NLP Practitioner

Wat is een NLP Practitioner opleiding? En de NLP Master?

NLP Practitioner opleidingen

NLP Practitioner opleiding en de NLP Master Practitioner opleiding

NLP Practitioner opleiding en de NLP Master Practitioner opleiding

In de beginjaren van NLP is er een opleidingsstructuur neergezet, met redelijk duidelijke scope. Wanneer je interesse en nieuwsgierigheid is gewekt, en je wilt een meer formele opleiding doen, dan is dit de oorspronkelijke scope van de verschillende opleidingen (let op dat de opleiding waar jij je voor inschrijft hieraan voldoet!):

NLP Practitioner opleiding

In de NLP Practitioner opleiding wordt de deelnemer opgeleid tot een NLP Practitioner, oftewel een beoefenaar. De basisvaardigheden worden geoefend, de basisideeën gedeeld (zoals de NLP basisveronderstellingen NLP) en er wordt veel aandacht besteed aan het uitvoeren van technieken. Het einddoel is dat een NLP Practitioner in staat is om technieken uit te voeren, en leert toe te passen in de eigen omgeving, persoonlijk en professioneel. De deelnemer leert invloed te hebben op omgeving, gedrag, vaardigheden en overtuigingen. Welke technieken hiervoor worden gebruikt kan verschillen, en daarmee kan de insteek per NLP Practitioner opleiding verschillen. Er zijn opleidingen die zich richten op persoonlijke ontwikkeling, spirituele ontwikkeling, algemene ontwikkeling, communicatieve ontwikkeling, professionele ontwikkeling, zelfs sportieve ontwikkeling. Een volledige opleiding NLP Practitioner omvat zowel het toepassen van de technieken bij jezelf, als het toepassen van technieken bij een ander. Een aanvullende coach opleiding duidt op een onvolledige NLP Practitioner opleiding.

NLP Master worden:

NLP Master Practitioner opleiding

In de NLP Master Practitioner opleiding wordt de NLP Practitioner verder meegenomen om ook invloed te hebben op de eigen waarden, identiteit en missie; een verdieping. Bovendien leert de NLP Master Practitioner zelf technieken te ontwikkelen op basis van zelfgekozen rolmodellen, oftewel de deelnemer leert succesvol gedrag in een recept samen te vatten en over te dragen opdat anderen hetzelfde succesvolle gedrag kunnen reproduceren (verbreding). Ten slotte leert de deelnemer als extra verdieping om technieken te combineren tot een samenhangend geheel. Feitelijk is de NLP Master Practitioner volleerd, omdat deze zelf in staat is om technieken te ontwikkelen en toe te passen.

NLP Trainer opleiding

De NLP Trainer opleiding is een opleiding waarin de deelnemer de technieken leert toepassen in een didactische omgeving. De focus ligt daarbij op het leren van de technieken die zijn gemodelleerd van succesvolle trainers. Qua niveau is deze training vergelijkbaar met de NLP Practitioner opleiding, zij het dat de opleiding gericht is op pedagogisch didactische ontwikkeling.

Overige NLP opleidingen, trainingen en cursussen

Opleidingen die anders zijn benoemd, zijn opleidingen met een eigen doel, en omvatten ten dele de stof zoals die beschikbaar is voor de NLP (Master) Practitioner en NLP Trainer opleidingen. Het kan een goed alternatief zijn om eerst een korte introductiecursus te doen alvorens je besluit de volledige NLP Practitioner opleiding te doen.

Wanneer je een NLP Practitioner opleiding treft die apart opleidt tot coach, dan heb je eigenlijk te maken met een NLP Practitioner opleiding die in twee delen is gesplitst, en die dus niet volledig is.

NLP Basisveronderstellingen

De NLP basisveronderstellingen zijn een aantal overtuigingen, die wanneer je ze eigen maakt en er naar handelt, meer ruimte geven in verantwoordelijkheid, invloed en begrip. Je neemt hierdoor meer verantwoordelijkheid in je handelen en communicatie. Een NLP Practitioner zal handelen vanuit deze 10 NLP Basisveronderstellingen, en alsof deze NLP basisveronderstellingen waar zijn.

Tien NLP Basisveronderstellingen

1. De kaart is niet het gebied.

De woorden die wij gebruiken, zijn NIET de gebeurtenissen of de zaak die zij weergeven. Hoeveel woorden je ook gebruikt, de werkelijkheid is altijd meer dan dat. Realiteit is een constructie. Energie gaat naar waar onze aandacht ligt. Perceptie is geleerd.

2. De betekenis van je communicatie is (of wordt bepaald door) de respons die je krijgt.

Wees flexibel en verander je communicatie, wanneer de respons niet voldoet aan je verwachting. Er zijn geen onwillige gesprekspartners, alleen inflexibele communicatoren. Realiteit en betekenis worden geconstrueerd in relatie.

3. Ieder mens heeft alle hulpbronnen tot zijn beschikking om ieder gewenst resultaat te kunnen bereiken.

Er zijn geen mensen zonder hulpbronnen, alleen mensen die minder makkelijk contact maken met hun hulpbronnen. Om iets te herkennen of te willen, moet je het kennen of ervaren hebben. Het maakt niet uit wat je denkt dat jij bent, je bent altijd meer dan dat.

4. Elk gedrag heeft in de basis een positieve intentie.

Ieder mens maakt de beste keuzes met de beschikbare hulpbronnen. Elk gedrag is zinvol en waardevol binnen een bepaalde context, tijd en ecologie. Niemand heeft ooit bewust zijn (hoogste) eigen doel gesaboteerd. Gedrag is context, tijd en ecologie gebonden. Je kan niet niet-leren. Leven is leren.

5. Weerstand bij een ander mens is een teken van gebrek aan rapport.

Weerstand is een excuus. Er zijn geen onwillige mensen, alleen inflexibele communicatoren. Weerstand betekent dat de communicator geen zin heeft om er meer energie in te steken.

6. Er is geen mislukking, enkel feedback.

Elk resultaat en elk gedrag is een prestatie, of het nu wel of niet je doel was. Wanneer je hiervan uitgaat creëren “fouten” juist de mogelijkheid tot leren. Je maakt geen fouten, je ontdekt manieren die niet tot je doel leiden.

7. De persoon met het meest flexibele (energie) gedrag is de katalysator van het systeem.

Law of Requisite Variety. Diegene die opgeeft, haalt zijn doel niet. Wanneer iets niet werkt, doe iets anders.

8. Respecteer ieders model van de wereld.

Ieders wereldmodel is uniek; een eigen subjectief model van de werkelijkheid. Neem dat als gegeven, met respect, ook al ben je het niet eens met elkaar.

9. Be at cause.

Er is altijd een andere keuze. Besef je keuzes. Wees pro-actief. Je hebt altijd een keuze; wees de oorzaak. Geen keuze hebben betekent wellicht dat de keuze heel makkelijk en duidelijk is.

10. Mensen zijn niet hun gedrag.
Je ziet het gedrag van iemand, maar kent daardoor de persoon nog niet. Accepteer de persoon. Verander het gedrag. Het gedrag is de meest waardevolle informatie over een persoon.

Oefenen en integreren van de NLP basisveronderstellingen

De basisveronderstellingen zijn bedoeld om je mogelijkheden en ruimte te geven. Niet als een lijstje met leuke wijze woorden, maar om echt te gebruiken. Om daarmee te oefenen, kan je bijvoorbeeld het volgende doen:

  • Kies 3 veronderstellingen. Gewoon omdat deze je het meeste aanspreken, of kies er 3 willekeurig.
  • Kies een uitdaging in je leven, in je werk of persoonlijke sfeer, iets wat je tegenhoudt of iets wat je wilt bereiken, of iets dat je wilt leren. Mocht je geen uitdagingen kunnen vinden, misschien dat je dan je verwachtingen wat hoger zou kunnen zetten, als uitdaging.
  • Neem de 1e van de drie gekozen veronderstellingen, en gebruik deze als een bril om naar je uitdaging te kijken. Wat is er anders wanneer je door deze bril naar je uitdaging kijkt? Welke mogelijkheden openen zich? Wat wordt ineens logisch om te doen, gezien in dit licht?
  • Doe dit ook met de andere 2 gekozen veronderstellingen. Sta stil bij de nieuwe inzichten die je krijgt. Sommige inzichten zullen nuttiger zijn dan andere… Welke inzichten zijn het meest waardevol voor jou? En wat ga je anders doen, met de inzichten die je nu hebt?

De NLP basisveronderstellingen in een plaatje kan je helpen om de NLP basisveronderstellingen eigen te maken:

NLP basisveronderstellingen spiekbriefje

NLP basisveronderstellingen spiekbriefje

Wat is NLP? Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren?

Wat is NLP? Neuro-Linguïstisch Programmeren definitie en beschrijvingen.

NLP is de afkorting van Neuro-Linguïstisch Programmeren.

Wat is NLP? Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren?

Wat is NLP? Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren?

  • Neuro: komt uit het Grieks, van het woord neuron, dat zenuwcel betekent. Symbool voor het brein.
  • Taalkundig: uit het Latijn komt het woord Lingua, dat taal betekent. Symbool voor onze communicatie.
  • Programmering: hoe de elementen van een systeem worden georganiseerd om tot patronen van activiteit en/of gedrag te komen. Symbool voor opeenvolging van doelgerichte acties.

Neuro-Linguïstisch Programmeren wordt gedefinieerd als “de studie van de subjectieve ervaring”.

Het stelt dat niet de realiteit zelf, maar ons beeld van de realiteit de wereld waarin wij leven bepaald. Vanuit dat perspectief onderzoekt Neuro-Linguïstisch Programmeren hoe het proces werkt waarmee iemand de realiteit vertaald naar beleving, om daar vervolgens (praktische) invloed op te kunnen hebben.

Het gaat over je beleving – hoe je de wereld ziet met iedereen daar in, hoe je doet wat je doet, hoe jij je eigen realiteit creëert,  met hoogte- en dieptepunten. Neuro-Linguïstisch Programmeren kan je leren hoe je meer van de wereld kan zien, horen en voelen, kan je jezelf beter leren kennen en anderen beter leren begrijpen.

Ook gebruikte beschrijvingen van wat is NLP Neuro-Linguïstisch Programmeren:

“Het is een houding en een methodologie met in haar kielzog een serie aan technieken” – Richard Bandler.

Neuro-Linguïstisch Programmeren is een methode voor persoonlijke ontwikkeling – gereedschap om prestaties te verbeteren, van jezelf en van anderen.

Het is een model voor effectieve communicatie – een praktische en pragmatische verzameling van inzichten en methodes die de communicatie met jezelf en anderen kan verbeteren.

Neuro-Linguïstisch Programmeren is alles wat je helpt om te doen wat je wilt, wanneer je wilt, waar je wilt, met wie je wilt, zo veel je wilt, op een manier die een bijdrage levert voor anderen, terwijl je plezier hebt om dat te realiseren.

Neuro-Linguïstisch Programmeren is een manier om te modelleren – ofwel om overdraagbare modellen te maken van menselijk gedrag.

Het is een methode om competenties en vaardigheden overdraagbaar te maken. De opleidingen lijken aan de oppervlakte gericht op het verbeteren van de soft skills, en zijn op dieper niveau gericht op het effectiever in je werk (en leven) staan.

Wat is NLP? Neuro-Linguïstisch Programmeren is de kunst van succesvol functioneren.

Nieuw Leren van Perfectie.

Niet Langer Prutsen.

Natuurlijk Leiderschap Proces of Natuurlijk Leiderschap Professional.

Gewoon anders kijken.

Kenmerken van het onbewuste

Het onbewuste, ofwel alles waarvan men zich niet bewust is, heeft een aantal kenmerken die wanneer je jezelf er bewust van bent, je kan inzetten voor betere en snellere interventies.

  1. Slaat herinneringen op, zowel in relatie tot tijd (temporaal), als niet in relatie tot tijd (a-temporaal).
  2. Maakt associaties (verbindt gelijke dingen en ideeën) en leert snel.
  3. Organiseert en regelt herinneringen (tijdlijn).
  4. Onderdrukt herinneringen met onopgeloste negatieve emotie.
  5. Presenteert herinneringen voor antwoorden (rationaliseren en losmaken van emoties).
  6. Kan onderdrukte emoties blijven onderdrukken ter bescherming.
  7. Regelt het lichaam. Heeft een blauwdruk van het lichaam nu en van goede gezondheid.
  8. Behoudt het lichaam en onderhoudt de integriteit.
  9. Is het domein van de emoties.
  10. Is een hoger moreel wezen (o.b.v. wat je hebt geleerd en geaccepteerd).
  11. ‘Houdt van dienen’, en heeft heldere en duidelijke (bewuste) orders nodig.
  12. Volgt bewuste programmering EXACT op.
  13. Controleert en onderhoudt alle percepties. Ontvangt en verzendt percepties naar het bewuste.
  14. Genereert, slaat op, distribueert en verstuurt “energie”.
  15. Onderhoudt instincten en genereert gewoonten.
  16. Heeft herhaling nodig om een gewoonte te installeren.
  17. Is geprogrammeerd om continu meer te zoeken; er is altijd meer te ontdekken.
  18. Functioneert het beste als een gehele en geïntegreerde eenheid.
  19. Is symbolisch. Gebruikt en reageert op symbolen.
  20. Vat alles persoonlijk op. De basis van Perceptie is Projectie.
  21. Werkt volgens het “minste-moeite”-principe. Zoekt de weg van de minste weerstand.
  22. Kan niet omgaan met ontkenningen.
  23. Laat zich leiden door het MOW, in plaats van door realiteit (cognitieve dissonantie).
  24. Brengt externe informatie in lijn met het MOW (dissonantie reductie).

Bereiken en vermijden, over motivatie

Gedrag wordt gemotiveerd op het diepste niveau door ons “reptielenbrein”. Of, zoals dat genoemd wordt: de 4 F’s of behaviour. Deze 4 F’s staan voor fight, flight, feed, fornicate, oftewel vechten, vluchten, voeden en voortplanten.

