modaliteiten

KAVAK verhaal vertellen

Doel:               Luisteraars betrokken houden

Proces:           Met gebruik van modaliteiten een verhaal invulling geven.

KAVAK verhaal vertellen

KAVAK verhaal vertellen

 

Mensen hebben verschillende voorkeur representatiesystemen: gevoel, auditief en visueel.

Wanneer je dit weet, hoe kun je er dan voor zorgen dat jouw luisteraars betrokken blijven tijdens je verhaal?

Goede vertellers starten hun verhaal met vertellen vanuit het gevoel. Bouwen het verhaal op naar auditief dan naar visueel. Vanaf visueel gaat het verhaal verder naar auditief en gevoel.

Manier van vertellen per representatiesysteem

K (gevoelswoorden)               Trager tempo van vertellen, “moeheid” ook vanuit moeheid

O (verwijzen naar geur)         uitspreken. Laat het gevoel in je lijf zakken. Rek de woorden

G (verwijzen naar smaak)     uit. Geur en smaak zijn onderdeel van K.

 

A (verwijzen naar geluiden)   Iets vlotter tempo van vertellen, rechter op zitten,

 

V (verwijzen naar zien)          Snel tempo van vertellen, enthousiaster, gebaren, rechtop zitten.

 

Werkwijze: maak je verhaal KAVAK

  1. Verdeel het verhaal in vijf delen/scènes (eventueel meerdere chunks). Omschrijf in een paar woorden wat er gebeurt in elk deel van je verhaal bovenaan in de bijbehorende kolom in een tabel zoals hieronder.
  2. Maak je verhaal:
    • Gebruik (veel) bijvoeglijke naamwoorden die horen bij het representatiesysteem. Je kunt het verhaal best wat rekken door meer woorden te gebruiken.
    • Begin met het eerste deel van je verhaal in K, en zo door tot alle delen verwoord zijn in een verhaal.

 

Verhaal in vijf delen/scenes
1ste deel: 2de deel: 3de deel: 4de deel: 5de deel:
K A V A K
 

 

 

 

 

       

 

 

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

Zelf NLP leren – NLP DIY

In de jaren nadat NLP als zodanig ontstaan is als methode, en Richard Bandler en John Grinder de overstap maakten van het publiceren van wetenschappelijke artikelen naar het geven van workshops, is de vraag ontstaan wat NLP’ers zouden moeten kennen en kunnen. Als antwoord daarop is de NLP Practitioner lijn ontstaan, die een onderscheid maakt in niveau’s van NLP beheersing: de NLP Practitioner, de NLP Master Practitioner en de NLP Trainer.

Wil je nou zelf NLP gaan leren, dan is het goed om deze indeling als richtlijn te gebruiken, bij je zelfstudie, bij je keuze van een opleider, of bij het zelfstandig verbeteren van je vaardigheden.

De NLP Practitioner

Wanneer ben je een NLP Practitioner? Je bent NLP Practitioner wanneer je zelfstandig in staat bent om NLP technieken uit te voeren. Zo simpel is het. Daarvoor is het noodzakelijk dat je de NLP terminologie kent (zodat je de NLP techniek kan lezen en begrijpen), het is noodzakelijk dat je de basisvaardigheden beheerst (je kan de NLP techniek toepassen), en als derde kan jij handelen vanuit de zogenoemde NLP-staat.

De makkelijkste manier om dit te leren, is door eerst de NLP staat/stemming te oefenen (stap 1), en wanneer je die dan kan aanzetten (in de NLP stemming kan komen), vanuit die NLP staat gerichte eenvoudige oefeningen te doen met de basisvaardigheden (stap 2), om vervolgens een integratie te laten ontstaan door het simpelweg uitvoeren van verschillende NLP-technieken (stap 3). Doen dus. Eerst eenvoudig en enkelvoudig, vervolgens complexer en meerdere vaardigheden combineren, eerst bij jezelf, vervolgens ook bij anderen (stap 4). Oefenen. Je komt dan vanzelf met de terminologie in aanraking, op precies het niveau dat je nodig hebt. Je hoeft de terminologie dus niet te leren; je krijgt vanzelf voldoende kennis binnen.

