communicatie

Social media

Sociale media monitoren met het bewerken en volgen van statusupdates, reacties (en ook met bijvoorbeeld tracking pixels) je bewuste en onbewuste communicatie. Daarmee weten ze sneller dan jijzelf waar je interesse in hebt, en welke keuzes je gaat maken. Ze kunnen kijken door het muurtje dat je gebruikt; ze kennen je zielenroerselen voordat je het zelf bewust wordt.

Ze weten hoe je werkelijk in je relatie staat, ze weten wat je werkelijk van je vrienden vindt, ze kennen je geheime liefdes ook al heb je het zelf nog niet door. En, vice versa… Ze weten welke invloed jij hebt op anderen, ze weten wat je vrienden van jou vinden, ze weten hoe je partner in de relatie staat, ze weten wie een crush op jou heeft.

De schil die je gebruikt om jezelf te laten zien aan de buitenwereld, bestaat niet voor deze social media bedrijven. Zij kennen je kern, je werkelijke ik, misschien wel beter dan jezelf.

Posted by Rutger in Archief

Tips bij het kiezen van een NLP opleiding

Wanneer je staat voor de keuze voor een NLP opleider, misschien wel de opleiding die je het meest gaat gebruiken in je leven, kan je de volgende overwegingen overwegen:

Een NLP opleiding is een unieke toevoeging die heel anders is als wat je in andere opleidingen krijgt. Het is een heel andere manier van kijken naar de wereld. Je wilt een opleider die de NLP opleiding serieus neemt, en niet zomaar een aanbieder. Een opleider kiezen omdat deze dichtbij is kan goed zijn voor een kleuterschool, maar niet voor een NLP opleiding. NLP is meer dan enkel stomweg NLP technieken toepassen zoals veel NLP aanbieders geven; het is een opleiding in situationeel communiceren en handelen waarbij je NLP technieken zou kunnen toepassen. Vermijd opleiders die je voorschrijven hoe te handelen, vind de opleider die vragen stelt over de situatie en je keuzes aanwijst in situaties. Vermijd de opleider die weet wat NLP zou doen; kies de opleider die aangeeft dat NLP keuzes uitbreidt.

Ga naar verschillende aanbieders van NLP opleidingen om sfeer te proeven. Vraag de opleider hoe een trainingsdag er uit ziet. Vermijdt de opleider die je laat zien hoe goed hij of zij is; kies de opleider die jou laat ervaren wat jij kan. Wees niet onder de indruk van hoe goed de trainer NLP toepast; wees onder de indruk van wat de trainer jou laat ervaren. Het doel van een training is niet dat je een show krijgt, maar dat je zelf leert toepassen. Let op dat de trainer die je NLP technieken laat uitvoeren minder goed is dan de trainer die je aan het denken zet over wat te doen, en een NLP techniek als optie biedt, naast wat je al kan.

Stel de vraag aan je opleider “Wat is NLP?”, en luister naar het antwoord. Als de trainer aangeeft dat het een lastige, brede vraag is, dan is de kans groot dat deze trainer voor zichzelf nog geen duidelijke visie heeft. Een goede trainer, met visie, zal je een antwoord geven over een andere manier van kijken, over een methode van leren, over een houding, over effectiviteit. Een trainer die een opsomming geeft van wat er allemaal in NLP zit, een lijst met technieken, snapt de onderliggende gedachte niet.

Stel de vraag aan je opleider “Wat kan je met NLP?”, en hoor wat de trainer aangeeft. Vergelijk het antwoord met het antwoord dat een kok je zou geven: geeft deze trainer antwoord alsof NLP allemaal recepten is waarmee je meer gereedschappen hebt in je communicatie en handelen, of geeft deze trainer de indruk dat je in situaties meer keuzes krijgt, als een kok die met de ingrediënten die beschikbaar zijn iets lekkers op tafel kan zetten. De 2e, de kok die kan koken, is de betere opleider. Let ook op of in het antwoord een bepaald aandachtspunt genoemd wordt, wat kan duiden op een stroming van toepassing, zoals motivatie, persoonlijke vrijheid, sportprestaties, lesgeven, coachen, sales, etc.