Motivatie om iets te doen dat niet gerelateerd is aan voortplanten of voeden, kan ofwel voortkomen uit het druk bezig zijn met het vermijden van iets onprettigs (vluchten), ofwel voortkomen uit het bereiken van iets prettigs (vechten). Daarbij aangetekend dat het hier gaat om VERWACHTINGEN die je hebt en niet zozeer over of iets daadwerkelijk prettig of onprettig is. Je stelt je voor dat een bepaalde actie een prettig of onprettig resultaat zal kunnen hebben, waarop je op basis van de verwachting van het resultaat begint te vechten of vluchten.

Motivatie die voortkomt uit een vermijdende strategie, vluchtgedrag dus om verwachte onprettige situaties te vermijden, is gebaseerd op negatieve energie waarop je leeg kan lopen. Motivatie die voorkomt uit het willen bereiken van prettige situaties, vechten voor plezier, is gebaseerd op positieve energie die je juist meer energie geeft. Motivaties zijn gelaagd, wat wil zeggen dat motivaties gebaseerd kunnen zijn op andere motivaties, en dat er een hiërarchie in je motivatiestructuur zit.

Sommige veelgebruikte waarden zoals rechtvaardigheid en eerlijkheid lijken aan de oppervlakte een positieve te bereiken waarde, maar komen feitelijk vaak voort uit vluchtgedrag, namelijk doordat het strijden (vechten) voor rechtvaardigheid onderliggend gemotiveerd wordt door het vermijden van situaties waarin onrechtvaardig en oneerlijk wordt gehandeld (verwachtingen op basis van eerdere negatieve ervaringen). Doorvragen naar onderliggende motivaties is dus belangrijk, zodat je duidelijk hebt of je met een bereiken of vermijden motivatie te maken hebt. Andere voorbeelden van een bereiken strategie die gevoed wordt door een onderliggende vermijden strategie kunnen zijn: afwisseling wensen (vermijden eerdere slechte ervaring met saai of eentonig werk), duidelijkheid wensen (eerdere slechte ervaringen met onduidelijkheden), gezien willen worden (eerdere slechte ervaringen met onzichtbaarheid/verwaarlozing), samen willen zijn (eerdere slechte ervaringen met eenzaamheid).

Veelal worden motivaties gezien als een gegeven, een onbewuste aanwezigheid en voorkeur. Veelal blijft de motivatiestructuur onbewust waardoor het niet mogelijk is deze te gebruiken, en zelfs tegen je kan werken. De gedachte in NLP is dat het beter is om “bereiken” motivaties te hebben, zodat je meer energie en plezier krijgt uit de dingen die je doet. Daarbij is wat je doet niet van invloed, maar wel de betekenis die je geeft aan wat je doet. Door middel van reframen kan je betekenis veranderen, en dus de energie die verbonden is aan een bepaalde handeling. In de NLP Master Practitioner leer je hoe je een waardestructuur in kaart brengt, en bovendien dat motivaties niet vaststaan, en hoe je motivaties kan veranderen (interventies op waardeniveau).

Doelen stellen, activeren, bereiken en vermijden motivatie

Activerend: het effect van de keuze van woorden

Stel je voor, morgen heb je een afspraak, en je wilt op tijd zijn om rustig een kop koffie te drinken, voordat de afspraak los gaat. Dat kan je op verschillende manieren tegen jezelf zeggen (Ad), door het anders te formuleren, door verschillende op hetzelfde neerkomende zinnen te gebruiken. Ga bij de volgende voorbeelden eens na, wat het effect van deze specifieke formulering op jou is, door het tegen jezelf te zeggen, en voel wat elke zin doet met jouw motivatie. Merk het verschil:

  • Ik moet morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik mag morgen niet te laat zijn voor de koffie
  • Ik kan morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik zal morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik ben morgen op tijd voor de koffie
  • Als ik morgen niet op tijd ben, dan is er geen tijd voor rustig een kop koffie
  • Morgen ben ik op tijd voor de koffie
  • Misschien ben ik wel op tijd voor de koffie
  • Als ik morgen maar op tijd ben voor de koffie
  • Lekker, een kop koffie voor we starten morgen

Welke is voor jou het meest motiverend? En welke het minste? Is er wellicht nog een zinsstructuur die nog sterker werkt voor jou? Welk effect elke zin heeft op jou als individu is uniek. Ken je meest motiverende zinsstructuur, zodat wanneer je een doel stelt je het doel op de meest activerende manier kan stellen. Of, wanneer je ergens geen zin in hebt en je wilt dat versterken, gebruik dan je minst activerende zinsstructuur.

Wanneer je naar smArtie doelstellen kijkt, dan is de juiste formulering ACTIVEREND, dus in de meest motiverende zinsstructuur.

LET OP: jouw voorkeur is jouw voorkeur. Wanneer je iemand anders wilt motiveren zou je eerst zijn/haar meest motiverende zinsstructuur willen ontdekken.

Bereiken of vermijden effect op motivatie, door formulering en betekenisgeving

Beschrijft wat je WEL wilt bereiken Beschrijf wat je NIET wilt (vermijden)
Geeft positieve stemming Geeft negatieve stemming
YES fysiologie NO WAY fysiologie
Positieve drive, vechten, inzet om te bereiken Negatieve drive, vluchten, inzet om te vermijden

Swish pattern, Swish patroon

Met het Swish patroon creëer je een nieuwe fascinerende toekomst, een nieuwe keuze mogelijkheid voor nieuwe levenswijze, in plaats van oude gewoonten te veranderen of af te schaffen. Wanneer doe je “dat” wat je wilt veranderen? In NLP techniek het Swish patroon wordt de trigger gevonden, waarmee dat gedrag start waar je aan wilt werken. De keuzemogelijkheid voegt zich in net voor het moment waarin je met je gewoonte of situatie begint. Houdt in de gaten dat je in de uitvraag van de inhoud niet volledig hoeft te zijn, en dat de inhoud niet echt van belang is: slechts de submodaliteiten zijn nodig voor de verandering.

Zet de Swish in voor het veranderen van ongewenst gedrag en gewoonten. Wat je wilt bereiken is het dissociëren van de trigger van het ongewenste gedrag en het associëren met het gewenste gedrag.

Je kan er voor kiezen om de uitspraak van ‘SWISSSHHH’ te vervangen door ‘wiSSSSSSel’.

Swish Patroon origineel

A              Identificeer de context waar B aan wilt werken

     “Aan welk probleem in welke situatie wil je graag werken?”

A              Vraagt B een geassocieerd beeld van het triggermoment te maken.

“Maak een beeld van de gewoonte of situatie die je wilt veranderen, gezien door je eigen ogen.”

     “Hoe weet je dat het tijd is om het te doen?” (Trigger)

     “Maak een beeld van dat moment vlak voor je met je gewoonte of situatie begint.”

Vraag verder uit om het contact met het moment te versterken (Waar ben je, met wie ben je daar, wat zie je).

A              Vraagt B een gedissocieerd beeld te creëren van de gewenste situatie.

“Maak een beeld van hoe je het graag zou willen hebben. Je ziet jezelf in de gewenste situatie”.

Neem hiervoor de tijd, maak de situatie zo ideaal mogelijk voor B. A begeleidt B door bijvoorbeeld meer kleur aan het beeld toe te voegen, het beeld nog krachtiger te laten worden. Ga bij elke verandering van submodaliteit na of het, het gewenste resultaat geeft.

“Swisssssssshhhhh”

A              Vraag B het geassocieerde beeld van het triggermoment op een groot scherm voor zich te zien.

A              Laat B onderin het grote scherm, het gewenste gedissocieerde beeld plaatsen in de vorm van een klein zwart bolletje.

A              Vertelt B dat het zwarte bolletje snel groter en helder mag worden, zo groot dat het het hele beeld vult. Laat dit samengaan met een SWIIISSSHHH geluid.

A              Break state

A              En B herhalen de vorige stappen tenminste 5 keer, het gaat steeds sneller en makkelijker.

Geniet van je resultaat!

A              Test, probeer het oude beeld terug te halen

A               Future Pace

Morgen in dezelfde situatie, wat doe je dan (hoe voel jij je dan). Welke mogelijkheid kies je hoe daar te zijn?

Herziene versie van het Swish patroon

In deze versie worden ook de submodaliteiten van horen en voelen gebruikt.

  1. Identificeer de trigger van het ongewenste gedrag en/of staat.

Wanneer en waar gebeurt dit?

Wat zie je, hoor je kort voordat je het ongewenste gevoel krijgt?

  1. Maak een geassocieerd stilstaand beeld van de trigger.

Break state

  1. Creëer gedissocieerd het gewenste beeld.

Wat wil je?

Welke kwaliteiten, capaciteiten, gevoel zul je hebben wanneer je niet meer doet wat je deed?

Waaraan denk je als je niet meer bezig bent met dit gevoel?

Maak het gewenste beeld groter en helderder net zolang tot dat je je goed voelt.

  1. Zet de verandering in werking.

Maak van het gewenste resultaat een klein zwart bolletje.

Plaats het kleine zwarte bolletje als een zwarte punt in het midden van het triggerbeeld en zie het daar ook echt staan.

  1. SWISSSHHHH

Trek het triggerbeeld met de zwarte punt erin naar achteren, zover naar achteren tot je in de verte alleen nog maar een klein puntje ziet. Merk nu op dat het kleine puntje naar je toe gaat bewegen, hoe meer het naar je toe beweegt hoe groter het beeld wordt. Het gewenste beeld wordt steeds groter en helderder, totdat je uiteindelijk je zelf ziet die de gewenste situatie heeft bereikt….. SWISSSHHHH

  1. Voorwaarde (3 tot 5 keer)

Dit proces een aantal malen herhalen en iedere keer zul je merken dat je hersenen het proces sneller aan kunnen. Kijk naar het triggerbeeld met de punt in het midden van jou gewenste situatie. Trek het beeld naar achter en …… SWISSSHHHH

  1. Test en Future Pace.

Probeer nu het oude beeld terug te halen en merk op wat er gebeurt.

Swish patroon – Slingshot versie

De grootte, de afstand, de helderheid & de plaats van het gebruik als functie van de afstand

1 Identificeer de trigger van het ongewenste gedrag en/of staat

Wanneer en waar gebeurt dit?

Wat zie je, wat hoor je, kort voordat je het ongewenste gevoel/de ongewenste staat krijgt?

2 Maak een stilstaand geassocieerd beeld van de trigger

3 BREAK STATE

4 Creeer het gedissocieerde gewenste beeld

Wat wil je?

Welke kwaliteiten, capaciteiten, gevoel zul je hebben wanneer je niet meer de mens bent met dit probleem?

Waaraan denk je wanneer je niet meer bezig bent met het probleem?

Maak het gewenste beeld groter en helderder net zolang totdat jij je goed voelt.

ZORG DAT HET BEELD GEDISSOCIEERD IS!

5 Zet de verandering in werking

Maak van het gewenste resultaat een klein zwart bolletje

Plaats de zwarte punt in het midden van het triggerbeeld en zie het daar ook echt staan!

6 “Swissshhh”

Trek het triggerbeeld met de zwarte punt er in naar achteren

Trek het triggerbeeld zover naar achteren tot dat je in de verte alleen nog maar een kleine punt ziet.

Merk op dat de kleine punt naar je toe gaat bewegen

Naarmate de punt dichterbij komt, zie jij het gewenste beeld dat steeds groter en helderder wordt totdat je uiteindelijk jezelf ziet die de gewenste situatie heeft bereikt…. SWISSSHHH

7 Voorwaarde (3 tot 5 keer)

We gaan dit proces een aantal malen herhalen en iedere keer zal je merken dat je hersenen het proces sneller aan kunnen.

Kijk naar het triggerbeeld met de punt van jouw gewenste situatie in het midden

Trek het beeld naar achter en …. SWISSSHHH

8 Test & future pace

Probeer nu het oude beeld terug te halen en merk op wat er gebeurt.

Auditief swish patroon

In plaats vanuit een visualisatie de swish te doen, kun je de swish ook auditief doen. Denk aan beperkende zinnen of woorden die je in jezelf hoort of tegen jezelf zegt. Je kunt hierbij gebruik maken van auditieve submodaliteiten als; volume, afstand, toonhoogte, tempo, timbre, duur, plaats, cadans, nadruk op bepaalde woorden, pauzes, richting.

  1. Benoem de beperkende zin en bepaal de gewenste zin. Hoe klinken ze?
  2. Hoor de beperkende zin hard en dichtbij.
  3. Hoor tegelijkertijd vanuit de verte de gewenste zin.
  4. Hoor hoe de gewenste zin dichterbij komt en luider wordt, tegelijkertijd hoor je de beperkende zin verder weg gaan en zachter worden.
  5. Herhaal stap 4 net zo vaak totdat de beperkende zin geheel vervangen is door de gewenste zin.

Aanvullend

De aandachtspunten voor een goede “Swish”-uitvoering:

  • “Swish”-patronen zijn ankers die een impuls (trigger) naar een nieuwe toekomst creëren. Zorg dus voor de juiste nieuwe toekomst.
  • Installeert nieuwe keuzemogelijkheden voor een nieuwe levenswijze (strategie) in plaats van oude gewoonten te veranderen of af te schaffen. De oude afhandeling blijft dus bestaan, NAAST de nieuwe. Deze techniek zal leiden tot een bewustwording bij een nieuw trigger-moment, waar dan een bewuste keuze gemaakt kan worden.
  • Richard Bandler: slechts de submodaliteiten zijn nodig voor de verandering.

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) leren

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) is een vaardigheid, die je op verschillende niveau’s kan leren. NLP leren past binnen persoonlijke ontwikkeling, doordat je een methode leert om te leren, te reflecteren, en doelgericht te veranderen. Telkens weer is er meer, mocht je dat willen. Hieronder beschrijf ik een soort stappenplan dat je kan gebruiken om kennis te maken met NLP, om vervolgens als het je bevalt een volgende stap te nemen om je vaardigheid te verbeteren.