De NLP staat

Handelen vanuit de NLP staat, of te wel de NLP stemming, betekent dat je handelt vanuit nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit. Nieuwsgierig om te leren, te onderzoeken, vragen te stellen. Hoe werkt het nu, hoe zou je het willen, onderzoekend los van je eigen oordelen en invullingen. Geen antwoorden hebben maar antwoorden zoeken. Jezelf verwonderen in plaats van iets er van vinden. Flexibel in je gedachten, in jezelf verplaatsen in de ander, er van uit gaan dat alles wat gezegd wordt waarheid is, in trial-and-error (wanneer je iets probeert en het werkt niet dan iets anders gaan proberen), in nieuwe dingen doen en proberen, op een andere manier, flexibel (vrij) om te doen wat je denkt dat nodig is. Constructief in de zin van doelgericht. Niet positief denkend, maar wel doelgericht. Waar wil ik naar toe? Wat draagt daaraan bij? Wees gericht op het effect dat je wilt bereiken, en wees effectief.

Naast deze (nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit) algemene houdingsaspecten, zijn er de basisveronderstellingen. Basisveronderstellingen die, wanneer je handelt alsof ze waarheid zijn, een bepaalde blik op de wereld geven, die helpt bij een constructieve houding.

Noot: de zogenoemde God-modus, de God-staat/stemming, die Richard Bandler tegenwoordig gebruikt en instrueert, heeft een ander effect. Deze staat laat minder ruimte voor nieuwsgierigheid en flexibiliteit, en is meer sturend. Wanneer je deze God-staat tegenkomt, probeer hem uit en bemerk wat deze doet met je interne proces. Mijn ervaring is dat deze stemming je in een expert-rol zet, die qua gevoel veel zekerheid geeft, maar de mogelijkheden (en dus de flexibiliteit) beperkt tot hetgeen wat jou bekend is, en de nieuwsgierigheid beperkt (want je bent expert, dus jij weet alles al). Met deze staat wordt je een adviseur/stuurman vanuit je ervaring, in plaats van een onderzoeker/ontdekker/begeleider naar de kern. Besef je dat geen van beiden goed of fout is, enkel is de ene stemming beter in de ene situatie, de andere stemming geschikter in de andere situatie. Wederom denkend vanuit flexibiliteit: wanneer je beide staten/stemmingen beheerst, dan heb je meer mogelijkheden door meer flexibel gedrag, flexibel gedrag dat je al naar gelang de situatie kan inzetten.

Basisvaardigheden

Basisvaardigheden zijn vaardigheden die in veel NLP technieken als bekend worden voorondersteld. Je wordt geacht, zonder verdere uitleg, deze vaardigheden in te kunnen zetten op al dan niet voorgeschreven momenten. Hele communicatieve processen kunnen worden samengevat in een enkele stap, zoals “elicitatie” staat voor het hele proces van probleemuitvraag, probleemdefinitie, doelstelling. Als leidraad voor de NLP basisvaardigheden kan je de volgende onderwerpen gebruiken om jezelf (verder) in te bekwamen: doelen stellen, waarnemen en kalibreren, rapport (maken en verbreken, pacing en leading), toepassen van break-states, ecologie controleren, NLP technieken toepassen, effect testen, future pace en visualisatie, modaliteiten en submodaliteiten, ankeren, doorvragen met het metamodel, suggereren met het Miltonmodel, het gebruiken van vooronderstellingen, strategieën, chunking, kaderen en herkaderen.