Staar je niet blind op certificaties, beroepsgroepen en dergelijke keurmerken. De beste opleiders die ik ken passen niet in het keurslijf dat keurmerken vaak zijn. Als je toch de houvast van een keurmerk handig vindt, zoek dan eerst eens op waar het keurmerk voor staat. Veel keurmerken zijn slechts een stempel zonder blijvende kwaliteitscontrole, en voegen niets toe dan de schijn van vertrouwen.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Loskomen in een communicatietraining

Spelend naar effectief communiceren
Een training waarin effectief communiceren centraal staat, waar je actieve deelneming wenst terwijl je tegelijk een veilige speelse sfeer neerzet zou je als volgt kunnen doen:

Introductie kader

Kort verhaaltje over wat communicatie is, de relatie tussen een doel en effectiviteit, en vier stappen van effectief communiceren. Flip-over voor het spieken met de vier regels.

Effectief communiceren, dus doelgericht communiceren, in vier stappen:

  • Bepaal je doel: wat wil je bereiken met je communicatie?
  • Ontwerp je boodschap.
  • Lever de boodschap congruent af.
  • Controleer je resultaat (en stuur bij richting doel indien nodig)

Doen!

Verzin situaties, gerelateerd aan de deelnemers, of gekke situaties, of aan standaard gesprekstechniek problemen als “Nee” zeggen of complimentjes geven. Vorm groepjes van twee of drie (bij drie kan eentje feedback geven en oefenen) en laat ze lekker aan de slag gaan. Een paar voorbeelden van casus vindt je hieronder.

  1. Een collega komt naast je bureau staan, en begint zomaar een praatje. Je hebt eigenlijk geen tijd, want je wilt op tijd thuis zijn, voor een leuk uitstapje.
  2. Een collega komt naast je bureau staan, en stort zijn hart uit. Je ziet dat deze collega het echt kwijt moet. Je hebt eigenlijk geen tijd, want je wilt op tijd thuis zijn, voor een leuk uitstapje. Deze is bedoeld om te laten zien dat wanneer het doel verandert, je communicatie verandert, als je effectief wilt zijn.
  3. A neemt iets wat A bij B ziet (haarkleur, bloes, t-shirt, een observatie), en geeft een complimentje. B ontvangt het complimentje.
  4. A zegt drie maal (congruent en gemeend) “Sorry” tegen B. Je kan een aanleiding toevoegen om het te vereenvoudigen, en zonder aanleiding kan bewustwording van non-verbaal en verbaal het doel zijn.
  5. B stelt telkens (vier keer) een willekeurige vraag aan A. A wijst af (“Nee zeggen”) om achtereenvolgens het volgende te bereiken (nadruk op het aspect van communicatie (Schults van Thun)):
    1. Behoudt van een goede relatie.
    2. Duidelijke inhoud.
    3. Flexibel, buiten de procedure die je normaal bent (op ongewone manier: schrijf het antwoord op A4, of ga op tafel of stoel staan voor je antwoord geeft of schreeuw (fluister) het antwoord)
    4. Een vrolijke emotie achterlatend bij de vraagsteller.
  6. B stelt willekeurige vragen aan A, met name “waarom“-vragen. A geeft wel een antwoord, maar niet op de vraag. Geef eventueel een extra tip mee: benoem gewoon iets wat je ziet. Bijvoorbeeld de vraag “Hoe ben je hier gekomen?” beantwoorden met “Achter jou staat een boom.”. Merk eens hoe automatisch het is om vragen te beantwoorden, met name waarom vragen. Als trainer/begeleider kan je extra lastige vragen maken door meta te gaan vragen: “Waarom geef je niet gewoon antwoord?”, “Waarom doe je zo?”. 
Posted by Rutger in NLP handleiding

Power poses (Amy Cuddy)

In NLP wordt al lang gewerkt met de non-verbale communicatie met het lichaam, en in het NLP Communicatiemodel wordt de fysiologie als belangrijke factor meegenomen (naast Interne Representatie en Staat/Stemming) die van invloed is op je communicatie.

