excellentie van anderen door ze na te apen, door de gedachten te hebben die zij hebben, de motivatie te hebben die zij hebben, te geloven wat zij geloven, te (leren) kunnen wat zij kunnen, te doen wat zij doen, de wereld zien zoals zij het zien. Het in kaart brengen van deze aspecten, dat is wat modelleren is. En wanneer je dat vastlegt in een overdraagbaar model dan heb je een NLP techniek, ofwel het antwoord op de vraag “HOE kan ik de excellentie die een ander heeft ook bereiken met de mogelijkheden die ik tot mijn beschikking heb?”.

Dus wanneer iets niet goed gaat, of je wilt iets anders doen dan je tot nu toe hebt gedaan, dan legt NLP de focus niet op wat er mis is en hoe dat verbeterd kan worden, maar NLP legt de focus op iets ergens waar het wel goed gaat, en kopieert dat. Je gaat leren van iemand (rolmodel) die goed is in wat jij wilt kunnen, door zijn interne proces te modelleren en dat na te doen.

Contact maken met een situatie

Wanneer je een situatie (en de stemming; de staat) wil laten (her-)beleven. Dit gebruik je bij het NLP coachen om een coachee naar een hulpbron te brengen, maar je kan het ook gewoon in de kroeg gebruiken om iemand een goed gevoel te geven in een koetjes-kalfjes gesprek, door te vragen naar een moment dat iemand heel enthousiast of gepassioneerd was, of te vragen naar het leukste dat vandaag of deze week gebeurd is, of op hobbies door te vragen (want waarom stopt iemand zijn vrije tijd in een hobby?).

1) Vraag een specifieke situatie te herinneren:

“Kies in je herinnering een specifieke situatie, die een voorbeeld is.”

Let op dat je echt het specifieke moment van de gewenste situatie krijgt, en niet een globale beleving; we zijn (uiteindelijk) op zoek naar de positieve emotie die bij het moment hoort.

Kalibreer op BMIR’s, en label de situatie (Ad): “Hoe zou je deze situatie willen noemen of welk codewoord wil je het geven?”.

2) Contact maken met de herinnering, visueel:

“Waar ben je?”

“Met wie ben je daar?”

“Wat zie je daar?”

Speel met de antwoorden, vraag door naar kleuren, vormen, groottes etc. Kalibreer op BMIR’s.

3) Visueel naar auditief, dieper contact maken:

“Wat hoor je daarbij?” of

“Wat hoor je daarbij, terwijl je … [beschrijf met sleutelwoorden uit visueel]”

Speel met de antwoorden, vraag door naar toonhoogtes, snelheid, ruis etc. Kalibreer op BMIR’s.

4) Auditief naar kinestetisch, contact maken met de stemming:

“Wat voel je daarbij?”

“Hoe voelt dat daar, toen?”

“Wat voelde je , terwijl je … [beschrijf met sleutelwoorden uit visueel en auditief]”

Kalibreer op BMIR’s. Gebruik ankers indien gewenst.

Oefenen met de NLP techniek door contact te maken met een leuke situatie

  • Bedenk/kies een invalshoek: hobby, leuke gebeurtenis, moment van enthousiasme, passie.
  • Visualiseer eerst voor jezelf hoe jij stap 1 t/m 4 doet, welke vragen je gaat stellen.
  • Bedenk altijd voordat je uitvraagt een goede break-state, zodat je die klaar hebt wanneer dat nodig is.

Voorbeeld:

  • Wat was het leukste dat je vandaag hebt meegemaakt?
  • Waar was dat?
  • Wat zag je toen?
  • Wat hoorde je daar toen?
  • En wat voelde je daar, toen?
  • Waar voelde je dat, precies?

Swish pattern, Swish patroon

Met het Swish patroon creëer je een nieuwe fascinerende toekomst, een nieuwe keuze mogelijkheid voor nieuwe levenswijze, in plaats van oude gewoonten te veranderen of af te schaffen. Wanneer doe je “dat” wat je wilt veranderen? In NLP techniek het Swish patroon wordt de trigger gevonden, waarmee dat gedrag start waar je aan wilt werken. De keuzemogelijkheid voegt zich in net voor het moment waarin je met je gewoonte of situatie begint. Houdt in de gaten dat je in de uitvraag van de inhoud niet volledig hoeft te zijn, en dat de inhoud niet echt van belang is: slechts de submodaliteiten zijn nodig voor de verandering.