  1. Verdiep je op globaal niveau in NLP. Vraag eens aan collega’s die een NLP opleiding hebben gevolgd wat het hun (professioneel en persoonlijk) heeft opgeleverd. Of ze het je zouden aanraden, en waarom dan. Kijk eens rond in je vriendenkring, wie heeft NLP gedaan en kan je meer vertellen? Zoek eens op internet naar aanbieders van opleidingen, en lees eens wat zij te vertellen hebben. Valt het je daarbij op dat iedereen een eigen verhaal heeft? Wat zijn de verschillen? Wat zijn de overeenkomsten? Kan jij je een globaal idee vormen van wat NLP biedt? Herken je de lijn in de verhalen van iets willen bereiken of iets bereikt hebben?
  2. Vraag jezelf eens af, wat jij zou willen bereiken? En als je tevreden bent, vraag je dan af wat er mogelijk zou kunnen zijn wanneer je iets meer van jezelf vraagt, de lat iets hoger zou leggen. Wanneer je daar een idee van hebt, of een globaal gevoel bij hebt dat er iets is, dan is het tijd om eens met dat idee als casus iets meer van NLP te proeven. Koop een boek! Een algemeen introductieboek in NLP is prima; wel een echt boek graag, niet een ‘gratis te downloaden handleiding NLP’ die bedoelt is voor marketing van een instituut. Een algemeen boek over NLP, zoals “NLP voor dummies” van Romilla Ready, “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins, of een ander NLP boek dat je eenvoudig kan vinden door bij Bol.com te zoeken op NLP (misschien tref je wel een boek aan dat meer in lijn ligt met je casus). Probeer geduld op te brengen terwijl je wacht op de bezorging, en wanneer je het binnen hebt dan bekijk je het boek eerst globaal met je de achterhoofd je casus, blader het een paar keer door en probeer wat casus-gerelateerde vragen te formuleren. Vervolgens lees je het boek door met telkens in je achterhoofd die casus. Hoe kan hetgeen daar geschreven in bijdragen aan jouw doel? Op die manier maak je het interactiever, en pak je de krenten uit de pap.
  3. Op zich ben je nu klaar met het leren van NLP. Bijvoorbeeld als je het boek “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins leest, leert en kent, dan is er eigenlijk niets meer dat je kan LEREN over NLP. Alle informatie en kennis die in een NLP Practitioner of een NLP Master Practitioner terugkomt staat in dit boek. Wat een opleiding of training nog toevoegt is de stap van KENNEN naar KUNNEN. Sommige dingen zijn vrij eenvoudig, zoals het SMART model, andere dingen spreken minder in woorden en kan je beter ervaren om het belang te voelen. Wil je meer, en overweeg je een training dan is een belangrijke stap om de juiste opleider te vinden. De juiste opleider voor jou. Om de juiste opleider voor jou te kunnen kiezen is het van belang om te weten wat de verschillen zijn tussen de opleidingen, zodat je kan bepalen of deze verschillen belangrijk zijn voor jou of niet. Maak eerst een lijst (Google op NLP Practitioner) met 20 opleiders. Ga naar de website, of bel eventueel, en let op de volgende zaken wanneer je een opleider kiest:
    1. Is er een kennismakingsavond of introductiecursus zodat je kan ‘voelen’ in hoeverre de trainer bij jou past, voordat je een grote stap als een NLP Practitioner doet? Sommige opleiders kiezen liever voor een één-op-één intakegesprek, maar dan mis je het gevoel van hoe de trainer is in een groep.
    2. Is de opleiding meer gericht op het actief ondergaan van de technieken teneinde persoonlijke groei te tijdens de opleiding te krijgen, of meer gericht op het leren toepassen van de technieken bij jezelf of anderen?
    3. Is de NLP Practitioner opleiding ook een NLP coach opleiding, of is de NLP coach een aparte opleiding?
    4. Alhoewel het niet een kleuterschool is die je uitzoekt, waarbij reistijd een belangrijke factor is, is het toch handig om  na te gaan hoe belangrijk het voor je is wat de locatie van de training is. Misschien heb je een voorkeur voor echte afzondering en een hotel, misschien wil je dichtbij en snel thuis. Let op dat het best heftige dagen zijn, dus dat je behoorlijk moe kan zijn aan het einde van een opleidingsdag.
    5. Is de opleiding gericht op een bepaalde context of doelgroep? NLP kan je op techniek niveau geven, waarbij er op een voorschrijvende manier wordt gedoceerd hoe je moet handelen, of op een hoger niveau waarbij het effect van de ideeën centraal staat. NLP kan gericht zijn op sportprestaties, op professionele prestaties, op gelukkig zijn, of is de opleiding gericht op het hogere, gericht op effecten. Het voordeel van een context-gebonden opleiding is dat deze een sterker leerrendement kan hebben, het nadeel is dat je daarna zelfstandig de transitie naar globale effecten, een verbreding in het denken naar algemeen proces moet maken. Voorbeeld: wanneer je een NLP opleiding doet die gericht is op sportprestaties, dan leer je hoe je NLP kan inzetten voor het behalen van de beste sportprestaties. Maar NLP is meer. NLP is ook andere contexten, afhankelijk van welk doel jij hebt. Met enkel deze opleiding gericht op sportprestaties leer je niet hoe je met NLP zo lui mogelijk kan zijn, bijvoorbeeld tijdens een vakantie. Mijn advies zou zijn om een opleider te kiezen die niet-normatief is, die niet voorschrijft. Een voordeel van deze manier van opleiden is namelijk dat je tijdens de opleiding ook gelijk leert hoe je context-gebonden NLP inzet, en dat je daar veel profijt van hebt.
    6. Hoe lang duurt de opleiding? De duur van NLP Practitioner opleidingen varieert. Korte trajecten van 7 dagen, lange trajecten van wel 22 dagen, en allerlei smaken daar tussenin. Het verschil in dagen komt terug in de diepte en de breedte. Trajecten van 7-11 dagen zijn vaak context-gebonden, gericht op snelle stappen en qua inhoud mager. Trajecten van 12-17 dagen hebben meestal een focus op de vaardigheid, en zijn algemener van opzet. Langere trajecten van 18-22 dagen zijn vaak gericht op vaardigheid en theorie. Wanneer je meer een denker bent die theorie en uitleg wilt, die wil snappen, dan kan je het beste voor een lange Practitioner kiezen, ben je meer een voeler of een doener dan kan je beter een traject van 12-17 dagen kiezen.
    7. Is er een kennistoets achteraf? Als je een denker bent dan kan het zijn dat dit je voorkeur heeft. Het feit dat er een kennistoets is betekent dat de opleider kennis belangrijk vindt, dus de kans is groot dat dat jij als denker beter tot je recht komt bij deze opleider.
    8. Is er een vaardigheidstoets achteraf? Of je nu een denker, doener of voeler bent, je doet de opleiding om vaardigheid te krijgen. Misschien dat er geen expliciete toets is, maar door deze vraag te stellen kan je wel inzicht krijgen in hoe belangrijk  het verwerven van vaardigheid is voor de opleider. Wanneer het enkel een aanwezigheidscertificaat zou zijn, dan neemt de opleider geen verantwoordelijkheid voor jouw leertraject, en is deze ongeschikt.
    9. Hoe is het traject zelf georganiseerd? Hoe zien de opleidingsdagen er uit? Hoe is de groepsgrootte? Welke investering (tijd en geld) wordt gevraagd? Praktische zaken. Let daarbij ook op de planning van de dagen, en de duur van de blokken.
      1. Alles wat boven de 6 uur netto (8 uur bruto) opleiding per dag  wordt gegeven raak je kwijt.
      2. Als er blokken zijn langer dan 2 dagen, dan stroom je over, en ben je het binnen een week weer kwijt (NLP Practitioners van 7 dagen aanéén zijn zonde geld!).
      3. Het is erg prettig als er tussen de blokken een stuk ruimte zit waarin je met de nieuw opgedane stof aan de slag kan in de praktijk, en dat je in het volgende blok daarop kan reflecteren (leertransfer).
      4. Het is erg prettig wanneer je na de opleidingsdagen een dag hebt om tot jezelf te komen, bijvoorbeeld een weekenddag of een vrije dag.
    10. Natuurlijk zijn er nog vele aspecten die meespelen die hier niet genoemd zijn. Zo zijn er opleiders die je aanbieden om het traject meerdere malen te volgen (en dat is een pré!) of om dagen te switchen of in te halen. Voel je vrij om deze aspecten mee te nemen, en te laten prevaleren! Wanneer jij je keuze hebt gemaakt, dan heb jij je keuze gemaakt.
  4. Nu je een overzicht hebt van opleiders en karakteristieken, kies er drie tot vijf (onthou dat aantal, dat gaat vaker terugkomen in je NLP opleiding) om daadwerkelijk kennis te maken. Ga naar een open dag of avond, bel ze op, stalk ze. Krijg gevoel bij de opleider, en stel zeker dat deze opleider ook daadwerkelijk jouw opleider gaat worden. Laat ze werken om jou te overtuigen. Leuke vragen waarmee je ze in het zweet kan krijgen:
    1. Er zijn verschillende stromingen in NLP heb ik ergens gelezen. Wat zijn de voordelen van deze stroming? En wat zijn de nadelen?
    2. Wat kan ik concreet na de NLP Practitioner? Wat heb ik er aan?
    3. Wat is NLP in 30 seconden samengevat? (McKinzie test: je snapt het pas wanneer je het in 30 seconden kan uitleggen).
  5. Na het bezoeken van de drie tot vijf opleiders, neem je even tijd voor jezelf. Laat je gevoel kristalliseren, en pas dan maak jij je keuze, waarbij je de optie NIET doen ook meeneemt.
  6. Doe eventueel de opleiding.
  7. Vervolgens ga je vanuit het huidige punt je kennis en vaardigheid versterken, verbreden en verdiepen
    • Je kan de NLP Master vervolgopleiding doen.
    • Je kan vervolgens een NLP Trainer opleiding doen. Mijn advies: doe dat bij één van de grote namen in NLP, een Tad James, Richard Bandler, John Grinder, Robert Dilts, etc. Zodat jij je kan verdiepen in zijn gedachten, zijn ideeën, zijn beeld. Modelleer hem, leer van zijn visie.
    • Lees boeken binnen de stroming die je hebt gevolgd voor verdieping van je begrip, kennis en vaardigheid.
    • Lees boeken buiten de stroming die je hebt gevolgd voor verbreding, nieuwe inzichten en een meer rijke niet-normatieve begripsvorming. Ontwikkel je eigen visie.
    • Lees boeken die ten grondslag liggen aan NLP, zoals boeken van Virginia Satir, Milton Erickson, Gregory Bates. Verdiep je in nieuwe grootheden.
    • Oefen, lees, blijf beoefenen! Pas het toe op nieuwe casus, blijf leren en veranderen.
    • Zoek mensen die gelijkgestemd zijn; zorg voor samen leren en ontwikkelen. Neem deel aan fora, schrijf zelf artikelen, coach regelmatig.

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP): Realiseer resultaten

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) gaat over het realiseren van resultaten.

NLP gaat over het proces van resultaten bereiken.

NLP gaat over het kiezen van de resultaten die jij wilt bereiken, en vervolgens over hoe je kan zorgen om die resultaten die je gekozen hebt te bereiken.

NLP kijkt daarbij naar anderen die vergelijkbare resultaten hebben bereikt, en modelleert het proces dat die eerder zeer succesvolle persoon (voor wat betreft dit specifieke resultaat) heeft gevolgd om tot dit excellente resultaat te komen.

NLP schrijft niets voor. NLP gaat over het proces van resultaten halen. En het proces staat los van het gewenste resultaat. NLP wil het proces naar het resultaat zo effectief mogelijk en efficiënt mogelijk laten zijn.

NLP laat je eerst op hoog niveau de locus-of-control nemen. Vervolgens een methode toepassen om te leren van anderen hoe je jouw resultaten gemakkelijker kan bereiken. En uit die methode volgen vervolgens specifieke recepten, NLP technieken, om een specifiek resultaat te bereiken.

Wanneer je NLP wilt leren, wanneer je wilt leren om resultaten te realiseren, dan is het goed om je eerst een beeld te vormen van wat NLP is, en inhoudt. Lees over NLP, ga eens in gesprek met iemand die een NLP opleiding heeft gedaan. Koop een boek (ik kan je “Je ongekende vermogens” van Anthony Robbins van harte aanbevelen vanwege de compleetheid, alhoewel de schrijfstijl redelijk ‘Walhalla’ is), lees het door, pik dingen uit het boek en probeer ze uit.

Wanneer je dat hebt gedaan, en je wilt meer, dan kan je kiezen voor een NLP opleiding. Of misschien een introductietraining in NLP waar je snel en eenvoudig vaardigheden leert die je overal kan inzetten. Er zijn veel opleidingsinstituten die een dergelijke introductie aanbieden, goedkoop en soms zelfs gratis, in de hoop dat je daarna verder gaat bij dat opleidingsinstituut.

Er zijn drie formele opleidingen in NLP:

  • een NLP Practitioner, waar je leert om de locus-of-control te nemen en je leert om NLP technieken uit te voeren. Een fijne opleiding waar je direct aan de slag gaat, en waar je ontdekt dat NLP vooral in het doen zit. NLP is niet iets om over te denken, om te beschouwen, maar om te doen. Het is een vaardigheid. Je zal ontdekken dat een begeleide training beter werkt dan het enkel lezen.
  • een NLP Master Practitioner, waar je leert om diepere en bredere veranderingen te bewerkstelligen, veranderingen die je nodig hebt om net zoals het rolmodel succesvol te zijn in de resultaten die jij wilt. Bovendien leer je zelf te modelleren, oftewel zelf NLP technieken uit te ontwikkelen, die op zich staande trainingen kunnen worden in een specifieke vaardigheid om een bepaald doel te bereiken.
  • een NLP Trainer opleiding, waarin je handvatten en tools krijgt (NLP technieken) die gericht zijn op het overbrengen van NLP. Eigenlijk is de NLP Trainer opleiding een opleiding op NLP Practitioner niveau (je leert technieken uit te voeren), en zou je als NLP Master zelf al in staat zijn om een goede NLP trainer te modelleren.

Na de opleiding is het aan jou om verder te gaan, op je eigen benen te gaan staan; de opleidingen zijn enkel een training waarin zaadjes van vaardigheden wordt geplant, vaardigheden die regelmatige oefening en verdieping nodig hebben.