Amy Cuddy, onderzoekster aan de Harvard University, is één van de wetenschappers die onderzoek heeft verricht naar het effect van onze houding en lichaamstaal. Wat blijkt? Wanneer je een bepaalde houding aanneemt (fysiologie), dan heeft dat invloed op ons denken. Uit gemeten resultaten blijkt dat het aannemen van een specifieke houding binnen 2 minuten een verandering in je hormoonhuishouding teweeg brengt. Met name op de 2 hormonen testosteron (dominantiehormoon) en cortisol (stresshormoon) worden door je houding beïnvloed.

Oefening: voel je meteen gelukkiger met Power poses van Amy Cuddy

  1. Klem een potlood of pen in de breedte tussen je kaken.
  2. Hou dit 2 minuten vol.
  3. Check of je nu gelukkiger bent.

Iedereen weet dat als je gelukkig bent, je je blij voelt en dat je lacht. Andersom blijkt dus ook te werken. Als je geforceerd gaat lachen, vertelt je lichaam tegen je hersenen dat je gelukkig bent.

Het 2 minuten aannemen van een Power Pose zorgt dat je zelfverzekerdheid, passie, enthousiasme en authenticiteit stijgt. De kenmerken zijn: geopend, groot makend, bezit nemend van omgeving. Naast High Power Poses bestaan ook Low Power Poses (gesloten, klein makend, timide) die het tegengestelde effect hebben.

 

Zie meer op TED.com, waar Amy Cuddy een presentatie gaf over de resultaten van haar onderzoek: Amy Cuddy op TED.com.

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

NLP is geen wetenschap

NLP heeft een fundamenteel andere benadering dan de wetenschap (met de wetenschap wordt hier bedoeld het systematisch kennis verwerven om een specifieke reconstructie te vormen van een deel van de werkelijkheid met behulp van wetenschappelijke methoden).

NLP maakt geen gebruik van de wetenschappelijke methoden, noch wil het de werkelijkheid reconstrueren. NLP heeft een heel ander doel dan de wetenschap, en wanneer je een ander doel hebt, dan gebruik je een andere route.

Hoe is NLP anders dan wetenschap?

NLP is pragmatisch en praktijkgericht, gericht op toepassing en effectiviteit. NLP kan, om het maximale effect te bereiken, in een toepassing kiezen om zich niet te beperken door feiten en realiteit. Het draait binnen Neuro Linguïstisch Programmeren niet om feiten, of om waarheid: het draait om het maximaliseren van gewenste effecten, ofwel het zo effectief mogelijk zijn.

Effectief betekent doelgericht. Effectieve communicatie (als voorbeeld) betekent dus dat je doelgericht communiceert. Dat impliceert dat je een doel stelt (kiest), en vervolgens op dusdanige wijze communiceert dat je het doel bereikt met je communicatie.

Waar wij op school geleerd hebben om vanuit het impliciete doel van feiten, waarheid, logica en inhoud te communiceren, laten we dat bij NLP los. We stellen zelf onze doelen in onze communicatie, en staan stil bij het effect dat we hebben en bij wat we willen bereiken met onze communicatie.

Wat kies jij in je communicatie? Gelijk of geluk? Feiten of effect? Welke verschillende extremen kan je onderstaand bedenken?

  • Een kind zet zijn eerste stapjes
  • Een vriendin vraagt of de broek die ze aan heeft haar dik maakt
  • Iemand komt te laat voor een afspraak
  • Iemand komt voor de 2e keer te laat op een afspraak
  • Iemand heeft een tekening gemaakt en vraagt wat je er van vindt
Posted by Rutger in NLP handleiding

Predicaten

Predicaten zijn in NLP woorden die iemand gebruikt, die kunnen duiden op het gebruik van een bepaald representatiesysteem, oftewel of de (huidige) interne representatie voornamelijk opgebouwd is uit plaatjes, geluiden, gevoelens, smaak, geur en reuk of gedachten. Predicaten zijn een mooi voorbeeld hoe NLP zich meer richt op het proces van communicatie dan op de inhoud van de boodschap.