Zet de Swish in voor het veranderen van ongewenst gedrag en gewoonten. Wat je wilt bereiken is het dissociëren van de trigger van het ongewenste gedrag en het associëren met het gewenste gedrag.

Je kan er voor kiezen om de uitspraak van ‘SWISSSHHH’ te vervangen door ‘wiSSSSSSel’.

Swish Patroon origineel

A              Identificeer de context waar B aan wilt werken

     “Aan welk probleem in welke situatie wil je graag werken?”

A              Vraagt B een geassocieerd beeld van het triggermoment te maken.

“Maak een beeld van de gewoonte of situatie die je wilt veranderen, gezien door je eigen ogen.”

     “Hoe weet je dat het tijd is om het te doen?” (Trigger)

     “Maak een beeld van dat moment vlak voor je met je gewoonte of situatie begint.”

Vraag verder uit om het contact met het moment te versterken (Waar ben je, met wie ben je daar, wat zie je).

A              Vraagt B een gedissocieerd beeld te creëren van de gewenste situatie.

“Maak een beeld van hoe je het graag zou willen hebben. Je ziet jezelf in de gewenste situatie”.

Neem hiervoor de tijd, maak de situatie zo ideaal mogelijk voor B. A begeleidt B door bijvoorbeeld meer kleur aan het beeld toe te voegen, het beeld nog krachtiger te laten worden. Ga bij elke verandering van submodaliteit na of het, het gewenste resultaat geeft.

“Swisssssssshhhhh”

A              Vraag B het geassocieerde beeld van het triggermoment op een groot scherm voor zich te zien.

A              Laat B onderin het grote scherm, het gewenste gedissocieerde beeld plaatsen in de vorm van een klein zwart bolletje.

A              Vertelt B dat het zwarte bolletje snel groter en helder mag worden, zo groot dat het het hele beeld vult. Laat dit samengaan met een SWIIISSSHHH geluid.

A              Break state

A              En B herhalen de vorige stappen tenminste 5 keer, het gaat steeds sneller en makkelijker.

Geniet van je resultaat!

A              Test, probeer het oude beeld terug te halen

A               Future Pace

Morgen in dezelfde situatie, wat doe je dan (hoe voel jij je dan). Welke mogelijkheid kies je hoe daar te zijn?

Herziene versie van het Swish patroon

In deze versie worden ook de submodaliteiten van horen en voelen gebruikt.

  1. Identificeer de trigger van het ongewenste gedrag en/of staat.

Wanneer en waar gebeurt dit?

Wat zie je, hoor je kort voordat je het ongewenste gevoel krijgt?

  1. Maak een geassocieerd stilstaand beeld van de trigger.

Break state

  1. Creëer gedissocieerd het gewenste beeld.

Wat wil je?

Welke kwaliteiten, capaciteiten, gevoel zul je hebben wanneer je niet meer doet wat je deed?

Waaraan denk je als je niet meer bezig bent met dit gevoel?

Maak het gewenste beeld groter en helderder net zolang tot dat je je goed voelt.

  1. Zet de verandering in werking.

Maak van het gewenste resultaat een klein zwart bolletje.

Plaats het kleine zwarte bolletje als een zwarte punt in het midden van het triggerbeeld en zie het daar ook echt staan.

  1. SWISSSHHHH

Trek het triggerbeeld met de zwarte punt erin naar achteren, zover naar achteren tot je in de verte alleen nog maar een klein puntje ziet. Merk nu op dat het kleine puntje naar je toe gaat bewegen, hoe meer het naar je toe beweegt hoe groter het beeld wordt. Het gewenste beeld wordt steeds groter en helderder, totdat je uiteindelijk je zelf ziet die de gewenste situatie heeft bereikt….. SWISSSHHHH

  1. Voorwaarde (3 tot 5 keer)

Dit proces een aantal malen herhalen en iedere keer zul je merken dat je hersenen het proces sneller aan kunnen. Kijk naar het triggerbeeld met de punt in het midden van jou gewenste situatie. Trek het beeld naar achter en …… SWISSSHHHH

  1. Test en Future Pace.

Probeer nu het oude beeld terug te halen en merk op wat er gebeurt.