Help! Welke NLP opleider moet ik kiezen?

Iemand vertelde mij dat zijn werkgever (na veel gesoebat) goedgekeurd heeft dat hij een NLP cursus/training gaat doen, vanuit de optiek ‘werken met klanten’. Zijn vraag aan mij: heb jij een aanbeveling welke cursus ik moet doen, of waar ik het beste kan informeren?

Graag deel ik het antwoord wat ik hem kon geven:

—————–8<——————————

Eigenlijk zijn er maar twee opleidingen (NLP Practitioners) in NLP. De rest is allemaal afgeleid, toegepast, of uitgekleed. Zelfs de NLP Trainer opleiding is enkel een toegepaste NLP opleiding. Ik zou je dan ook aanraden om een algemene opleiding te doen; de toepassing in jouw specifieke situatie doe je dan zelf (mooi leereffect; houdt je bezig).

Deze algemene opleidingen zijn allereerst de NLP Practitioner, en als vervolg een NLP Master Practitioner.

Belangrijk daarbij is dat er een stroming is die uitgeklede versies aanbiedt, te herkennen aan het stempel “Society of NLP” van Richard Bandler. Wat je daar leert is ongeveer de helft van de andere stromingen.

Een volledige NLP Practitioner is zeker 14 dagen lang. Ga eens kijken bij de aanbieders, en wees daarbij jezelf: kan de trainer wel met jouw nieuwsgierigheid, snelheid en diepte omgaan? Stel vragen en vraag door: heeft de trainer voldoende bagage om adequaat antwoord te geven, of blijft deze je het antwoord schuldig. Dan ga je afknappen!

Een mooie test is om de trainer een onderbouwing te vragen hoe NLP bijdraagt aan jouw casus ‘werken met klanten’. Gewoon als algemene vraag poneren, en kijken hoe ze er mee omgaan. Vragen ze door, of gaan ze vanuit eigen ervaring verder? Eerst is goed NLP, tweede is slecht NLP. Komen ze met een passend antwoord, of vinden ze het lastig? Passend antwoord duidt op NLP kunnen toepassen en kunnen inleven, lastig duidt op ofwel een te theoretisch kader of een te specifiek toegepaste stijl.

Een goede NLP opleiding leert je algemene NLP ideeën situationeel toe te passen en geeft je de vaardigheid om NLP te doen. Als je theorie wilt, dan dan je beter een boek kopen dan een opleiding volgen. Een NLP opleiding (een goede) vraagt dan ook meer een hands-on training dan een docerende stijl.

Als ik zo vrij mag zijn, mag ik je Alphons Vinkesteijn aanraden? Hij is algemeen, weet waar hij het over heeft, goed rolmodel en heeft een duidelijke visie in NLP waar je over kan sparren met hem. Dat laatste maakt het extra interessant. Google maar op livinglife.nl, dat is zijn trainingsbureau.
Hij heeft gratis kennismakingsworkshops waar je vrijblijvend kennis kan maken met hem, en zijn beeld op NLP.

Als je bij een stuk of drie aanbieders zo’n gratis kennismaking doet (de meesten hebben dat), dan gewoon op gevoel je trainer kiezen.

Succes, en ik hoor graag wat het wordt!

First Act NLP: de boom in het NLP-bos

Best wel lastig, om te bepalen waar jij je NLP opleiding of NLP training wilt gaan volgen. Wat zijn nu de verschillen? Is NLP echt NLP? Krijg je overal hetzelfde? Hoe weet je dat jij de juiste keuze maakt? Wat is het verschil dat het verschil maakt, bij opleider X of opleider Y? Waar First Act NLP het verschil maakt lees je hier (aan jou om te ontdekken hoe goed dat je past).

NLP is een idee, een methode en een houding (met als gevolg een serie aan technieken)

First Act NLP opleidingen is uniek in Nederland, met lesdoelen gericht op vaardigheid voor haar NLP opleidingen. Een vernieuwende wijze van opleiden. Niet de technieken, maar het idee, de methode en de houding staan centraal. De opleidingen zijn dus top-down gestructureerd, en niet zoals elders bottom-up. Niet het kunnen uitvoeren van een portfolio aan bepaalde NLP-technieken is het einddoel, maar het flexibel kunnen denken en handelen vanuit het idee, vanuit de methode en vanuit de houding is het einddoel. Een wezenlijk andere aanpak, niet gericht op kennisdoelen, wel op vaardigheidsdoelen. First Act NLP gaat er van uit dat een goede NLP Practitioner geen theoreticus zou moeten zijn; een goede NLP Practitioner is iemand die vaardig NLP kan toepassen in de praktijk. Net zoals goed koken iets anders is dan recepten uitvoeren, is NLP beoefenen iets anders dan NLP technieken uitvoeren.

Deze keuze leidt tot een drietal grote voordelen:

  • Er zijn binnen NLP verschillende stromingen. Stromingen die verschillen qua invalshoek, en daardoor qua inhoud. Stromingen met elk een eigen uniek karakter, met eigen unieke voordelen en mogelijkheden. Verschillende inzichten die bij de First Act NLP opleidingen samen komen. Kiezen voor First Act NLP betekent dat je niet hoeft te kiezen tussen de stromingen; je leert NLP vanuit het overzicht. Waarbij je de verschillende invalshoeken van bijvoorbeeld Richard Bandler, John Grinder, Ted James, Anthony Robbins, Micheal Hall en Robert Dilts ontdekt.
  • Niet de verschillende NLP-technieken staan centraal zoals elders; jij en jouw vaardigheid staan centraal in de NLP opleidingen bij First Act NLP. Niet een afgemeten lesplan als een lopende band waarin je binnen een bepaalde tijd voorgeschreven technieken moet uitvoeren, maar een dynamisch proces met veel individuele aandacht, met gelijkgestemde groepsgenoten die de voordelen van deze manier van leren inzien. Mensen die NLP willen leren vanuit een innerlijke motivatie. Geen strak georganiseerde groepsreis, maar een gezamenlijke ontdekkingstocht.
  • Naast de verschillende stromingen kent NLP ook veel toepassingsgebieden: persoonlijk, spiritueel, professioneel, relationeel, communicatief, coaching en opleiding, gelukkig voelen, positief zijn, sport, verkopen et cetera. Doordat wij ons richten op het idee achter NLP, gaan we voorbij aan wat NLP denkt over een bepaalde context, en leer je zelf NLP situationeel toe te passen. NLP zonder regels en beperkingen. Je krijgt dus meer mogelijkheden dan enkel in een specifieke context, meer vrijheid om te handelen.

Dat is het verschil dat het verschil maakt. Dat is waar je voor kiest wanneer je voor de unieke First Act NLP opleiding kiest. En nu… Nu is het aan jou… Want jij weet zelf het beste, wat goed voor jou is en wat jij nodig hebt. Besef je wie je kan zijn, en zorg er voor dat je er het maximale uit haalt.

Wat kan jij leren? NLP Concreet: de NLP Master Practitioner opleiding.

Wat leer je concreet met NLP? De NLP Master Practitioner opleiding

In de NLP Master Practitioner opleiding leer je NLP technieken te combineren, je leert complexere en "diepere" technieken, en je leert de methode achter NLP: het modelleren, waarmee je zelf NLP technieken kan maken.

Modelleren of model-leren

Je leert het verschil tussen de coach-staat, de modelleer-staat en de trainer-staat. Je bent NLP Practitioner, dus je kan zelf zorg dragen om op het gewenste moment in de gewenste staat te komen/te zijn. Omdat het modelleerproces ook de overdracht van het model betekent, staan we stil bij de 8 voorbereidende stappen van een training en/of presentatie. We staan stil bij de methode van het modelleren, bij de definiëring van het doelvermogen, bij de selectie van een rolmodel, bij de verschillende manieren van het informatie verzamelen, de analyse van de informatie, bij het vormen van het model, bij de uitgangspunten van de overdracht, en bij het 4-mat model, chunking en sequencing. Een eerste praktijkmodellering doen we gezamenlijk, een tweede doe je zelfstandig als eindopdracht.

Taal

We gaan verder met geavanceerde technieken en taalpatronen in NLP. We gaan dieper in op vooronderstellingen, reframing en Double Binds. We behandelen Quantum linguïstiek met de realiteitsstrategie, realiteitsconstructie, Cartesische coördinaten, inductief/deductief taalgebruik en het schuiven met ruimte/tijd. Tenslotte leer je het Sleight-of-Mouth-model (rapheid van tong) van Robert Dilts.

Uitgebreid coachmodel

Je leert om verschillende technieken te combineren, en (nog) flexibeler te zijn in je handelen. Een andere manier van doelen stellen, met de BHAG. Je leert 8 nieuwe (master-)basisvooronderstellingen. Verschillende onderwerpen uit de Practitioner komen samen in het Verenigd veld. Met de kernspeurder leer je snel tot de kern te komen. Je leert coachingresultaten meetbaar te maken. Je leert om de Future pace op verschillende manieren als extra bevestiging te gebruiken. Je leert verschillende complexe technieken uit te voeren.

Overtuigingen, Waarden, Metaprogramma’s, Identiteit en Missie

Je leert hoe je op de verschillende aspecten uitvraagt, en veranderingen teweeg brengt. Je leert de waardenhiërarchie uit te vragen, en op te schonen. Je leert interne waardenconflicten op te lossen, en je leert verschillende technieken om contact te maken diepere gronden, waar woorden niet toereikend zijn. Je leert over de evolutie van waarden, en de rol van waarden in persoonlijke ontwikkeling. Je leert over onbewuste persoonlijkheidprogramma’s (metaprogramma’s), hoe je deze uitvraagt, wat het betekent en hoe je dit gebruikt, en hoe je eventueel interventies kan uitvoeren. Je leert hoe het identificatieproces werkt, en wat je hiermee kan. Je maakt werkelijk contact met jezelf met de de-identificatie techniek, en je ontdekt hoe eenvoudige opmerkingen op identiteitsniveau impact kunnen hebben.

De NLP Master Practitioner is een heel actieve, praktische en intensieve opleiding. Nog meer dan de NLP Practitioner. Is het bij de Practitioner nog redelijk aan de oppervlakte, bij de Master leer je echt de fundamenten van het ‘zijn’ te raken.

Wat kan jij leren? NLP Concreet: De NLP Practitioner.

Wat leer je concreet met NLP? Wat leer je in de NLP Practitioner?

In deze NLP opleiding leer je alles wat je nodig hebt om NLP en NLP technieken praktisch toe te kunnen passen. Je leert te beoordelen wanneer je wel en wanneer je niet NLP gebruikt, je leert NLP bij jezelf toe te passen (NLP Practitioner), en je leert om NLP toe te passen bij de begeleiding van anderen (NLP Coach).

Waarnemen en kalibreren

Hoe staan wij in verbinding met de werkelijkheid? Hoe werken onze zintuigen? Welke voorkeuren in waarnemen heb je zelf, welke voorkeuren heeft een ander, hoe kan je dit inzicht gebruiken? Hoe denken wij te zien, te horen, te ruiken, te proeven, te voelen? Wat is werkelijk, en wat niet? Hoe werkt het bij jou? Wat betekent dit voor interpersoonlijke contacten, bijvoorbeeld in onze communicatie? En wat betekent dit voor de communicatie met jezelf? Kan jij een vaas zien, zonder dat het concept "vaas" jouw waarneming beïnvloed?

Interactie en gedrag

Welke aspecten spelen een rol wanneer we interactie hebben? Hoe spelen die aspecten een rol, en hoe kan je dat gebruiken in interactie? Hoe verbeter je de verbinding in je interacties, en ook hoe verbreek je de verbinding? Gedrag roept gedrag op: welk gedrag roept welk gedrag op, welk gedrag zie je in je omgeving, en wat zegt dat over je eigen gedrag? Hoe kan je interveniëren in het gedrag van een ander? Hoe verbeter je samenwerking, hoe kan je assertiever zijn? Hoe kan je de ander tot actie aanzetten, en hoe neem je zelf de leiding? Hoe doorbreek je een patroon van ineffectief gedrag?

Subjectieve beleving

Hoe slaan onze hersenen informatie op? Hoe weten we hoe we een herinnering ervaren? Hoe weten we wat we wel en wat we niet leuk vinden? Hoe kan je deze beleving veranderen? Hoe kan je dit gebruiken in onbewuste communicatie? Hoe kan je dit inzetten voor gedragsverandering? Hoe kan je hiermee je emoties beïnvloeden? Hoe kan je hiermee negatieve gedachtepatronen doorbreken? Hoe kan je betekenis meegeven in je communicatie? Hoe kan je betekenis veranderen door je communicatie?

Ankeren

Hoe werkt een anker? Hoe gebruik je een anker? Welke ankers zijn er? Hoe kunnen ankers gedrag beïnvloeden, hoe kan je dat weer doorbreken? Hoe kan je dit inzetten voor jezelf… In communicatie met anderen… Bij presentaties voor groepen… Hoe doorbreek je een anker? Hoe creëer je een anker? Hoe kan je nieuwe gevoelens ervaren met ankers?

Doorvragen… of niet…

Wat is het effect van vragen stellen? Welke vragen zijn beter dan andere vragen, of eigenlijk welke vragen stel je in welke situatie? Hoe weet je wanneer je wilt doorvragen? Hoe doe je dat dan? Hoe weet je dat je klaar bent met doorvragen? Wat is het Metamodel, en wat betekent het? Welk effect heeft doorvragen, en wat voor situaties is het handig, en wanneer niet? Wat is er bijzonder aan de woorden Waarom, Niet, Proberen, Moeten, Als? En wat kan je doen als tegengestelde van doorvragen? Suggestief vragen stellen wordt je afgeleerd in het reguliere onderwijs, is dat terecht? Wanneer wel, wanneer niet? Hoe doe je dat, welke mogelijkheden zijn er? Welk effect heeft het wel, welk effect heeft het niet? Wat zijn vooronderstellingen, welk effect hebben ze, hoe herken je ze, hoe doorbreek je ze, hoe pas je ze zelf toe? Kan je ook non-verbaal vooronderstellingen gebruiken? Hoe kan je hiermee effectiever samenwerken, leidinggeven, afspraken maken, conflicten bemiddelen, verbinding maken etc. Wat is chunking?