Als gesprekspartner, begeleider, coach kun je matchen op wat iemand in woorden (predicaten) aan je verteld. Dit brengt je in rapport met elkaar. Bijvoorbeeld: Iemand verteld je: ”Ik zie het niet, ik heb er geen beeld bij.” Als antwoord kun je matchen door: “Ik zie wat je bedoeld.” Je stemt af op het representatiesysteem in plaatjes door dezelfde soort predicaten te gebruiken. Wanneer je wilt matchen in predicaten terwijl je nog niet helder hebt wat de ander als voorkeur heeft (nu), dan gebruik je a-specifieke (auditief digitale; praten in gedachten/denken) predicaten (je gesprekspartner zal zelf de vertaling maken naar het huidige voorkeurssysteem).

Je kunt ook mismatchen op wat iemand je in woorden (predicaten) verteld. Hiermee bereik je verandering. Je geeft de ander de mogelijkheid om voorbij de grenzen van zijn/haar wereldmodel te gaan, dit model te onderzoeken en uit te breiden. Zijn/haar gezichtsveld wordt groter, of er worden nieuwe mogelijkheden gezien, andere verbindingen worden gelegd. Door te reageren vanuit andere predicaten ‘dwing’ je een andere invalshoek. Bijvoorbeeld: “Ik voel mij hier niet goed onder, er ligt een zware last op mijn schouders.” Als antwoord kun je mismatchen door op deze kinesthetische predicaten te reageren met visuele predicaten als: “Hoe zie je het als je er van af hier naar kijkt?”

Visuele predicaten: praten in plaatjes

Aspect, beeld, blijken, blik, contrast, droom, duidelijk, focus, getuige, glimp, gloed, helder, hoek, horizon, illusie, illustreren, inspecteren, inzicht, kijken, kleurrijk, nauwkeurig, obscuur, observeren, onderscheiden, onderzoeken, ontruimen, opvallen, overzicht, perceptie, plaatje, scene, schetsen, scope, starende blik, stralend, toespitsen, uitstekend, uitzicht, vaag, verdacht, verduister, verschijnen, visie, voorgrond, vooruitzichten, voorzien, waakzaam, wazig, weerspiegelen, zicht, zichtbaar, zien.

De andere kant opkijken, beeld schetsen, duistere zaak, glimp opvangen, kijkje nemen, schitterend idee, steelse blik, er op toezien, het schijnt dat, geen schijn van kans, het is me niet duidelijk, in het licht van, door de vingers zien, doorzien, in het niets staren, inzien dat, je oog laten vallen op, kleur bekennen, lust voor het oog, met het blote oog, oog in oog, over het hoofd zien, perspectief krijgen op, verborgen boodschap, zich illusies maken, zicht hebben op, oogje in het zeil houden, ik zie het zitten, u heeft een ander gezichtspunt nodig, ik zie licht aan het eind van de tunnel, ik heb meer overzicht nodig, veel kleurrijke mensen hier, hij heeft er een goed oog voor, zij blinkt echt uit, dat ziet er rooskleurig uit, lijkt mij, in vogelvlucht, in de juiste verhoudingen, in groter verband zien, in een glimp opgevangen, een vaag idee, een heldere toekomst, in het licht van, een beeld schetsen, ziet er uit als een plaatje, er op toezien, kortzichtig, fraai om te zien, tunnelvisie, onder de loep nemen, lichtpuntje zien, uitzichtloos, hoog aanzien.

Wanneer ik je een aantrekkelijk voorstel zou tonen, wil je dan bekijken of het is wat je voor ogen hebt?

Auditieve predicaten: praten in geluid

Aankondigen, articuleren, bekendmaken, bellen, bespreken, bespreking, bulderen, communiceren, converseren, discussiëren, dissonantie, echo, formuleren, gehoorafstand, gejank, geluid, geratel, gesprek, gieren, gillen, harmonie, hoorbaar, horen, informeren, instemmen, knarsen, lawaai, luid, luidruchtig, luisteren, mondeling, monotoon, noemen, opmerken, opmerking, praten, rapporteren, ritme, roddelen, rumoer, schel, schreeuw, schreeuwen, sprakeloos, spreken, stem, stilte, sussen, toon, uitroepen, uitspreken, verklaren, verkondigen, vermelden, vertellen, vocaal, vraag, zeggen.