Swish patroon – Slingshot versie

De grootte, de afstand, de helderheid & de plaats van het gebruik als functie van de afstand

1 Identificeer de trigger van het ongewenste gedrag en/of staat

Wanneer en waar gebeurt dit?

Wat zie je, wat hoor je, kort voordat je het ongewenste gevoel/de ongewenste staat krijgt?

2 Maak een stilstaand geassocieerd beeld van de trigger

3 BREAK STATE

4 Creeer het gedissocieerde gewenste beeld

Wat wil je?

Welke kwaliteiten, capaciteiten, gevoel zul je hebben wanneer je niet meer de mens bent met dit probleem?

Waaraan denk je wanneer je niet meer bezig bent met het probleem?

Maak het gewenste beeld groter en helderder net zolang totdat jij je goed voelt.

ZORG DAT HET BEELD GEDISSOCIEERD IS!

5 Zet de verandering in werking

Maak van het gewenste resultaat een klein zwart bolletje

Plaats de zwarte punt in het midden van het triggerbeeld en zie het daar ook echt staan!

6 “Swissshhh”

Trek het triggerbeeld met de zwarte punt er in naar achteren

Trek het triggerbeeld zover naar achteren tot dat je in de verte alleen nog maar een kleine punt ziet.

Merk op dat de kleine punt naar je toe gaat bewegen

Naarmate de punt dichterbij komt, zie jij het gewenste beeld dat steeds groter en helderder wordt totdat je uiteindelijk jezelf ziet die de gewenste situatie heeft bereikt…. SWISSSHHH

7 Voorwaarde (3 tot 5 keer)

We gaan dit proces een aantal malen herhalen en iedere keer zal je merken dat je hersenen het proces sneller aan kunnen.

Kijk naar het triggerbeeld met de punt van jouw gewenste situatie in het midden

Trek het beeld naar achter en …. SWISSSHHH

8 Test & future pace

Probeer nu het oude beeld terug te halen en merk op wat er gebeurt.

Auditief swish patroon

In plaats vanuit een visualisatie de swish te doen, kun je de swish ook auditief doen. Denk aan beperkende zinnen of woorden die je in jezelf hoort of tegen jezelf zegt. Je kunt hierbij gebruik maken van auditieve submodaliteiten als; volume, afstand, toonhoogte, tempo, timbre, duur, plaats, cadans, nadruk op bepaalde woorden, pauzes, richting.

  1. Benoem de beperkende zin en bepaal de gewenste zin. Hoe klinken ze?
  2. Hoor de beperkende zin hard en dichtbij.
  3. Hoor tegelijkertijd vanuit de verte de gewenste zin.
  4. Hoor hoe de gewenste zin dichterbij komt en luider wordt, tegelijkertijd hoor je de beperkende zin verder weg gaan en zachter worden.
  5. Herhaal stap 4 net zo vaak totdat de beperkende zin geheel vervangen is door de gewenste zin.

Aanvullend

De aandachtspunten voor een goede “Swish”-uitvoering:

  • “Swish”-patronen zijn ankers die een impuls (trigger) naar een nieuwe toekomst creëren. Zorg dus voor de juiste nieuwe toekomst.
  • Installeert nieuwe keuzemogelijkheden voor een nieuwe levenswijze (strategie) in plaats van oude gewoonten te veranderen of af te schaffen. De oude afhandeling blijft dus bestaan, NAAST de nieuwe. Deze techniek zal leiden tot een bewustwording bij een nieuw trigger-moment, waar dan een bewuste keuze gemaakt kan worden.
  • Richard Bandler: slechts de submodaliteiten zijn nodig voor de verandering.