Ook voor het (verder) leren van deze vaardigheden is een NLP techniek (strategie), waarvan je hieronder de stappen vindt:
1) Ga actief op zoek naar informatie over het onderwerp, totdat je op iets nieuws stuit.
2) Lees de nieuwe informatie drie tot vijf keer, met de vraag in je achterhoofd “Hoe is dit anders?”.
3) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dit op jezelf toepast.
4) Doe het drie tot vijf keer in de praktijk, ervaar het nieuwe voor jezelf.
5) Evalueer wat er anders is wanneer je het nieuwe doet ten opzichte van het oude.
6) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
7) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Na deze stappen heb je het voor jezelf helder, je kan het bij jezelf toepassen. Een volgende stap zou zijn om het ook bij anderen toe te kunnen passen:
8) Analyseer hoe je dit bij anderen kan gebruiken, dan wel kan overdragen aan anderen.
9) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dat bij een ander gebruikt, dan wel overdraagt.
10) Draag het drie tot vijf keer over, of gebruik het drie tot vijf keer bij een ander. Ervaar het effect.
11) Evalueer wat er anders is ten opzichte van het (al dan niet aanwezige) oude.
12) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
13) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Nu kan je het bij jezelf toepassen, en ook bij een ander. Wellicht is de informatie nog geschikt om bij groepen toe te passen, of in andere situaties. Misschien kan je deze nieuwe informatie blenden met andere informatie, zodat je breder de voordelen (en nadelen) van het nieuwe ten opzichte van het oude ontdekt.
14) Blijf ontwikkelen en onderhouden!

De crux die je hieruit kan destilleren is dat NLP leren gaat over DOEN –> ERVAREN –> EVALUEREN –> SITUATIONEEL TOEPASSEN.

Wanneer ben je klaar met oefenen?

Even los van het feit dat vaardigheden altijd verder kunnen worden verbeterd, zijn er een aantal punten die je in de gaten zou kunnen houden om te zien of je op het niveau van een NLP Practitioner (zoals bedoeld) functioneert.

– Je merkt af en toe bewust op dat je focus ligt op het eindresultaat, en mogelijkheden naar het eindresultaat.
– Je merkt dat je vaker geïnteresseerd bent in HOE jij of een ander iets doet, dan dat je een mening hebt over WAT jij of een ander iets doet.
– Je merkt dat de basisveronderstellingen echt waar zijn.
– Wanneer je op internet een NLP techniek vindt, dan kan je die eenvoudig lezen, je snapt hoe je de techniek doet, je zou de techniek eenvoudig en snel (na lezen) kunnen uitvoeren.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Meer over NLP…

Wat is NLP

NLP staat voor Neuro-Linguïstisch Programmeren. Een naam voor een andere manier van denken. Een andere manier van denken dan de klassieke manier, zoals wij die meekrijgen vanuit onze opvoeding, cultuur en opleiding. Een andere manier van denken die je in staat stelt om met verschillende situaties verschillend om te gaan. Een andere manier die niet de oude, klassieke manier van denken vervangt; zie het meer als een alternatief. Een alternatief dat soms voordelen heeft, soms nadelen. En altijd meer mogelijkheden biedt, doordat deze andere manier van denken beschikbaar is. En daarmee meer persoonlijke vrijheid en keuzemogelijkheden biedt.

Wat leer je concreet in een NLP opleiding

Misschien heb je al NLP websites gezien, boeken gelezen, een NLP training, cursus, opleiding en/of coaching gevolgd, of misschien ken je wel iemand die er mee werkt. Misschien heb je er alleen maar van gehoord, en ben je nieuwsgierig op zoek naar meer informatie, misschien weet je al wat het is en zoek je nu de juiste opleider.
 
Steeds meer dringt het waardevolle dat NLP te bieden heeft door, en een NLP opleiding wordt steeds populairder als waardevolle uitbreiding, om beter te communiceren, om beter je doelen te bereiken.
 
Zakelijke én persoonlijke ontwikkeling.
 