Afstemmen op, bij wijze van spreken, binnen gehoorsafstand, dat doet een belletje rinkelen, de waarheid vertellen, een kletskous zijn, een mening uiten, het ene oor in en het andere uit, het hoogste woord voeren, iemand aanhoren, iemand de mond snoeren, iemands hulp inroepen, iets doorpraten, iets verwoorden, in harmonie zijn, je mond houden, je oor te luisteren leggen, kletspraat verkopen, luidkeels roepen, nooit van gehoord, uitgesproken, klinkt goed, ik kan het niet meer horen, je zou ook eens naar een ander kunnen luisteren, mijn stem heb je, daar kan ik mee instemmen, ik was onverstaanbaar, Oost-Indisch doof, hij is een goed klankbord, klinkt als een klok, de waarheid zeggen, gehoor geven aan, bij wijze van spreken, laat eens wat horen, schreeuwende kleuren.

Wanneer ik je zou vertellen wat mijn voorstel is, zou je willen luisteren of je er oren naar hebt?

Kinesthetische predicaten: praten in gevoelens

Aandrang, aanraken, aanvoelen, absorberen, beroeren, beweging, druk, drukte, eelt (op ziel), energie, flexibel, fundering, gebonden aan, geslagen, gestructureerd, gevoelig, gloed, grijpen, in de war, intuïtie, lauwwarm, leeghoofdig, nadruk, ongemakkelijk, ontspannen, onverdraaglijk, paniekerig, richting, rilling, ruw, schok, spanning, steun, stevig, stortvloed, stress, stromen, temperatuur, trillen, vastklampen, verdoofd, voelen, warm, zacht, zeer.

Alle uitdrukkingen met lichaamsdelen.

De bovenhand krijgen, de fantasie prikkelen, de kaarten op tafel leggen, de touwtjes in handen hebben, een doortastend persoon, greep krijgen op, hand in hand, het in je vingertoppen voelen, iemand de rug toekeren, iemand voor de voeten lopen, iets doorgeven, iets laten bezinken, iets vasthouden, in aanraking komen met, in contact blijven met, in een handomdraai, op het rechte pad blijven, op je tanden bijten, op je tenen lopen, stap voor stap, vastklampen aan, vlijmscherp, in de hand houden, ik voel me op mijn gemak, grip op de zaak, zijn gevoelige snaar, binnen handbereik, kippenvel krijg ik daarvan, de sensatie hangt in de lucht, ik ben in de vorm van mijn leven, er op staan, hartverwarmend, links laten liggen.

Wanneer ik je een concreet voorstel zou doen, zou je willen ervaren of het goed voelt?

Olfactoire predicaten: praten in geur en reuk

Aroma, boeket, dampen, doordringende geur, essentie (basisgeur), mest, muf, rot, stank, stinken, stoffig, vochtig, zoetig (geur), zweet.

Gustatoire predicaten: praten in smaken

Bitter, delicieus, flauw, kruidig, pikant, pittig, scherp, smaakvol, verbrand, verschraald, zoet, zuur, kauwen, proeven.

Auditief digitale predicaten (ook wel aspecifiek): praten in gedachten, denken

Activeren, adviseren, analyseren, anticiperen, begrijpen, beseffen, beslissen, besluiten, bewust, bewustzijn, creëren, demonstreren, denken, ervaring, functioneren, herhalen, idee, indicatie, kennen, kiezen, kunnen, leren, logisch, maken, managen, mening, merken, motiveren, onderzoeken, ontwikkelen, opmerken, organiseren, overwegen, plannen, predicaten, realiseren, verstand, verwerken, vragen, voorbereiden, waarnemen, waarschuwen, weten, zijn.

Alert zijn, bewust zijn, een ervaring integreren, het eens zijn over, het juiste idee hebben, je best doen, zich vergissen.

Wanneer ik je een advies geef, zou je het kunnen overwegen?