Obsessie opblazen

Compulsion blow-out

  • Wanneer je deze techniek start, maak hem af!
  • Wanneer je de techniek klaar hebt, moet er een positief toekomstbeeld bestaan van de situatie zonder het probleem.
  • Wanneer er een compulsion (obsessie, dwangmatig handelen) is en een revulsion (afschuw, afkeer), moet je ze beide opblazen.

Start NLP techniek Obsessie opblazen

  1. Eliciteer een beschrijving van de obsessie/afschuw (denk aan de vormvoorwaarden doel!).
  2. Eliciteer een beschrijving van iets vergelijkbaars, zonder obsessie/afschuw.
  3. Check de ecologie
  4. Eliciteer de kritische submodaliteiten.
  5. Test de kritische submodaliteiten op drivers.
    1. Wanneer je een analoge onbeperkte, of analoge oneindige driver vindt: gebruik methode 1.
    2. Anders: gebruik methode 2.

Methode 1: Opblazen

  1. Laat de waarde van de analoge onbeperkte/oneindige driver SNEL groeien, voorbij oneindig. Bijvoorbeeld wanneer grootte een driver is: maak het onderwerp groter dan het universum.
    1. Initieel zal er een gevoel bestaan van dat de obsessie/afschuw sterker wordt
    2. ergens zal het gevoel ploppen of opblazen (BMIR’s!).
    3. ga niet terug!
    4. Verder bij afronding (stap 8) hieronder

Methode 2: Raddraaien

  1. Laat een cirkel maken (tekenen in de lucht), en verdeel daarop de waarden van de driver, van huidige waarde naar maximaal (of digitaal), net zoals over een wijzerplaat van een klok, of een “rad van fortuin” (met oplopende waarden). Wijs naar de huidige waarde, en geef een slinger aan het rad! Laat de waarde SNEL oplopen tot maximaal, en doorlopen in de huidige waarde (als 12 uur naar 1 uur), en weer naar maximaal (ondersteun met tekenen in de lucht). Blijf cirkelen totdat je zeer duidelijke BMIR’s ziet.
    1. extreme reacties (BMIR’s) zijn hier normaal.
    2. eindig op de maximale waarde.
    3. ga niet terug!

 Afronding

  1. Geef ruimte om te herstellen – 5 minuten
  2. Test door de persoon een plaatje te laten maken – zonder dwang/afschuw
  3. In geval het om dwangmatig handelen gaat: Doe een SWISH met het oude plaatje en het nieuwe plaatje, om de trigger van het gedrag op te ruimen.

Het invulvierkant (de scope van je doel verbeteren)

Het NLP invulvierkant is een eenvoudige manier om stil te staan bij wat je als doel hebt gesteld, en dan specifiek stil te staan bij wat het wel is, en wat het niet is. Het laat je de grenzen van je doel helder krijgen en vaststellen, of het kan als checklist gebruikt worden om na te gaan of de doelstelling voldoende afgebakend is, voor jezelf of in overleg met een opdrachtgever, projectmedewerker of projectleider. Of je nu een persoonlijk doel of een professioneel doel of een groot project hebt, met deze techniek kan je voor jezelf, en voor de creatieve projectmanager in een brainstormsessie of project kick-off meeting voor de projectgroep meer inzicht krijgen in je scope.

Eigenlijk is het heel simpel: in het midden zet jij je doel neer, en vervolgens gebruik je de zes ruimtes rondom om te bepalen wat het wel is (rechts), wat het niet is (links), in verschillende detailniveau’s (chunking levels). Bij elk van de zes vlakken staan drie vragen die in het beantwoorden de grenzen van het doel duidelijk maken, en het doel van vaag naar meer concreet transformeren. Wederom geldt: hoe lastiger de vraag te beantwoorden is, hoe meer profijt je kan hebben van deze techniek, aangezien je alleen makkelijk tot een antwoord op de vragen komt wanneer de grenzen helder zijn.