Meer regie, meer mogelijkheden, betere resultaten. En daardoor zit je lekkerder in je vel, krijg je meer zelfvertrouwen, voel jij je vrijer, krijg je meer rust…

Beter communiceren met NLP

Wanneer je communicatie ziet als het overdragen van informatie, dan is effectieve communicatie het effectief overdragen van informatie. En effectief overdragen van informatie betekent dat je het effect bereikt dat je wilt hebben. En iedereen communiceert; iedereen draagt informatie over. Je draagt informatie over naar anderen, maar ook naar jezelf. En hoe effectief doe jij dat? Wat zeg jij tegen jezelf, bijvoorbeeld als iets mis gaat? Herken je de negatieve gedachtespiralen? Bereik jij het effect dat je zou willen hebben?
 
NLP om effectiever te communiceren
In NLP leer je verschillende vaardigheden en technieken die jouw manier van informatie overdragen verbetert. Een aantal voorbeelden:

  • Het Metamodel leert je verborgen informatie naar boven te halen,
  • Het Miltonmodel leert je invloedrijk te communiceren, met minder weerstand,
  • Beter en sneller contact maken met anderen door Rapport,
  • Aansluiten bij de belevingswereld van de ander met Modaliteiten, Waarden, en de Metaprogramma’s,
  • Negatieve gedachtepatronen doorbreken met de Ridiculiseer-techniek,
  • Boeiend de aandacht vasthouden met KAVAK en Metaforen,
  • Onweerstaanbare voorstellen doen en adviezen geven met Strategieën,
  • En meer: het NLP communicatiemodel, het NLP mediationmodel, Onbewuste communicatie, Chunking…

Beter je doelen bereiken met NLP

Beter je doelen bereiken klinkt misschien wat vaag en wollig, maar waar het om gaat is dat je beseft wat je wilt hebben, wat je wilt doen, wat je wilt zijn, en er voor zorgt dat je krijgt wat je wilt, doet wat je wilt, bent wie of wat je wilt zijn. En dat je weet wat je niet wilt. Grenzen stelt. Werkelijk kiezen hoe jij het wilt. En in staat zijn dat te verwezenlijken. Daar gaat het om.
 
NLP om beter doelen te bereiken
Doelen bereiken werkt in drie stappen: 1) Accepteer, 2) Creëer, 3) Transformeer, oftewel ACT!

  • Accepteer: je bent nu waar je bent als gevolg van wat je in het verleden hebt gedaan. Accepteer dat als startpunt.
    • Verwerk oude emoties,
    • Laat oude (verkeerde) lessen los,
    • Herken en erken je eigen bijdrage en verantwoordelijkheid,
    • Verander negatieve gevoelens, zoals schuld en schaamte,
    • Totdat je een nieuw begin hebt.
  • Creëer: onderzoek, ontdek en beslis hoe jij het idealiter wilt hebben.
    • Ontdek wat je wel wilt,
    • Ontdek wat je niet wilt,
    • Maak keuzes,
    • Stel je grote doel,
    • Stel subdoelen met SMARTIE,
    • Empower je onbewuste,
    • Neem de verantwoordelijkheid voor je resultaten en Outcomes.
  • Transformeer: richt je energie op het bereiken van wat je wilt. Verander wat je belemmert, krijg wat je ondersteunt.
    • Verander overtuigingen,
    • Verander waarden,
    • Doorbreek, vernieuw en verander gedragspatronen,
    • Creëer congruentie,
    • Verander gevoelens,
    • Vertrouw je onbewuste,
    • Leer van anderen.

Dat is wat je in de NLP opleidingen tegen kan komen. Daarnaast zijn er nog heeeel veeeel andere technieken, op andere vlakken. Andere technieken, die je allemaal kan uitvoeren, doordat de basis voor veranderen (zoals hierboven beschreven) is gelegd.
 
Mooi, he?