Oefening herkennen van predicaten

Lees onderstaande uitspraken/woorden/predicaten en bepaal of deze duiden op V, A, K, O, G of Ad:

  • Er wordt gefluisterd
  • Licht op de zaak laten schijnen
  • Aansprekend
  • Ik begrijp, dat
  • Ergens tegenaan lopen
  • Tegen de achtergrond bezien van :
  • Schitterend voorgesteld
  • Een uitgesproken tegenstander
  • Een handvat geven
  • De bal terugkaatsen
  • Ik vraag me af
  • Oost-Indisch doof
  • Ik denk dat
  • Oogkleppen op hebben
  • Vastlopen
  • Weerklank vinden
  • Andere invalshoek kiezen
  • Op je tenen lopen
  • Dat is tekenend
  • Een voorstel bespreken
  • Ik evalueer graag
  • Nog afgezien van
  • Verstijfd van schrik
  • Ik ben me ervan bewust
  • Tegen dovemansoren zeggen
Posted by Rutger in NLP handleiding

NLP Basisveronderstellingen

De NLP basisveronderstellingen zijn een aantal overtuigingen, die wanneer je ze eigen maakt en er naar handelt, meer ruimte geven in verantwoordelijkheid, invloed en begrip. Je neemt hierdoor meer verantwoordelijkheid in je handelen en communicatie. Een NLP Practitioner zal handelen vanuit deze 10 NLP Basisveronderstellingen, en alsof deze NLP basisveronderstellingen waar zijn.

Tien NLP Basisveronderstellingen

1. De kaart is niet het gebied.

De woorden die wij gebruiken, zijn NIET de gebeurtenissen of de zaak die zij weergeven. Hoeveel woorden je ook gebruikt, de werkelijkheid is altijd meer dan dat. Realiteit is een constructie. Energie gaat naar waar onze aandacht ligt. Perceptie is geleerd.

2. De betekenis van je communicatie is (of wordt bepaald door) de respons die je krijgt.

Wees flexibel en verander je communicatie, wanneer de respons niet voldoet aan je verwachting. Er zijn geen onwillige gesprekspartners, alleen inflexibele communicatoren. Realiteit en betekenis worden geconstrueerd in relatie.

3. Ieder mens heeft alle hulpbronnen tot zijn beschikking om ieder gewenst resultaat te kunnen bereiken.

Er zijn geen mensen zonder hulpbronnen, alleen mensen die minder makkelijk contact maken met hun hulpbronnen. Om iets te herkennen of te willen, moet je het kennen of ervaren hebben. Het maakt niet uit wat je denkt dat jij bent, je bent altijd meer dan dat.

4. Elk gedrag heeft in de basis een positieve intentie.

Ieder mens maakt de beste keuzes met de beschikbare hulpbronnen. Elk gedrag is zinvol en waardevol binnen een bepaalde context, tijd en ecologie. Niemand heeft ooit bewust zijn (hoogste) eigen doel gesaboteerd. Gedrag is context, tijd en ecologie gebonden. Je kan niet niet-leren. Leven is leren.

5. Weerstand bij een ander mens is een teken van gebrek aan rapport.

Weerstand is een excuus. Er zijn geen onwillige mensen, alleen inflexibele communicatoren. Weerstand betekent dat de communicator geen zin heeft om er meer energie in te steken.

6. Er is geen mislukking, enkel feedback.

Elk resultaat en elk gedrag is een prestatie, of het nu wel of niet je doel was. Wanneer je hiervan uitgaat creëren “fouten” juist de mogelijkheid tot leren. Je maakt geen fouten, je ontdekt manieren die niet tot je doel leiden.

7. De persoon met het meest flexibele (energie) gedrag is de katalysator van het systeem.

Law of Requisite Variety. Diegene die opgeeft, haalt zijn doel niet. Wanneer iets niet werkt, doe iets anders.

8. Respecteer ieders model van de wereld.

Ieders wereldmodel is uniek; een eigen subjectief model van de werkelijkheid. Neem dat als gegeven, met respect, ook al ben je het niet eens met elkaar.

9. Be at cause.

Er is altijd een andere keuze. Besef je keuzes. Wees pro-actief. Je hebt altijd een keuze; wees de oorzaak. Geen keuze hebben betekent wellicht dat de keuze heel makkelijk en duidelijk is.