 

NLP invulvierkant

NLP invulvierkant om doelen te scopen

NLP reframing

In de jaren ’60 heeft Aaron T. Beck cognitieve therapie ontwikkeld. Beck werkte met depressieve patiënten, en ontdekte dat deze patiënten last hadden van negatieve gedachten. Beck hielp zijn patiënten door de impact van negatieve gedachten in te zien, en leerde ze om hun mindset te veranderen om meer positief te denken. Beck heeft de term reframe geïntroduceerd binnen het kader van zijn onderzoek. Hij definieerde een cognitieve distortie als zijnde ‘overdreven en negatieve gedachten die niet worden ondersteund door een rationeel proces’, cognitieve herstructurering als zijnde ‘het therapeutische proces om een mindset van negatief naar positief te brengen’ en tot slot definieerde hij reframing (herkadering) als ‘elke generieke verandering in de mindset’ (dus bewust en onbewust, positief of negatief, elke gewaarwording die leidt tot een ander inzicht).

Vooral de termen herstructurering en herkadering worden vaak onbewust en onbedoeld door elkaar heen gebruikt, als ware het dat reframing/herkadering enkel het veranderen van een negatieve mindset naar een positievere mindset zou zijn, wat dus eigenlijk restructuring/herstructurering heet. Restructuring is een subset van Reframing, Restructuring is dat deel van Reframen dat bewust stuurt naar een positievere mindset, terwijl Reframing elke verandering in de mindset omvat.

De basis van NLP is de methode van modelleren, dus het vangen van gedrag in een overdraagbaar model. Dat betekent dat veel ‘hogere ideeën en concepten’, zoals reframen, onderdeel zijn van de basisvaardigheden van NLP, en voor de buitenstaander niet zozeer terug te vinden zijn in een algemeen model maar des te meer gedestilleerd kunnen worden uit de NLP technieken; uitgewerkte strategieën die stap voor stap als in een recept leiden tot een specifiek resultaat, die zowel inter- als intrapersoonlijk te gebruiken zijn.

Voor de leek gaat NLP enkel over positiviteit in mindsets, mede dank zij de diverse NLP succesgoeroes (NLP is pre-framed). Zo is er de NLP techniek constructief reframen van Robert Dilts die herstructureren inherent in zich heeft: je plaatst het probleem in het kader van het resultaat, van de intentie of in het kader van een kans. Dit is de meest eenvoudige vorm van NLP reframen, zoals je die kan vinden in de NLP basisveronderstellingen en in de vijf voorwaarden van Excellentie.

En NLP maakt in het herstructureren onderscheid tussen een “Ja maar”, een “Ja en” en ook een “Ja ook als” frame. Een extra tint tussen negatief en positief. En NLP is niet normatief: NLP is situationeel, NLP wil effectief zijn in een specifieke context, positief denken in mogelijkheden is niet beter wanneer de mogelijkheden ongewenst zijn 🙂

Ook “Hoe doe je dat” behoort tot de scope van NLP reframing. Veelgebruikte en gedocumenteerde algemene strategieën als het gebruiken (en/of afwijken van) van een pre-frame (bepalen of afwijken van de spelregels), achteraf ‘framen’ ofwel spinning, het gebruiken van een contrastframe en/of geleidende schaalframe, een outcomeframe, een negatieframe, een evidenceframe, een as-if frame, een ecologieframe en een backtrackframe. “Hoe doe je dat” van NLP reframing omvat het hele proces van betekenis geven: 1) Initieel framen (initieel betekenis geven), 2) Reframen (betekenis veranderen) en 3) Deframen (betekenis verwijderen).

Een paar voorbeelden van NLP technieken die voorbij gaan aan het enkel herstructureren:

  • Nieuwe inzichten door rolwisseling in de 4 metaposities van John Grinder,
  • Nieuwe inzichten door de six-step-reframe (John Grinder en Richard bandler),
  • Ridiculisering als strategie voor problemen door Richard Bandler,
  • Onbewust afhandelen als strategie in New code van John Grinder.

KAVAK verhaal vertellen

Doel:               Luisteraars betrokken houden

Proces:           Met gebruik van modaliteiten een verhaal invulling geven.

KAVAK verhaal vertellen

KAVAK verhaal vertellen

 

Mensen hebben verschillende voorkeur representatiesystemen: gevoel, auditief en visueel.

Wanneer je dit weet, hoe kun je er dan voor zorgen dat jouw luisteraars betrokken blijven tijdens je verhaal?