Automatische piloot

Soms doe je dingen bewust, soms doe je dingen onbewust. Hoe werkt dit in je hersenen? Hoe werken de bewuste en onbewuste programma’s, hoe ontdek je ze, hoe ontwerp je ze, hoe verander je ze? Welke aspecten hebben invloed op deze programma’s? Hoe kan je dit gebruiken bij beïnvloeding, bij contact maken? Hoe kan je zelf effectiever zijn? Wat zijn basiskenmerken van goede programma’s op het gebied van creativiteit, motivatie, besluitvaardigheid, leervaardigheid, spelling, planning, innovatie.

Coaching en mediation

Hoe bepaal je of de coachvraag geschikt is, en hoe verbeter je een coachvraag? Hoe zorg je voor maximaal effect van een verandering? Hoe controleer je eventuele bijwerkingen? Hoe controleer je het effect van een verandering? Hoe stel je doelen? Ben je een coach of een adviseur? Wat is een goede coachhouding? Wat is ‘Shoshin’, en hoe kan het een coach helpen? Wat als de coaching niet werkt? Wat is het NLP coachingmodel, en hoe pas je het toe? Wat is het NLP mediationmodel, en hoe pas je het toe? Hoe los je interne conflicten (conflicten in jezelf) op, bij jezelf of bij een ander? Hoe breng je gedragsverandering teweeg? Hoe ruim je blokkades op?

Tijdlijnen

Wat is onze beleving van tijd? Wat is verleden, wat is heden, wat is toekomst? Ligt jouw verleden achter je, en is de toekomst voor jou? Hoe heeft dit invloed op je beleving, en in je communicatie en gedrag? Hoe kan je jouw interne beleving van tijd veranderen? Hoe kan je dit gebruiken om oud zeer op te ruimen, of juist om nieuwe motivatie toe te voegen? Hoe kan je dit in jouw communicatie gebruiken?

En meer dan dat…

Wat is het verband tussen Identiteit, Waarden, Overtuigingen, Vaardigheden, Gedrag en Omgeving? Hoe kan je hiermee onbeantwoorde vragen beantwoorden, hoe kan je hiermee interventies plegen, wat is congruentie, charisma en authenticiteit? Wat betekent reactief leven, en hoe kan je creatief leven? Hoe bekrachtig je nieuwe inzichten? Wat is de invloed van verwachtingen, en hoe breng je daar veranderingen in aan? Wat is voelen, wat is het verschil tussen gevoel en emotie, hoe kan je jouw gevoel en/of emotie veranderen, hoe kan je enerverend vertellen en presenteren? Hoe kan je met een paar simpele vragen iemand, bijvoorbeeld je kinderen bij het slapengaan, een fijn gevoel geven? Hoe kan je iemand onbewust problemen laten oplossen? Wat zijn beperkende overtuigingen, en wat zijn betere ondersteunende overtuigingen? Wat is het NLP communicatiemodel, en wat betekent het in interactie? Wat is het verschil tussen feedback en kritiek, en hoe lever je feedback? Waarom zou je doelen stellen, en wat zijn jouw doelen? Wat wil je wel, wat wil je niet, waar liggen jouw grenzen, en wat betekent dat? Wat is communicatie, wat is effectieve communicatie?

Zelf NLP leren – NLP DIY

In de jaren nadat NLP als zodanig ontstaan is als methode, en Richard Bandler en John Grinder de overstap maakten van het publiceren van wetenschappelijke artikelen naar het geven van workshops, is de vraag ontstaan wat NLP’ers zouden moeten kennen en kunnen. Als antwoord daarop is de NLP Practitioner lijn ontstaan, die een onderscheid maakt in niveau’s van NLP beheersing: de NLP Practitioner, de NLP Master Practitioner en de NLP Trainer.

Wil je nou zelf NLP gaan leren, dan is het goed om deze indeling als richtlijn te gebruiken, bij je zelfstudie, bij je keuze van een opleider, of bij het zelfstandig verbeteren van je vaardigheden.

De NLP Practitioner

Wanneer ben je een NLP Practitioner? Je bent NLP Practitioner wanneer je zelfstandig in staat bent om NLP technieken uit te voeren. Zo simpel is het. Daarvoor is het noodzakelijk dat je de NLP terminologie kent (zodat je de NLP techniek kan lezen en begrijpen), het is noodzakelijk dat je de basisvaardigheden beheerst (je kan de NLP techniek toepassen), en als derde kan jij handelen vanuit de zogenoemde NLP-staat.

De makkelijkste manier om dit te leren, is door eerst de NLP staat/stemming te oefenen (stap 1), en wanneer je die dan kan aanzetten (in de NLP stemming kan komen), vanuit die NLP staat gerichte eenvoudige oefeningen te doen met de basisvaardigheden (stap 2), om vervolgens een integratie te laten ontstaan door het simpelweg uitvoeren van verschillende NLP-technieken (stap 3). Doen dus. Eerst eenvoudig en enkelvoudig, vervolgens complexer en meerdere vaardigheden combineren, eerst bij jezelf, vervolgens ook bij anderen (stap 4). Oefenen. Je komt dan vanzelf met de terminologie in aanraking, op precies het niveau dat je nodig hebt. Je hoeft de terminologie dus niet te leren; je krijgt vanzelf voldoende kennis binnen.

De NLP staat

Handelen vanuit de NLP staat, of te wel de NLP stemming, betekent dat je handelt vanuit nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit. Nieuwsgierig om te leren, te onderzoeken, vragen te stellen. Hoe werkt het nu, hoe zou je het willen, onderzoekend los van je eigen oordelen en invullingen. Geen antwoorden hebben maar antwoorden zoeken. Jezelf verwonderen in plaats van iets er van vinden. Flexibel in je gedachten, in jezelf verplaatsen in de ander, er van uit gaan dat alles wat gezegd wordt waarheid is, in trial-and-error (wanneer je iets probeert en het werkt niet dan iets anders gaan proberen), in nieuwe dingen doen en proberen, op een andere manier, flexibel (vrij) om te doen wat je denkt dat nodig is. Constructief in de zin van doelgericht. Niet positief denkend, maar wel doelgericht. Waar wil ik naar toe? Wat draagt daaraan bij? Wees gericht op het effect dat je wilt bereiken, en wees effectief.

Naast deze (nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit) algemene houdingsaspecten, zijn er de basisveronderstellingen. Basisveronderstellingen die, wanneer je handelt alsof ze waarheid zijn, een bepaalde blik op de wereld geven, die helpt bij een constructieve houding.

Noot: de zogenoemde God-modus, de God-staat/stemming, die Richard Bandler tegenwoordig gebruikt en instrueert, heeft een ander effect. Deze staat laat minder ruimte voor nieuwsgierigheid en flexibiliteit, en is meer sturend. Wanneer je deze God-staat tegenkomt, probeer hem uit en bemerk wat deze doet met je interne proces. Mijn ervaring is dat deze stemming je in een expert-rol zet, die qua gevoel veel zekerheid geeft, maar de mogelijkheden (en dus de flexibiliteit) beperkt tot hetgeen wat jou bekend is, en de nieuwsgierigheid beperkt (want je bent expert, dus jij weet alles al). Met deze staat wordt je een adviseur/stuurman vanuit je ervaring, in plaats van een onderzoeker/ontdekker/begeleider naar de kern. Besef je dat geen van beiden goed of fout is, enkel is de ene stemming beter in de ene situatie, de andere stemming geschikter in de andere situatie. Wederom denkend vanuit flexibiliteit: wanneer je beide staten/stemmingen beheerst, dan heb je meer mogelijkheden door meer flexibel gedrag, flexibel gedrag dat je al naar gelang de situatie kan inzetten.

Basisvaardigheden

Basisvaardigheden zijn vaardigheden die in veel NLP technieken als bekend worden voorondersteld. Je wordt geacht, zonder verdere uitleg, deze vaardigheden in te kunnen zetten op al dan niet voorgeschreven momenten. Hele communicatieve processen kunnen worden samengevat in een enkele stap, zoals “elicitatie” staat voor het hele proces van probleemuitvraag, probleemdefinitie, doelstelling. Als leidraad voor de NLP basisvaardigheden kan je de volgende onderwerpen gebruiken om jezelf (verder) in te bekwamen: doelen stellen, waarnemen en kalibreren, rapport (maken en verbreken, pacing en leading), toepassen van break-states, ecologie controleren, NLP technieken toepassen, effect testen, future pace en visualisatie, modaliteiten en submodaliteiten, ankeren, doorvragen met het metamodel, suggereren met het Miltonmodel, het gebruiken van vooronderstellingen, strategieën, chunking, kaderen en herkaderen.

Ook voor het (verder) leren van deze vaardigheden is een NLP techniek (strategie), waarvan je hieronder de stappen vindt:
1) Ga actief op zoek naar informatie over het onderwerp, totdat je op iets nieuws stuit.
2) Lees de nieuwe informatie drie tot vijf keer, met de vraag in je achterhoofd “Hoe is dit anders?”.
3) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dit op jezelf toepast.
4) Doe het drie tot vijf keer in de praktijk, ervaar het nieuwe voor jezelf.
5) Evalueer wat er anders is wanneer je het nieuwe doet ten opzichte van het oude.
6) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
7) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Na deze stappen heb je het voor jezelf helder, je kan het bij jezelf toepassen. Een volgende stap zou zijn om het ook bij anderen toe te kunnen passen:
8) Analyseer hoe je dit bij anderen kan gebruiken, dan wel kan overdragen aan anderen.
9) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dat bij een ander gebruikt, dan wel overdraagt.
10) Draag het drie tot vijf keer over, of gebruik het drie tot vijf keer bij een ander. Ervaar het effect.
11) Evalueer wat er anders is ten opzichte van het (al dan niet aanwezige) oude.
12) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
13) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Nu kan je het bij jezelf toepassen, en ook bij een ander. Wellicht is de informatie nog geschikt om bij groepen toe te passen, of in andere situaties. Misschien kan je deze nieuwe informatie blenden met andere informatie, zodat je breder de voordelen (en nadelen) van het nieuwe ten opzichte van het oude ontdekt.
14) Blijf ontwikkelen en onderhouden!

De crux die je hieruit kan destilleren is dat NLP leren gaat over DOEN –> ERVAREN –> EVALUEREN –> SITUATIONEEL TOEPASSEN.

Wanneer ben je klaar met oefenen?

Even los van het feit dat vaardigheden altijd verder kunnen worden verbeterd, zijn er een aantal punten die je in de gaten zou kunnen houden om te zien of je op het niveau van een NLP Practitioner (zoals bedoeld) functioneert.

– Je merkt af en toe bewust op dat je focus ligt op het eindresultaat, en mogelijkheden naar het eindresultaat.
– Je merkt dat je vaker geïnteresseerd bent in HOE jij of een ander iets doet, dan dat je een mening hebt over WAT jij of een ander iets doet.
– Je merkt dat de basisveronderstellingen echt waar zijn.
– Wanneer je op internet een NLP techniek vindt, dan kan je die eenvoudig lezen, je snapt hoe je de techniek doet, je zou de techniek eenvoudig en snel (na lezen) kunnen uitvoeren.

Ontdek NLP.

“Wat is NLP?” is de centrale vraag in deze introductie in NLP. Een vraag die je nieuwsgierig kan maken naar meer NLP, en die hier wordt beantwoord vanuit NLP. Veel plezier met het volgen van deze mini-cursus, en vooral met de nieuwe mogelijkheden die het je gaat bieden!

Ik nodig je uit om mee op reis te gaan, open en nieuwsgierig naar wat komen gaat. Ons doel bij deze introductie is jou te informeren en voornamelijk te laten ervaren wat NLP is. Wellicht heb je al artikelen of boeken gelezen over NLP of ben je er op een of andere manier mee in contact gekomen, en misschien dat sommige stof je bekend voorkomt, wellicht ook niet. Het is allemaal goed, het doet er niet toe. Het enige wat telt, is dat jij ontdekt en ervaart hoe simpel sommige veranderingen van perspectief kunnen zijn. Aan het einde van deze korte introductie in vijf stappen (hieronder) kun je terugkijken op een nieuwe ervaring. Jouw ervaring met NLP en wat het voor jou kan betekenen. En… weet dat er nog veel meer is…

Start introductie: overzicht

De waarde van NLP is in the eye of the beholder. Concreet, wat het is: een methode waarmee je gedrag kan vastleggen en overdragen. Een methode die leidt tot gedragsmodellen (NLP technieken).

De methode van NLP (het modelleren) is gericht op EFFECTIEF gedrag. Bijvoorbeeld: Iemand kan goed communiceren, die gebruik je als rolmodel bij het modelleren, waar dan een NLP techniek op het gebied van communiceren uit voortkomt. Bekende contexten waarin dit is gedaan: communicatie, professioneel handelen, spiritualiteit, lesgeven, sales, motivatie, soft skills, onderhandelen etc.

NLP is een andere (aanvullende) manier van kijken, die een andere manier van handelen mogelijk maakt. Niet beter of slechter, enkel situationeel toepasbaar. Soms wil je een situatie benaderen vanuit waarheid en feiten, zoals je dat leert in het reguliere onderwijs. Soms vanuit effectiviteit, en dat leer je bij een NLP opleiding.

Het grote uitgangspunt bij NLP is dat het niet de werkelijkheid is die leidt, maar de individuele BELEVING van de werkelijkheid.

 

1. Wat is NLP?

NLP staat voor Neuro-Linguïstisch Programmeren.

Met de naamgeving wilden de ontwikkelaars van NLP (Richard Bandler en John Grinder) aangeven dat er een interactie bestaat tussen onze neurologie ofwel onze hersenen, de linguïstiek ofwel de taal die wij gebruiken en ons gedrag en dan met name de patronen (programma‘s) in ons denken en doen.

Het aardige van NLP is daarbij dat het niet zozeer een verklaring wil geven hoe deze precies interactie werkt, het legt de focus op nagaan welke effecten in deze interactie te behalen zijn. Een procesbenadering, en niet zozeer vanuit feiten en zaken. Dat geeft dan ook gelijk het bijzondere aan van NLP, ten opzichte van ons klassieke wereldbeeld aan: het is niet de werkelijke werkelijkheid die wij beleven waar wij op reageren, het is wel de beleving van onze eigen werkelijkheid die ons stuurt en waar wij zelf invloed op hebben. Onze enige echte werkelijkheid is de beleving in onze hersenen van de werkelijkheid.