Voorbeelden van NLP modellen en technieken

Om je nog meer in detail een gevoel te geven wat je kan leren met NLP, geef ik je hier graag een kort en bondig overzicht van enkele verschillende NLP modellen en NLP technieken:

Het NLP communicatiemodel

Met het NLP communicatiemodel wordt duidelijk hoe communicatie werkt, welke aspecten belangrijk zijn in het vormen en ontvangen van boodschappen, hoe je invloed kan uitoefenen in dit proces, hoe je beter kan aansluiten bij een ander, en je wordt je meer bewust van je eigen-wijze communicatie.

Het NLP metamodel

Het allereerste model waarmee NLP ooit is gestart is het NLP metamodel. Een model met daarin zogenoemde overtredingen in communicatie; 16 verschillende vormen waarmee wij in onze communicatie denken duidelijk te zijn, maar in feite vaag blijven. Het herkennen van deze 16 vormen is de eerste stap naar betere communicatie: je bent in staat om vaag taalgebruik te herkennen en daarop door te vragen. Het doorvragen leidt tot heldere en eenduidige afspraken, maar ook tot het uitdagen van de denkbeelden van de spreker.

Het NLP Miltonmodel

Het NLP Miltonmodel is juist gebruik maken van vaag taalgebruik, en dan wel op een kunstige manier. Een manier die leidt tot beïnvloeding van het denkproces van de ander, een manier die leidt tot beter contact, een manier die weerstand voorkomt. Dit model komt voort uit een modellering van het taalgebruik van hypnotherapeut Milton Erickson.

Het NLP sandwich-feedback model

Hoe geef je nu feedback aan iemand, zonder hem of haar tegen de haren in te strijken? Dat doe je vanuit een specifieke houding, in een specifiek patroon: het NLP sandwich-feedback model.

Doelen stellen met NLP

Effectiviteit (doelen halen) en efficiëntie (doelen halen met minste inzet van middelen). Zonder doel geen effectiviteit, en al helemaal geen efficiëntie. Goede doelen zijn dus belangrijk. Grote doelen met een BHAG, kleinere doelen met SMART en SMARTIE, subdoelen met next step en outcomes. Oh, en SMART leren formuleren van doelen is meer dan alleen de afko kennen. Want wanneer ben je Specifiek genoeg?

Andere NLP modellen

Om een paar andere NLP modellen te noemen: het NLP coachingmodel geeft een kader voor succesvolle coaching. Het NLP Mediationmodel geeft een kader voor goede onderhandeling en conflicthantering, ook voor jezelf, bij interne conflicten… Het NLP 4-MAT model geeft kaders voor succesvolle presentaties en voor goede trainingen en lessen. Het Verenigd Veld model geeft een zandbak voor coaching en begeleiding. De neurologische niveau’s van Dilts geven een raamwerk voor verandering naar congruentie en authenticiteit. etc. etc.

NLP technieken

Ankeren

Ankeren is een NLP techniek waarmee je een ervaring kan vastleggen en weer oproepen: een gevoel, een herinnering, een voorstelling, en dergelijke. Wat jij maar wilt, en hoe je het maar gebruiken kan. Hiermee kan je bijvoorbeeld negatieve emoties en gevoelens weghalen.

Gevoel-omkeer-techniek

Onprettig gevoel wanneer je voor een groep staat? Examenstress? Je hebt het zelf in de hand zodra je deze NLP techniek onder de knie hebt. Draai het gevoel om, en het gevoel verandert.

Like-dislike

Wat lust je niet, maar zou je wel willen eten? Wat lust je juist te graag, en zou je willen minderen? Wie vind je aardig, en zou je minder aardig willen vinden? Wie vindt je niet leuk, en zou je wel leuk willen vinden? Met de like-dislike techniek kan je dingen leuk en lekker gaan vinden die je niet leuk vindt, en andersom. Wat jij wilt.