Goede vertellers starten hun verhaal met vertellen vanuit het gevoel. Bouwen het verhaal op naar auditief dan naar visueel. Vanaf visueel gaat het verhaal verder naar auditief en gevoel.

Manier van vertellen per representatiesysteem

K (gevoelswoorden)               Trager tempo van vertellen, “moeheid” ook vanuit moeheid

O (verwijzen naar geur)         uitspreken. Laat het gevoel in je lijf zakken. Rek de woorden

G (verwijzen naar smaak)     uit. Geur en smaak zijn onderdeel van K.

 

A (verwijzen naar geluiden)   Iets vlotter tempo van vertellen, rechter op zitten,

 

V (verwijzen naar zien)          Snel tempo van vertellen, enthousiaster, gebaren, rechtop zitten.

 

Werkwijze: maak je verhaal KAVAK

  1. Verdeel het verhaal in vijf delen/scènes (eventueel meerdere chunks). Omschrijf in een paar woorden wat er gebeurt in elk deel van je verhaal bovenaan in de bijbehorende kolom in een tabel zoals hieronder.
  2. Maak je verhaal:
    • Gebruik (veel) bijvoeglijke naamwoorden die horen bij het representatiesysteem. Je kunt het verhaal best wat rekken door meer woorden te gebruiken.
    • Begin met het eerste deel van je verhaal in K, en zo door tot alle delen verwoord zijn in een verhaal.

 

Verhaal in vijf delen/scenes
1ste deel: 2de deel: 3de deel: 4de deel: 5de deel:
K A V A K
 

 

 

 

 

       

 

 

 

Combineer gevoelens tot een nieuw gevoel

  1. Eliciteer een goed gevoel, en versterk het zo goed mogelijk. Laat het gevoel achter in gedachten.
  2. Doe stap 1 nog twee keer, zodat er 3 verschillende sterke goede gevoelens achter in gedachten zijn.
  3. Neem nu uit elk van de drie gevoelens het beste (die sensaties van elk gevoel die het beste voelen), voeg ze samen, en creëer hieruit een nieuw gevoel.
  4. Neem dit nieuwe gevoel, en creëer nieuwe stemmingen en nieuw gedrag in de toekomst.

In plaats van in gedachten, kan je natuurlijk ook met plaatsankers werken, waarbij je overlappende cirkels maakt (per cirkel een gevoel), en waarbij je na drie keer linksom de cirkels doorlopen te hebben, in de overlap van de cirkels de doorsnede van de gevoelens laat ontstaan.

Intens voelen

  1. Eliciteer een goed gevoel, waar begint het, wat doet het, waar verlaat het gevoel het lichaam of waar stopt het gevoel.
  2. Loop maken: verbindt het einde van het gevoel aan het begin van het gevoel. Laat het spinnen om het gevoel te intensiveren.
  3. Laat het naar verschillende lichaamsdelen verplaatsen; bijvoorbeeld op en neer langs de ruggegraat, of buiten het lichaam laten ronddraaien zodat je helemaal omhuld wordt.

Compelling future

AB setting; spelen. Hieronder staat slechts een handreiking, u is in staat de ander een veel betere ervaring te laten hebben.

 

Doel van deze oefening is om oude overbodig geworden toekomstige herinneringen op te ruimen, gestelde doelen en gewenste resultaten magnetisch te maken.

 