NLP wordt gedefinieerd als “de studie van de subjectieve ervaring.”. En bij die studie hoort een methode, een methode die door toepassing weer leidt tot technieken. Een methode, die modelleren heet, waarmee je de interactie bij een rolmodel, een expert, in kaart brengt en overdraagbaar maakt.

Maar…

Is dat het antwoord wat je zocht? Weet je nu genoeg? Het is een antwoord…

Ik vergelijk NLP graag met wijn. Je kan er boeken vol over lezen, vele websites bekijken… Uiteindelijk gaat het er om dat je de fles hoort ontpoppen, het inschenken en bijbehorende klokken hoort, het glas gevuld ziet worden, het glas voelt, de wijn ruikt en proeft…

En als je dan een lekkere wijn hebt gevonden, en je bent enthousiast geworden, probeer dat maar eens over te brengen aan iemand zonder die ervaring. Het woord wijn, dat betekent niets voor je zonder een bijbehorende ervaring.

En dan nog… Sommige mensen hebben prettige ervaring met wijn, en zullen je enthousiasme kunnen delen. Andere mensen hebben een mindere ervaring met wijn, en zullen je meewarig aankijken…

Iedereen ziet de wereld op zijn of haar eigen manier. En die manier wordt gevormd door wat ons verteld wordt, door wat we meemaken, door wat we van anderen leren, door de boeken die we lezen, door de media die we volgen, en zo voort.

Alles wat we sinds onze geboorte zien, horen, ruiken, voelen en proeven zijn leermomenten. Leermomenten die we betekenis geven met ons denken. Waardoor bijvoorbeeld een objectief iets als wijn, opeens context en betekenis krijgt: lekker, gezellig, vervelend, vies, en wat je maar kan verzinnen. Waarmee je de keuze krijgt, vanuit de ervaring en verwachting, om wel of geen wijn te bestellen. Afhankelijk van de situatie.

En dat speelt ook voor NLP. De betekenis van NLP is in de ervaring met NLP. Je kan boeken lezen wat je wilt, kennis opdoen, maar dat is slechts stof. En stof kan je wegblazen… Dan blijft er niets over dan wat dwarrelende pluisjes.

Het gaat om mogelijkheden krijgen, keuzes maken, afhankelijk van de situatie.

NLP gaat over hoe wij alles in perspectief ervaren, en hoe wij in ons waarnemen en denken betekenis geven, en hoe we daar mee om kunnen gaan op een effectieve manier. Vandaar dat je wellicht al eens gelezen hebt dat NLP de studie van de subjectieve ervaring is.

Maar het is meer dan dat. NLP is een houding: een houding waarmee wij ons perspectief kunnen veranderen. NLP is een methode: een methode waarmee we effectief van anderen kunnen leren; van mensen die iets heel goed kunnen. En NLP bevat een grote hoeveelheid technieken, ideeën en inzichten (ontstaan uit de methode). Technieken, ideeën en inzichten over communicatie, bijvoorbeeld. Over coaching. Over lesgeven. Over conflicthantering. Over relaties. Over zelfvertrouwen en zelfverzekerdheid. Over contact maken. Over vrijheid en ruimte, over rust. Technieken die meer keuzevrijheid en mogelijkheden geven in verschillende situaties, wanneer je ze leert toe te passen.

Ander omschrijvingen van NLP kunnen je misschien nog meer aantonen dat de omschrijving van NLP voor iedereen anders is:

  • NLP is een houding en een methode met in haar kielzog een serie aan technieken.
  • NLP is een methode voor persoonlijke ontwikkeling – gereedschap om prestaties te verbeteren, van jezelf en van anderen.
  • NLP is een geweldige ervaring!
  • NLP is een model voor effectieve communicatie – een praktische en pragmatische verzameling van inzichten en methodes die de communicatie met jezelf en anderen kan verbeteren.
  • NLP is een tas vol met enorm krachtige communicatiegereedschappen.
  • NLP is een manier om te modelleren – ofwel om overdraagbare modellen te maken van menselijk gedrag.
  • NLP is de manier om mensen te begrijpen.
  • NLP is de kunst van succesvol functioneren.
  • Het doel van NLP is meer persoonlijke vrijheid.
  • NLP is nu, boven alles, een houding & een methode die leiden tot modellen & technieken waarmee jij bijvoorbeeld merkt hoe je nieuwgierigheid groeit, hoe meer je openstaat, eigenlijk alles wat jij nodig hebt, om je eigen leven te leiden (met e-i) door veel positiever overtuigd te zijn waarmee je handelen & je denken & uiteindelijk je gevoel verandert.

Zo veel verschillende mensen, zo veel verschillende omschrijvingen. En welke definitie voor jou de beste is? Daar kom je achter door NLP te ervaren. Voor jezelf. Omdat woorden tekort schieten.

2. NLP gaat om Doen en Ervaren

NLP ervaren doe je door NLP te doen. Dus als je een boek leest, lees het met de vraag in je achterhoofd: hoe kan ik dit NU uitproberen en toepassen? Zet jezelf in de actieve modus, neem het heft in handen, zorg dat je de woorden die je leest omzet in actie! Doe de oefeningen! Een NLP boek is niet om te lezen, een NLP boek is om te doen. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, wanneer je doet. Dat gevoel, die ervaring die jij hebt, dat is wat NLP voor jou is. De ene techniek sterker dan de andere. De andere techniek beter bij jou passend dan de ene. Voel, en ervaar. En neem mee wat je kan gebruiken.

Voorbeeld van het effect van taal

Stel je voor, je hebt een afspraak om morgen iets te gaan doen, na eerst gezamenlijk een kopje koffie gedronken te hebben. Hieronder staan 10 verschillende formuleringen van de manier waarop je dat tegen jezelf kan zeggen. Lees ze eens door, en stel vast wat ze qua inhoud ongeveer betekenen:

 

  • Ik moet morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik mag morgen niet te laat zijn voor de koffie
  • Ik kan morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik zal morgen op tijd zijn voor de koffie
  • Ik ben morgen op tijd voor de koffie
  • Als ik morgen niet op tijd ben, dan is er geen tijd voor koffie
  • Morgen ben ik op tijd voor de koffie
  • Misschien ben ik wel op tijd voor de koffie
  • Als ik morgen maar op tjd ben voor de koffie
  • Lekker, koffie voor we starten morgen

 

 

 

 

De volgende vragen mag je voor jezelf beantwoorden, neem even rustig de tijd, en sta eens stil bij het antwoord.

  • Welke van de bovenstaande tien formuleringen, zou jou het meeste motiveren?
  • Ken je misschien een nog meer motiverende formulering, die er nog niet staat?
  • Welke van de bovenstaande formuleringen, zou jou het minste motiveren?
  • Nu je dit verschil herkent, hoe zou je dat kunnen gebruiken, in jouw communicatie, met jezelf, en met anderen?
[color-box customcolorpicker='#d0d0d0']
Welke formulering voor jou het meeste effect heeft, welke voor jou het minste effect heeft... Dat is heel persoonlijk. Dus wanneer je wilt concluderen hoe je dit gebruikt in de communicatie met jezelf, dan zou je kunnen stellen dat je het beste deze formulering kan gebruiken om je eigen doelen vast te stellen. Echter, in communicatie met anderen... is bewustwording dat de formulering verschil maakt het ultieme, zonder dat je kan concluderen welk verschil er precies is. Je kan het effect bij of voor een ander niet vooraf voorspellen. 
[/color-box]

NLP zit vol met dit soort inzichten, als een grote verzameling. Soms minder gericht op inhoud en feiten, de manier zoals je die waarschijnlijk wel kent van school, vaak meer gericht op gewenst effect bereiken: effectief communiceren. Afhankelijk van de situatie, met in je achterhoofd wat je wel wilt, en wat je niet wilt, kiezen wat te doen. Flexibel.

Ervaar: Uitgesteld ongeloof

Een opdracht..! Huiswerk.., of zoals ik het met een NLP-bril op zou noemen: thuisvermaak…

En wel echt even doen, niet stiekem overslaan en verder gaan, het gaat om de ervaring…

Neem even de tijd om lekker op te gaan in een film. Kijk eens welke films er draaien in de bioscoop, en ga gewoon! Of misschien heb je nog een film liggen die je wilt zien, of kijk eens in de aanbiedingsbakken bij de goedkope films. Misschien dat die ene film er wel tussen ligt. Heb je zelf geen idee welke film je zou kunnen kijken, dan kan je één van onderstaande suggesties kiezen ( titel, slogan en trailer). Moeilijk kiezen? Doe maar de bovenste die je nog niet kent…

En als je de film gekeken hebt dan gaan we verder. Geef jezelf nu eerst maar eens een leuke tijd, je hebt het verdiend!

Suggesties

Mr. Nobody, Nothing is real, everything is possible.

The Matrix, Remember there is no spoon.

The Truman show, On The Air. Unaware.

Eternal sunshine of the spotless mind, Would you erase me?

Big Fish, An adventure as big as life itself.

Brammetje Baas, een film om bij stil te staan.

[color-box customcolorpicker='#d0d0d0']
Deze suggesties komen niet uit de lucht vallen. Het is ook mijn persoonlijke filmtipparade niet. Elke film is min of meer NLP gerelateerd. Mr Nobody en het concept van keuzes maken. The Matrix en waarnemen & werkelijkheid. The Truman show en het verschil tussen werkelijkheid en de beleving van werkelijkheid. Eternal sunshine of the spotless mind en ecologie, of veranderingen en de omgeving. Big Fish over submodaliteiten, ofwel kleur brengen in je leven, over relaties en werkelijkheden, over respect voor wereldmodellen. Brammetje Baas over normen en waarden, over het effect van je communicatie. En nog veel meer, maar daar is deze box te klein voor...
[/color-box]

STOP, kijk de film, daarna hier verder…

En, leuke film? Ging je er in op? Kon jij je inleven in de hoofdpersoon, meeleven met het verhaal? Wat vond je het meest aansprekende deel? En wat het minste?

Ik vind dat geweldig, die stunt die je denkvermogen uithaalt, waardoor jij in staat bent om helemaal te vergeten dat je naar acteurs zit te kijken, op een set, met kunstmatig licht… Tja, je weet het wel terwijl je zit te kijken, maar je kiest er voor om met andere ogen te kijken, je kiest om je ongeloof uit te stellen, en dat wat je ziet tijdelijk voor waar aan te nemen…

En die schakeling kan je vaker maken. En waarom je dat zou doen? Omdat je dan bijvoorbeeld beter kan luisteren naar een ander. Je begrijpt de ander beter, doordat je je eigen oordelen, meningen en adviezen tijdelijk loslaat, en daardoor oor hebt voor wat de ander probeert over te brengen.

Wat kan je hier mee

Zoals veel van de vaardigheden in NLP, kan je op de oude vertrouwde manier handelen in situaties, of op deze nieuwe manier. Deze nieuwe manier is niet beter of slechter, alleen anders. En mijn uitnodiging aan jou is om gewoon, in drie passende situaties, deze nieuwe manier uit te proberen. Zodat je ervaring opdoet, en de voordelen, nadelen en interessante kanten ontdekt van deze nieuwe manier, zodat je deze naast de oude manier kan leggen, om voortaan te kunnen kiezen hoe je handelt. En daarmee ben je flexibeler geworden, heb je een extra mogelijkheid gekregen om te handelen.

En extra mogelijkheden, meer manieren om te handelen, geeft meer persoonlijke vrijheid. Meer keuzemogelijkheden.

Uitnodiging thuisvermaak

Ervaar in drie passende situaties hoe het is om in een staat van uitgesteld ongeloof te luisteren. Ervaar wat er anders is, wat voordelen zijn, wat nadelen zijn, wat je verder opvalt. Ga vervolgens na in wat voor situaties je dit zou kunnen gebruiken, en wat voor situaties juist niet.

Zie de wereld als een zandbak, of een speeltuin. Spelen om te leren, proberen om te ervaren. Nieuwe manieren ontdekken door nieuwe ervaringen op te doen. Veel plezier!

3. Ervaar de NLP Basisvooronderstellingen

Binnen NLP worden een aantal basisovertuigingen gehanteerd, die voor waar worden aangenomen. Het is dus niet gezegd dat het waar is, maar door onze hersenen in de stand van ‘uitgesteld ongeloof’ te zetten, doen we net alsof ze waar zijn. De discussie waar/niet waar, waarheid en werkelijkheid is binnen NLP onbelangrijk: het gaat bij NLP om de vraag: “Hoe kan je het gebruiken?”. En hoe krachtig de NLP Basisvooronderstellingen zijn, dat gaan we hier ervaren.

Om te beginnen, wil ik je vragen om eens in gedachten terug te gaan, naar een moment waar je een interactie had, een gesprek of een vergadering of een andere ontmoeting, waarbij het niet lekker liep in de communicatie. Het hoeft niet direct een conflict te zijn, maar het mag wel. Gewoon een voorbeeld, het maakt niet uit, om even mee te spelen. Heb je er een gekozen?

Waar was je toen? Wie waren er bij je? Wat zag je allemaal? Welke kleuren? Welke vormen? Wat hoorde je erbij? Wat voelde je toen, daar? Wat zei je tegen jezelf? Om even contact te maken met de situatie zoals die toen daar was.

Wat we nu gaan doen is de 10 basisvooronderstellingen 1 voor 1 af, en we gaan aannemen dat deze basisvooronderstelling waar is (ons ongeloof uitstellen) door een bril op te zetten van de basisvooronderstelling en daar doorheen kijken naar die situatie. En dan mag je ervaren wat dat betekent voor die situatie…, wat je anders ervaart…, welke nieuwe mogelijkheden er ineens blijken te zijn. Veel plezier!