Ridiculiseer-techniek

Malende gedachten, terugkerende negatieve gedachten, hoe kom je er van af? De simpele ridiculiseer-techniek doorbreekt negatieve gedachtepatronen, en doet ze daarmee verdwijnen.

Andere NLP-technieken

Nog enkele andere NLP technieken? Kaderen en herkaderen: speel met de betekenis die gegeven wordt. Break-states: doorbreek lastige situaties. Six-step reframe: verander gedrag naar nieuw alternatief gedrag. Swish-techniek: installeer nieuw gedrag in plaats van oud gedrag. Visual squash: los interne conflicten op. Tijdlijnen: oude lessen loslaten (en veel meer!). Hoefijzer: verander overtuigingen. Circle of Excellence: voel je goed waar en wanneer jij dat maar wilt. Motivatie-strategie: motiveer! etc. etc.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Meerdere NLP stromingen

NLP… & NLP… & NLP… & NLP.

 
NLP. Niets meer, niets minder. Dat is wat we doen, dat is onze focus, dat is onze specialisatie. Er is zo veel in NLP, er zijn zo veel ideeën en inzichten, het is zo breed, er is zo veel te leren… Dus in onze opleidingen vind je puur NLP. Liever de diepte in, dan de breedte. Liever NLP goed leren beheersen, dan ook oppervlakkig diverse aanpalende theorieën behandelen.

Meerdere NLP “stromingen” door onafhankelijkheid

Eigenlijk is het onze keuze voor onafhankelijkheid van enig NLP instituut, NLP goeroe of NLP organisatie die ons de vrijheid geeft tot de kern van NLP te komen.
 
Sinds de grondleggers NLP initieel hebben ontwikkeld, zijn er anderen geweest die goede bijdragen hebben geleverd aan NLP. De grondleggers (Richard Bandler en John Grinder) zijn ieder hun eigen weg gegaan, en vertellen nu hun eigen verhaal over wat NLP is. Opvolgers als Anthony Robbins, Tad James, Julie Silverthorn, John Overdurf, Robert Dilts, Michael Hall en zo voort hebben ook weer een eigen insteek.
 
Wij gaan er van uit dat niemand over de waarheid beschikt, en wel over interessante gezichtspunten. Dat is onze focus dan ook: welke verschillende gezichtspunten zijn er, en hoe dragen de individuele standpunten bij aan het grote geheel? Richard Bandler is geweldig met modaliteiten, John Grinder heeft een gave NLP techniek ontwikkelt die het onbewuste aan de slag zet, Robert Dilts is geweldig met taalgebruik en modelleren, Anthony Robbins weet wat motiveren is, Tad James en onderwijs & training, Julie Silverthorn en John Overdurf met hNLP en dubbele inductie (hypnose), Michael Hall en zijn verscheidenheid aan metaprogramma’s.
 
En wat is nu de grote lijn? Wat is noodzakelijk om te weten en te kunnen om in al deze stromingen je weg te vinden? Wat zijn de unieke kenmerken van elke stroming? Wat kunnen ze leren van elkaar?
 
Dat is onze focus. Eerst de grote lijn, de overeenkomst tussen de verschillende stromingen, de kern. Zodat de basis, de overeenkomsten, ook jouw basis worden. En vervolgens, door de unieke kwaliteiten van verschillende stromingen te kennen/kunnen, vanuit die basis meer mogelijkheden krijgt om verder in een stroming te duiken.

Aansluiten of onafhankelijk

Helaas werkt het zo dat wanneer je jezelf aansluit bij een NLP instituut, een NLP goeroe of NLP organisatie, dat je in een keurslijf wordt gedwongen van een individuele waarheid. Commerciële motieven leiden tot ontkenning en ridiculisering van andere stromingen. En dat vind ik jammer. Want in mijn simpele mening heeft echt elk gezichtspunt zijn eigen unieke waarde. En elk gezichtspunt biedt weer nieuwe mogelijkheden.
 