  • A begeleidt B bij het creëren van een tijdlijn.
  • Doorloop de toekomst (nu – later – terug naar nu)
    • Welke gebeurtenissen staan er allemaal.
    • Ruim op wat je niet meer nodig hebt (haal het uit de tijdlijn).
  • Doorloop de toekomst vanaf nu naar later
    • Bij belangrijke en grote doelen
      • Zie je zelf doen wat je doet wanneer je het doel hebt behaald.
      • Maak het beeld helder en scherp.
      • Pas het beeld aan zoals jij idealiter wil dat het zal zijn (inhoud).
      • Associeer
      • Voeg meer detail toe: wat heb je aan, hoe is het weer, wie zijn er nog meer, wat dragen zij, enz.
      • Zet het beeld vlak voor je, en maak het groter dan de realiteit (zoom in).
      • Maak het panoramisch, en voeg detail toe aan de randen.
      • Maak de kleuren helder, levendig en intens.
      • Als het een stilstaand beeld is, maak er een bewegend beeld van.
      • Maak de gedachte levend, met zo veel mogelijk VAKOG/Ad.
        • Voeg geluid toe.
        • Hoor wat er gezegd wordt.
        • Helder en duidelijk.
        • Wat voel je daar (zon, warmte, briesje, kleding enz.).
      • Maak contact met de ervaring die je dan zal gaan hebben.
      • Voel hoe geweldig het voelt, ervaar de sensatie.
      • Stap uit de situatie, en zie jezelf daar (dissocieer).
      • Maak een foto van deze situatie en plaats deze in de tijdlijn.
    • Doorloop de toekomst van later terug naar nu
      • Controleer de gebeurtenissen
        • Klopt het?
        • Voelt het goed?
        • Alle ervaringen als foto, gedissocieerd?

End state energy

End State Energy (ESE) is de energie die je zal voelen, de staat waarin je komt, wanneer je al je doelen en gewenste resultaten, of een groot specifiek doel of resultaat, hebt behaald. Door je voor te stellen dat je daar al bent, kan je in die staat komen. Wanneer we daarmee beginnen zullen de resultaten en doelen vanzelf komen. Werken vanuit je passie.

 

Leren wij gewoonlijk dat de stappen als volgt zijn:

-> Doel stellen -> Werken en doen -> leidt tot Hebben -> leidt tot Zijn

De ESE aanpak werkt als volgt:

-> Doel stellen -> Zijn -> leidt tot Werken en doen -> Hebben.

 

Hoe doe je dit? Ga naar de toekomst waar je het doel hebt behaald. En wordt gewaar welke staat daarbij hoort, NU. Deze manier zorgt er voor dat (grote) doelen langer en beter energie geven.

 

  • Maak contact met het (eind-)doel, of een grote wens.
  • Vraag: “Hoe zal jij jezelf ervaren wanneer je dit doel volledig hebt bereikt? Zie jezelf in die situatie, en voel de gevoelens van succes in je lichaam.”. Kalibreer, en (laat) ankeren. Dit is de ESE.
  • Vraag (gebruikmakend van de ESE staat): “Wat is de kleinste eerstvolgende haalbare stap die je nu kan nemen in de richting van het vervullen van dit doel?”. Zorg voor goede outcome (denk aan de outcome-voorwaarden).

 

2 meditaties op identiteitsniveau

Algemene meditatie op identiteitsniveau

“Wie ben ik? Is dat alles wat ik denk dat ik ben? Ben ik niet meer dan dat? Wat ben ik nog meer dan dat? En daar voorbij… is dat alles wat ik ben… hoeveel meer ben ik dan dat? Ik weet toch dat ik veel meer ben dan dat?”

Blijvend herhalen.

Doelvisualisatie op identiteitsniveau

  • Ga comfortabel zitten: handen in je schoot en beide voeten in contact met de vloer.
  • Adem in door je neus en uit door je mond. Doe 2 keer zo lang over het uitademen als over het inademen.
  • Ga in perifere visie met de ogen open, blijf ademen in de verhouding 2:1.
  • Sluit de ogen wanneer dat comfortabel voor je is terwijl je in perifere bewustzijn blijft.
  • Zeg met je interne stem “IK BEN”. Verbind dit aan het ritme van je ademhaling, zodat het comfortabel voor je is.
  • Visualiseer je doel, en houd dit beeld vast totdat het spontaan langzaam verdwijnt. Blijf ademen in de 2:1 verhouding, blijf in perifeer bewustzijn.
  • Herhaal met je interne stem “IK BEN”. Blijf ademen in de 2:1 verhouding, blijf in perifeer bewustzijn, hou je ogen gesloten voor ongeveer 5 minuten.
  • Herhaal met je interne stem “IK BEN”.
  • Open je ogen wanneer dat comfortabel voor je is terwijl je in perifere bewustzijn blijft.
  • Ga in focale visie.
  • Adem zoals je dat wilt.
  • Heroriënteer jezelf in de ruimte.