De kaart is niet het gebied

Van jongs af aan nemen wij de werkelijkheid om ons heen tot ons, via onze zintuigen. Enkel een deel van de werkelijkheid, want onze zintuigen nemen slechts een piepklein deel waar van alles wat er is. Met dat alles wat we zien, horen, ruiken, voelen & proeven, denken we een soort plattegrond in ons hoofd van de werkelijkheid. Het is dus niet de werkelijkheid, enkel een subjectieve afspiegeling van de werkelijkheid, ons eigen wereldmodel. Wij handelen niet op basis van de werkelijkheid, wij handelen op basis van ons wereldmodel, op wat we in het verleden hebben geleerd. Bijvoorbeeld, wellicht heb je geleerd dat het wereldbolletje op de foto rechts verkeerd om staat…

Ook daar in die situatie. Kijk nu nog eens, in alle rust, naar die situatie, en zet daarbij de bril “De kaart is niet het gebied.” op. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

Respecteer ieders model van de wereld

Iedereen heeft zijn eigen ervaringen, zijn eigen leerproces. Iedereen heeft een eigen wereldmodel, dat ontstaat door de unieke ervaringen die enkel die persoon meemaakt. Iedereen heeft dus een andere plattegrond in zijn hoofd gebaseerd op vroegere lessen. Niet beter, niet slechter, enkel anders. Heb respect voor de lessen van een ander, die voortkomen uit de ervaringen die die persoon heeft meegemaakt. Je hoeft het er niet mee eens te zijn, enkel met alle respect voor de ervaringen en lessen die de ander heeft.

Kijk nu nog eens naar die situatie, in alle rust, en zet daarbij de bril “Respecteer ieders model van de wereld.” op. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

De betekenis van je communicatie wordt bepaald door de respons die je krijgt

Communiceren is een actief proces van informatie overdragen. Even kort door de bocht, maar dat is wat het is. Waarom communiceer je eigenlijk? Doe je maar wat, of wil je er iets mee bereiken? Effectief communiceren houd in dat je iets wil bereiken; effectief betekent tenslotte doelgericht.

Stel je voor een hond ligt in de weg, en je wil dat deze hond zijn mand ingaat. Je zegt met strenge stem: “Ga je mand in!”. Ligt het vast wat er nu gebeurt? Zoals wanneer je tegen een steen aanschopt, dat je precies kan uitrekenen wat er gebeurd (energie overdragen in plaats van informatie)? Nee. De hond kiest zijn eigen reactie. De hond kan blijven liggen, de hond kan enthousiast van de aandacht naar je toe komen, de hond kan eigenlijk elk gedrag vertonen wat in de mogelijkheden ligt. Misschien verwacht je wel dat de hond naar zijn mand zal gaan, maar dat ligt niet vast. Of “Ga in je mand!” de juiste communicatie was, hangt af van de reactie van die hond op dat moment. En wanneer de hond doet wat je wilt, dan is de betekenis van je communicatie dus de juiste geweest. Wanneer de hond iets anders doet, dan is je communicatie niet de juiste geweest, want je hebt het resultaat niet bereikt. Je hebt dan niet de juiste informatie overgedragen, op de juiste wijze, om je doel te bereiken. Wees dus flexibel in je communicatie: wanneer iets niet werkt, doe iets anders!

Tijd om vanuit deze gedachte naar die situatie te gaan kijken, in alle rust, met daarbij de bril “De betekenis van je communicatie wordt bepaald door de respons die je krijgt.” op je neus. En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

Weerstand is een excuus

Weerstand is een excuus, ja. Weerstand geeft aan dat de ander niet wil. En dat geeft jou (althans degene die het woord weerstand gebruikt) het excuus om zich niet meer in te spannen. Lekker makkelijk. Het ligt aan hullie, zij hebben weerstand.

Terwijl, eigenlijk, jij er voor kiest om er geen energie meer in te steken, om de ander mee te krijgen. En dat is goed, dat mag natuurlijk altijd en keuze zijn. Maar het is jouw keuze, niet hun weerstand… Besef je dat.

Er zijn geen onwillige mensen. Er zijn wel inflexibele communicatoren.

In de situatie die jij hebt gekozen, was daar iets met ‘weerstand’..? Kijk nog eens, maar nu door deze bril “Weerstand is een excuus.”? En voel wat je voelt, ervaar wat je ervaart, merk wat er verandert.

Ieder mens heeft alles in zich om alles te kunnen bereiken

Iedereen kan leren. Dus alles wat je NU nog niet kan, zou je straks wel kunnen. Persoonlijke situaties kunnen veranderen, dus alles wat nu niet kan door omgevingsfactoren, zouden straks met andere omgevingsfactoren wel kunnen. Het enige wat je bereikt met het tegenovergestelde denken, is dat je niets doet en dus dat het waarheid wordt.

Er zit nog een diepere werkelijkheid achter deze stelling, en die heeft te maken met het waarom je iets wilt bereiken. Het gaat namelijk niet om de dingen of de zaken maar om de gevoelens die de dingen en zaken naar verwachting zullen opleveren. En dat gevoel dat je wilt bereiken, dat bezit je al van binnen. Wij maken ons enkel wijs dat we de dingen of zaken nodig hebben om het gevoel te bereiken…

Wat doet deze bril met jouw situatie..?

Elk gedrag heeft in de basis een positieve intentie

Om (wat dan ook) te doen, om in actie te komen, heb je motivatie nodig. Motivatie gaat voor de actie uit. Zelfs als je niets doet, kan je daar heel gemotiveerd in zijn…

Laten we eens een experimentje doen: ga eens na bij jezelf, wanneer was de laatste keer dat jij jezelf hebt gesaboteerd? Dat jij iets gedaan hebt vanuit een negatieve intentie voor jezelf? Wellicht dat je, wanneer je erg je best doet, wel met een voorbeeld kan komen. En als ik dan vervolgens de vraag stel: “En wat leverde jou dat toen op, zodat je het toch deed?”, dan zal je zien dat zelfs toen een positieve intentie (voor jezelf) aanwezig was.

Het wil niet zeggen dat de positieve intentie een bijdrage moet zijn aan het grotere goed en het grotere geheel, of zo. Nee, er zat iets positiefs in, gezien vanuit jouw unieke wereldmodel. Je verwacht een positief resultaat met alles wat je doet. Dat is motivatie, en dat maakt dat je in actie komt.

En als we naar die situatie kijken… Wat waren daar de positieve intenties…? Heb je daar een bril voor nodig om ze te kunnen zien?

Er is geen mislukking, enkel feedback

Of iets lukt of niet, meet je door te kijken of het voldoet aan je doel achteraf. Bij een ander doel zou dezelfde prestatie succes betekenen. Terwijl je vooraf, gegeven de informatie die je toen had, het beste koos uit de mogelijkheden die er toen waren in de positieve intentie. En eigenlijk nihileer je jouw inspanning. Je hebt dingen gedaan, en je bent tot nieuwe inzichten gekomen. Je hebt geleerd.

Elk gedrag, elke inspanning, elk resultaat: het is een prestatie. Of het nu wel of niet je doel was. Geef die inspanning ook de credits die het verdient. Natuurlijk is het fijn als je dichter bij je doel komt, en dat was ook de initiële intentie. Daar mag je gewoon trots op zijn.

De persoon met de meeste flexibiliteit is de katalysator van het systeem

Even toegepast op het systeem van communicatie, betekent deze vooronderstelling dat degene die zich het meest flexibel opstelt het systeem in stand houdt; oftewel zorgt dat er communicatie blijft. Flexibel betekent enerzijds energie blijven stoppen in het proces (blijven communiceren), anderzijds wanneer het proces stokt op een andere manier communiceren.

Zodra je in het proces van communicatie stopt met energie steken in het communiceren, dan valt het proces (het systeem) stil. Er is dan geen communicatie meer. Lijkt me duidelijk. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je altijd en overal maar energie in moet stoppen, nee, het betekent alleen dat je er voor kan kiezen om dat wel of niet te doen, en dat de keuze jouw keuze is.

Waarom, als je dan voor kiest om energie in het proces te steken, zou je als de communicatie stokt op een andere manier gaan communiceren? Einstein vatte het ooit mooi samen: “Waanzin is altijd hetzelfde blijven doen en toch een ander resultaat verwachten.”. Leuk hierbij te noemen is het pigeon-effect (het duiveneffect). De mens heeft (net zoals een duif) van nature de neiging om bij alles wat er gebeurd een reden of een oorzaak te zoeken. en een mogelijke verklaring, die niet de juiste hoeft te zijn, wordt als waarheid aangenomen. Dat iets eens werkte, bijvoorbeeld een bepaalde manier van communiceren, wil niet zeggen dat het elke keer werkt. En wanneer het niet werkt, doe iets anders!

Wat betekent dit in de situatie die je gekozen hebt, hierboven? Zet de bril “De persoon met de meeste flexibiliteit is de katalysator van het systeem.” op, en kijk eens wat er gebeurd.

Be at cause

Je kan natuurlijk reageren op wat in je omgeving gebeurd, en je handelen laten afhangen van wat je overkomt. Natuurlijk, iedereen overkomt dingen. Maar besef je dat je altijd zelf de keuze hebt om te reageren op de wijze die jij kiest. Wanneer jij je laat leiden wordt door wat er gebeurd, zal je merken dat het heel makkelijk is om je machteloos en slachtoffer te voelen, en je zal stress ervaren. Het leven wordt het leven lijden. In de file kan je balen omdat je in de file staat, in de regen kan je balen omdat het regent, zonder dat je er iets mee kan.

Wanneer jij je focus legt op jouw invloed, op hoe jij met situaties om kan gaan, zal je merken dat je meer invloed hebt dan je dacht, en dat die mate van invloed steeds groter wordt. Het leven wordt het leven leiden. In de file kan jij je beseffen dat jijzelf ervoor gezorgd hebt dat je hier nu vaststaat en iets leuks of nuttigs zoeken om te doen, in de regen kan jij je beseffen dat je beter een paraplu mee had kunnen nemen, om vervolgens van het spatten van de druppels in je gezicht te genieten.

Richt je op jouw mogelijkheden, ontdek de verschillende manieren waarop je met situaties om kan gaan, en merk dat je door een simpele keuze kan dansen in de regen!

Oorzaak, gevolg, een situatie, jouw keuze van je reactie. Wees de oorzaak. Wat doet de “Be at cause”-bril met jouw beleving van de situatie?

Mensen zijn niet hun gedrag

Alles wat je ziet, waarneemt, is enkel het gedrag van de ander, in deze specifieke situatie. Daarmee ken je de mens nog niet. Neem bijvoorbeeld de opdracht in de vorige module, het bekijken van een film. Sommige mensen doen dat (gedrag), sommige mensen slaan dat over (gedrag). kiezen voor het ene of het andere zegt niets over de mensen, het zegt iets over hoe deze mensen handelen wanneer ze zich op een bepaalde manier in een bepaalde situatie bevinden. En de persoon is veel meer dan enkel het handelen in een specifieke situatie.

Puntje aan de zijlijn: wanneer jij het gedrag van een persoon op de mens betrekt, waar gebeurt dat dan? Het antwoord is in jouw wereldmodel, en enkel in jouw wereldmodel. Een oordeel van een ander over jou, of jouw oordeel over een ander zegt meer over de oordelende persoon, dan over de beoordeelde. De basis van projectie.

Accepteer de persoon, en richt je op het concrete gedrag. Wat doet dat met de situatie die je als voorbeeld hebt genomen?

Be at cause

Zo, nu je dit hebt gelezen, en door de brillen hebt gekeken… Welke van de vooronderstellingen had de meeste invloed op je perspectief? En welke de minste? Welke spreekt je in het algemeen het meeste aan?

Hoe kan jij er voor zorgen dat jij deze vooronderstellingen straks, wanneer je ze zou kunnen gebruiken, op je netvlies hebt staan? Misschien wil je ze zelfs integreren, hoe ga je dat dan aanpakken?

Wees de oorzaak. Bepaal wat jij hier mee zou kunnen doen, bepaal wat jij er mee zou willen doen, bepaal hoe je dat gaat doen, en doe het! Jouw keuze, jouw weg, jouw resultaat. Wees de oorzaak, ook in jouw leerproces. Jij, en alleen jij, weet wat je er mee kan en wilt. Neem het heft in handen en zorg voor jezelf.

En jij weet wanneer jij klaar bent, wanneer jij je resultaat hebt bepaalt, en de stappen hebt genomen die je wilt nemen om het resultaat te bereiken.

4. Meer NLP

In deze introductie heb ik je een klein beetje laten proeven van wat algemene NLP. Heb je gemerkt dat door je perspectief te veranderen andere mogelijkheden ontstaan? Andere mogelijkheden en andere keuzes? Heb je gemerkt dat de waarheid zoals wij die ervaren, bijvoorbeeld hoe je eerst naar jouw gekozen situatie keek en hoe je er nu naar kan kijken, flexibel is? Merk je dat, bijvoorbeeld in die gekozen situatie, meer vrijheid en ruimte ontstaat? Zou je meer mogelijkheden willen, zou je andere keuzes willen, zou je meer vrijheid en ruimte willen ervaren?

Dan kan meer NLP iets voor jou zijn. Waarbij je er voor kan kiezen om in de lijn die hier is ingezet door te gaan met bijvoorbeeld de NLP Practitioner (leer om elke NLP techniek uit te kunnen voeren), en bij de NLP Master Practitioner (leer de technieken te combineren en ook zelf te maken).

Leuke feitjes voor de rationele mens.

Het Halo- en het Devil-effect

Het halo-effect

Wanneer iemand een goede kwaliteit meent te zien in een persoon of zaak, dan zal die persoon geneigd zijn om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak ook hoog in te schatten. Iemand die aantrekkelijk is, zal bijvoorbeeld ook intelligenter worden ingeschat.

Het devil-effect

Wanneer iemand een slechte kwaliteit meent te zien in een persoon of zaak, dan zal die persoon geneigd zijn om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak ook laag in te schatten. Iemand die een verkeerde indruk wekt qua kleding in een sollicitatiegesprek, zal ook minder geschikt zijn voor de vacature.