En mogelijkheden, daar gaat het om bij NLP…

Posted by Rutger in Archief

Modaliteiten

Modaliteiten

De modaliteiten zijn ons zintuigensysteem: V, A, K, O/G. Ad is dit formeel niet, alhoewel de woordkeuze (inhoud) wel degelijk invloed heeft op de betekenis.

Submodaliteiten

De submodaliteiten zijn de kleinste bouwstenen waaruit onze interne representaties (modaliteiten) zijn opgebouwd.

Zij geven vorm aan de modaliteit door, bijvoorbeeld:

  • de grootte
  • de vorm
  • de plaats
  • de kleur
  • de helderheid

Klik hier voor een meer complete lijst van submodaliteiten.

Bestuurder (driver)

De driver is die ene bouwsteen (submodaliteit) die, zodra deze verandert, de andere submodaliteiten mee laat veranderen.

 

De driver kan bijvoorbeeld één van deze zijn (meest voorkomende drivers):

  • Grootte
  • Vorm
  • Plaats
  • Kleur
  • Helderheid

Uitvragen op niveau van submodaliteiten doe je bij:

Intens contact maken, vanuit de herinnering, met het gevoel. Inzetten van ankers. Verandering van betekenis.

Universele ervaringen

Universele ervaringen zijn ervaringen die iedereen heeft. Deze kunnen o.a. handig zijn wanneer je een bepaald gedrag wilt uitvragen op submodaliteiten-niveau. Je kan dan een universele ervaring gebruiken.

Voorbeelden:

  • Stoplicht springt op rood – stoppen
  • Stoplicht springt op groen – starten
  • Winkelen – kon niet weerstaan
  • Sinterklaas – ooit geloofd
  • Zon die opkomt – absoluut waar
  • Wanneer je naar een film kijkt – uitgesteld ongeloof

Deze universele ervaringen roepen een gemeenschappelijk ervaren staat op, en dat kan je gebruiken door er aan te refereren. Niet alleen woorden, ook voorwerpen kunnen iets gemeenschappelijks oproepen, door even de aandacht er op te vestigen. Wat ervaar jij bij het zien van een teddybeer? Bij het zien van een leeg, zonnig strand? Bij het zien van een (plaatje van een) pasgeboren baby? Bij het zien van slingers en ballonnen?
In drie stappen, de ander een goed gevoel geven:

  • Bepaal het gewenste goede gevoel
  • Kies of bedenk een (generieke) situatie/ervaring die dat gevoel bevat
  • Beschrijf de (generieke) situatie, en vraag om herkenning van het gevoel

Thresholds en modaliteiten

Submodaliteiten zijn variabelen met een bepaalde waarde. Het is handig om het verschil te herkennen tussen de mogelijke waarden, wanneer je submodaliteiten wilt veranderen.

Analoog of digitaal:

  • Digitaal (ja/nee, of stapjes van 1): kleur of zwart/wit, aantal beelden
  • Analoog (continue verdeling): afstand, grootte

Beperkt, onbeperkt, oneindig:

  • Beperkt: er is een maximum waarde, en de waarden zijn lineair. Bijvoorbeeld: afstand, omdat je geen oneindig zicht hebt.
  • Onbeperkt: de waarde heeft geen maximum waarde, en de waarden zijn lineair. Bijvoorbeeld grootte.
  • Oneindig: de waarde heeft geen maximum waarde, en de waarden zijn niet lineair. Bijvoorbeeld vorm en lokatie.

Omgevingsfactoren en modaliteiten

Let eens op de (sub)modaliteiten waarmee jij je leven inricht. Welke muziek luister jij wanneer, en wat voor stemming geeft je dat? Welke boeken lees je, welke films kijk je, welke sites bekijk je? Welke modaliteiten laat je toe? En is dat een bewuste keuze? Geeft dat wat je wilt?

Posted by Rutger in NLP handleiding