Nu je dit weet…

Wanneer iemand van het halo-effect en het devil-effect op de hoogte is, zal deze gaan overcompenseren in zijn/haar oordeelsvorming: bij het zien van een goede kwaliteit zal de neiging ontstaan om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak laag in te schatten, bij het zien van een slechte kwaliteit zal de neiging ontstaan om andere (losstaande) kwaliteiten van de waargenomen persoon of zaak hoog in te schatten.

Het Forer-effect

Je wilt graag dat anderen je aardig vinden en bewonderen, maar bent ook geneigd tot zelfkritiek. Hoewel je karakter enkele zwakheden vertoont, kan je die meestal goed compenseren. Je hebt een aanzienlijk ongebruikt talent dat je nog niet inzet. Je straalt discipline en zelfbeheersing uit, maar van binnen ben je nogal eens een onzeker. Soms twijfel je er ernstig aan of je wel de juiste beslissing hebt genomen of juist hebt gehandeld. Je houdt van enige afwisseling en het zint je niet als regels en beperkingen je bewegingsvrijheid indammen. Je bent een onafhankelijk denker en neemt niet zomaar iets van anderen aan. Uit ervaring weet je dat het niet verstandig is jezelf al te zeer bloot te geven. Je hebt een aantal verlangens die tamelijk onrealistisch zijn.

Deze tekst is gepresenteerd aan mensen als persoonlijkheidsanalyse, met de vraag deze analyse een cijfer te geven. De gemiddelde score? Een 8,4 (0 – slecht, 10 – perfect). Terwijl het helemaal geen analyse is, maar een opsomming van algemene, globale uitspraken. Mensen hebben de neiging om vage en algemeen geldende uitspraken over de eigen persoon te accepteren als rake, typerende omschrijving, zonder zich te realiseren dat diezelfde omschrijving voor bijna iedereen opgaat.

Cognitieve dissonantie

Wanneer we iets waarnemen of doen dat niet past in ons wereldbeeld, iets wat niet klopt met onze overtuigingen en mening, dan ontstaat er een onaangename spanning. Deze spanning wordt cognitieve dissonantie genoemd. Omdat deze spanning niet fijn is, start een ingebouwd mechanisme dat motiveert om enerzijds het verschil tussen waarneming of gedrag en mening of overtuiging te verkleinen, anderzijds om situaties en informatie te vermijden die zou kunnen bijdragen nieuw (beter?) inzicht.

Een bijzonder sterk proces, dat dissonantie reductie heet, zorgt er voor dat we ons gedrag of onze mening gaan aanpassen, ons gedrag of mening gaan vergoelijken en rechtvaardigen, waarnemingen of gedrag gaan bagitalliseren, ontkennen en rationaliseren.

Het Dunning-Kruger effect

Wanneer je een groep professionals vraagt om aan te geven of ze matig, gemiddeld of bovengemiddeld presteren (zelfreflectie), dan blijkt dat incompetente professionals het vermogen missen om zichzelf kritisch te bekijken. Zij zullen hun vaardigheid onredelijk hoog inschatten, en hun eigen kunnen te hoog inschatten. Wanneer je een vaardigheid niet of matig beheerst, kan je geen objectieve beoordeling maken en beoordeel je enkel binnen het kader van wat je wel weet en kan, wat tot een te hoge inschatting van het eigen kunnen leidt.

Naast het verkeerd inschatten van de eigen competentie, zijn er nog 3 bijbehorende effecten: een hogere vaardigheid bij anderen wordt niet herkend, er is geen besef van de mate waarin zij zelf tekortschieten, na training ontstaat het inzicht alsnog (met terugwerkende kracht).

Naamlettereffect

Mensen hebben een onbewuste voorkeur voor merknamen, lettercombinaties, woorden (enzovoort) waarin de eigen initialen voorkomen. Voor cijfers is een onbewuste voorkeur voor geboortedatum, verjaardag en dergelijke combinaties. Dit effect is sterker bij mensen met een hoge eigenwaarde.

Confirmation bias

Wanneer je informatie zoekt, dan heb je vaak al een bepaald beeld voor ogen. Het interessante is dat je daarop niet op onderzoek gaat naar objectieve informatie om je beeld te onderzoeken, je gaat op zoek naar informatie om je beeld te bevestigen.

Er gaan verschillende zaken fout in het rationele proces. Zo wordt de eerst beschikbare informatie beoordeelt als meest belangrijke informatie, ongeacht in welke volgorde de informatie wordt gepresenteerd. Informatie die het beeld tegenspreekt wordt genegeerd of gebagatelliseerd. Informatie die eigenlijk geen betekenis heeft zal worden gezien als ondersteunend aan het beeld. Wanneer er een verschil van inzicht ontstaat tussen twee individuen, zal er polarisatie optreden, waarbij de verschillende beelden extremer tegenover elkaar komen te staan.

Een mooi voorbeeld is een sollicitatiegesprek. Een sollicitatiegesprek is niet zozeer een objectief vraaggesprek, het is meer een gerichte zoektocht naar de bevestiging van de eerste indruk.

Pareidolie

Ons brein probeert verbanden te leggen, onze waarnemingen te duiden. Zodat we in staat zijn om op de momenten dat het nodig is kunnen vechten en/of vluchten. Om aan de veilige kant te zitten zien we meer (mogelijke) verbanden dan er werkelijk zijn. Vooral in onduidelijke en willekeurige waarnemingen worden herkenbare patronen ervaren.

We zien beelden in wolken, we horen stemmen in ruis, we zien een mannetje (of een haas) in de maankraters, we zien Elvis in een tosti, we zien een slang in een stuk touw.

Referentie-effect

Een pyramide is een bijzonder bouwwerk, opgebouwd uit stenen. De pyramide van Cheops is de grootste pyramide, en is één van de zeven wereldwonderen. Zelfs tegenwoordig zou het nog een gigantische klus zijn om de tienduizenden stenen (grote stenen van 2500 kilo per stuk) op de juiste plaats te krijgen. Hoeveel stenen denk je dat deze pyramide heeft?

De kans is groot dat je in het antwoord rekening houdt met het getal dat ik noem in de inleiding: tienduizenden. In werkelijkheid zijn het er 2,3 miljoen. Dat is het referentie-effect. In onze beeldvorming worden wij beïnvloed door irrelevante informatie. Irrelevante informatie zoals een adviesprijs.

Zwijgspiraal

Om een objectieve mening te kunnen vormen, zou je verschillende invalshoeken willen gebruiken en verschillende bronnen van informatie. Volgens de zwijgspiraal-theorie is dat niet mogelijk omdat mensen vooral op hun gevoel afgaan, en niet op ratio. Omdat mensen het belangrijk vinden om ergens bij te horen (dan wel niet sociaal geïsoleerd willen zijn), en gevoel leidend is, zijn mensen bereid om hun mening aan te passen aan de heersende norm. Informatie over deze heersende norm verkrijgen ze uit enerzijds de eigen omgeving, anderzijds uit de media. Doordat de eigen omgeving beïnvloed wordt door de media, is het effect van de media overal terug te vinden.

Door herhaling in de media wordt een specifieke invalshoek sterker. Mensen zullen hun opinie aanpassen aan de heersende opvattingen, zoals zij die waarnemen. Mensen met een afwijkende invalshoek zullen minder geneigd zijn om deze te openbaren. Hierdoor zal een enkele invalshoek beduidend meer draagvlak krijgen, en zullen afwijkende invalshoeken “verzwegen” worden.

Thomas Kuhn

Thomas Kuhn heeft in 1962 het boek “The Structure of Scientific Revolutions” gepubliceerd. Daarin toont hij aan dat zelfs in de wetenschap de ratio niet prevaleert, maar de heersende ideeën en paradigma’s. Wetenschappers blijken ook gewoon mensen te zijn, en last te hebben van bovenstaande psychologische en sociale effecten. Dat doet niets af aan wetenschap an sich, het blijft de beste methode om de werkelijkheid in kaart te brengen, het is slechts een aanmoediging om open te staan voor andere, nieuwe invalshoeken. Een uitnodiging voor nieuwsgierigheid.

De homo economicus

De homo economicus is de rationele mens die besluiten neemt op basis van logica.

In de jaren vijftig doet een wasmachinefabrikant onderzoek naar de ideale wasmachine. Onderzocht wordt welke functies en aspecten belangrijk zijn om de ideale wasmachine te maken. De uitkomst is een lijst van technische specificaties die een redelijk geprijsde, ideale wasmachine mogelijk maken. De fabrikant neemt de machine in productie in de veronderstelling dat ze het ideale product hebben, en dat niemand functionele perfectie kan weerstaan.

Wat blijkt: de ideale wasmachine is een flop. Logisch gezien is deze machine het beste product, en toch kiezen (zelfs de oorspronkelijk bij het onderzoek betrokken) consumenten voor andere apparaten.

Leidende behoeften

Dit heeft geleid tot een ontwikkeling in de marketing, waarbij psychologie een grote rol speelt. Volgens onderzoek worden keuzes gemaakt op basis van motivatie vanuit acht verborgen behoeften, verlangens en begeerten. Kijk eens met andere ogen naar reclame, en zie of je kan ontdekken aan welke van deze acht behoeften wordt geappelleerd:

  • Zekerheid krijgen
  • Zelfrespect verhogen
  • Tevreden zijn met jezelf
  • Scheppen en creëren; bewijs van bestaan
  • Identificatie met idolen en rolmodellen
  • Macht en kracht
  • Verbondenheid
  • Onsterfelijkheid en jeugdigheid

NLP en de irrationele mens

Waar het traditionele onderwijs zich richt op werkelijkheid, logica en kennis, richt NLP zich op effect, gevoel en proces. Hoe te handelen als rationeel mens, dat leer je op school, hoe te handelen als irrationeel mens leer je in een NLP Practitioner opleiding. Nu is het niet zo dat de ene aanpak in het algemeen beter is dan de andere, elke situatie is anders, en vraagt om een eigen aanpak.

Wanneer je de liefde van je leven wetenschappelijk en logisch bekijkt, is het snel gedaan met de liefde. Als dat het gewenste effect is, prima. Wil je een ander effect, dan is het NLP dat meer geschikt is.

Ultimate reflection: are you a NLP Practitioner?

Given this NLP technique by Wyatt Woodsmall:

1. Elicit the metaprogram in-time / through-time.
2. Elicit the timeline and put it on the ground.
3. Lokalize NOW.
– In-time: step out of the timeline in such a way NOW lies in front of you.
– Trough-time: step onto your timeline in such a way NOW is inside you.
4. Maximize the experience and install the change.
5. Transfer to and install in appropriate contexts.
6. Test and Future pace.

Do you have enough information and skill in order to:
1) apply this NLP technique successful
– to yourself?
– with someone else?
2) understand what this technique does?
3) pinpoint when and where this technique is appropriate?
4) determine, while applying, if and when the expectations/results are met, and what to do if the results deviate?

Answered all four questions with ‘Yes’?
Great, congratulations! You can apply NLP in practice: you are a NLP Practitioner!

Test jezelf: ben jij een NLP Practitioner?

Gegeven de volgende NLP techniek van Wyatt Woodsmall:

1. Eliciteer de tijdsbeleving (in-time of through-time).
2. Eliciteer de tijdlijn en leg hem op de grond.
3. Lokaliseer het NU.
– In-time tijdsbeleving: stap van de tijdlijn af tot het NU voor je ligt.
– Trough-time tijdsbeleving: stap op de tijdlijn tot het NU in je zit.
4. Veranker de verandering en bekrachtig de ervaring.
5. Veranker de verandering in toepasselijke contexten.
6. Test en Future pace.

Heb je dan aan die informatie genoeg om:
1) deze NLP techniek succesvol uit te voeren
– bij jezelf?
– bij een ander?
2) te kunnen afleiden wat deze techniek doet?
3) te kunnen bepalen wanneer je deze zou kunnen gebruiken?
4) te kunnen bepalen, tijdens de uitvoering, wanneer de coachee afwijkt van de verwachting, en weet je wat je dan doet?

Alle 4 de vragen beantwoord met ‘Ja’?
Prachtig, je bent iemand die NLP kan toepassen in de praktijk: je bent een NLP Practitioner!

Spelen met NLP – 2 Oefen door te visualiseren

Visualiseren

Een goede manier om te oefenen (goed in de zin van effectief) is Visualiseren. Voor het beste resultaat bij het visualiseren, zijn er enkele punten waar je rekening mee kan houden:

  • Je kan jezelf voorstellen (zien) in een situatie op 2 verschillende manieren: alsof je de situatie zelf beleefd (ziet door je eigen ogen; geassocieerd), of alsof je op een afstandje naar jezelf kijkt in de situatie (gedissocieerd).
  • Terwijl je visualiseert, hou jij je rechterhand op je rechterslaap.
  • Begin met bekijken van jezelf in de situatie van een afstandje. Zie jezelf in de situatie de oefening doen of het nieuwe gedrag uitvoeren. Herhaal en maak correcties. Blijf gedissocieerd kijken (dus jezelf zien).
  • Wanneer je jezelf de oefening goed ziet doen, dan visualiseer je geassocieerd, dus alsof je door je eigen ogen kijkt. Herhaal dat nog eens 3 tot 5 keer.

Wist je dat wanneer je op de bank ligt, terwijl je (geassocieerd) visualiseert dat je sport, er toch spiergroei is? Je onbewuste kan geen onderscheid maken tussen echt en voorstelling. Pas dus op dat je tijdens het hardlopen niet visualiseert dat je op de bank chips aan het eten bent!

Oefening Visualiseren

Kies een situatie die is geweest waar je niet helemaal tevreden over bent, waar je andere dingen had willen doen als dat je werkelijk gedaan hebt.

  • Plaats je rechterhand op je rechterslaap.
  • Visualiseer deze situatie eerst gedissocieerd (zie jezelf), hoe het zou zijn gelopen met ander gedrag. Blijf dit net zolang herhalen totdat er geen correcties meer nodig zijn, totdat je tevreden bent.
  • Vervolgens visualiseer je geassocieerd (alsof je het beleeft, zie het door je eigen ogen), 3 tot 5 keer, hoe je dit nieuwe gedrag toepast.

NLP zit vol met oefeningen. Geef jezelf wat je nodig hebt, en neem even tijd om een visualisatieproces te doorlopen, en je zal merken dat het vrijwel onbewust veel makkelijker gaat.