10. Mensen zijn niet hun gedrag.
Je ziet het gedrag van iemand, maar kent daardoor de persoon nog niet. Accepteer de persoon. Verander het gedrag. Het gedrag is de meest waardevolle informatie over een persoon.

Oefenen en integreren van de NLP basisveronderstellingen

De basisveronderstellingen zijn bedoeld om je mogelijkheden en ruimte te geven. Niet als een lijstje met leuke wijze woorden, maar om echt te gebruiken. Om daarmee te oefenen, kan je bijvoorbeeld het volgende doen:

  • Kies 3 veronderstellingen. Gewoon omdat deze je het meeste aanspreken, of kies er 3 willekeurig.
  • Kies een uitdaging in je leven, in je werk of persoonlijke sfeer, iets wat je tegenhoudt of iets wat je wilt bereiken, of iets dat je wilt leren. Mocht je geen uitdagingen kunnen vinden, misschien dat je dan je verwachtingen wat hoger zou kunnen zetten, als uitdaging.
  • Neem de 1e van de drie gekozen veronderstellingen, en gebruik deze als een bril om naar je uitdaging te kijken. Wat is er anders wanneer je door deze bril naar je uitdaging kijkt? Welke mogelijkheden openen zich? Wat wordt ineens logisch om te doen, gezien in dit licht?
  • Doe dit ook met de andere 2 gekozen veronderstellingen. Sta stil bij de nieuwe inzichten die je krijgt. Sommige inzichten zullen nuttiger zijn dan andere… Welke inzichten zijn het meest waardevol voor jou? En wat ga je anders doen, met de inzichten die je nu hebt?

De NLP basisveronderstellingen in een plaatje kan je helpen om de NLP basisveronderstellingen eigen te maken:

NLP basisveronderstellingen spiekbriefje

NLP basisveronderstellingen spiekbriefje

Posted by Rutger in NLP handleiding

Wat is NLP? Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren?

Wat is NLP? Neuro-Linguïstisch Programmeren definitie en beschrijvingen.

NLP is de afkorting van Neuro-Linguïstisch Programmeren.

Wat is NLP? Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren?

Wat is NLP? Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren?

  • Neuro: komt uit het Grieks, van het woord neuron, dat zenuwcel betekent. Symbool voor het brein.
  • Taalkundig: uit het Latijn komt het woord Lingua, dat taal betekent. Symbool voor onze communicatie.
  • Programmering: hoe de elementen van een systeem worden georganiseerd om tot patronen van activiteit en/of gedrag te komen. Symbool voor opeenvolging van doelgerichte acties.

Neuro-Linguïstisch Programmeren wordt gedefinieerd als “de studie van de subjectieve ervaring”.

Het stelt dat niet de realiteit zelf, maar ons beeld van de realiteit de wereld waarin wij leven bepaald. Vanuit dat perspectief onderzoekt Neuro-Linguïstisch Programmeren hoe het proces werkt waarmee iemand de realiteit vertaald naar beleving, om daar vervolgens (praktische) invloed op te kunnen hebben.

Het gaat over je beleving – hoe je de wereld ziet met iedereen daar in, hoe je doet wat je doet, hoe jij je eigen realiteit creëert,  met hoogte- en dieptepunten. Neuro-Linguïstisch Programmeren kan je leren hoe je meer van de wereld kan zien, horen en voelen, kan je jezelf beter leren kennen en anderen beter leren begrijpen.

Ook gebruikte beschrijvingen van wat is NLP Neuro-Linguïstisch Programmeren:

“Het is een houding en een methodologie met in haar kielzog een serie aan technieken” – Richard Bandler.

Neuro-Linguïstisch Programmeren is een methode voor persoonlijke ontwikkeling – gereedschap om prestaties te verbeteren, van jezelf en van anderen.

Het is een model voor effectieve communicatie – een praktische en pragmatische verzameling van inzichten en methodes die de communicatie met jezelf en anderen kan verbeteren.

Neuro-Linguïstisch Programmeren is alles wat je helpt om te doen wat je wilt, wanneer je wilt, waar je wilt, met wie je wilt, zo veel je wilt, op een manier die een bijdrage levert voor anderen, terwijl je plezier hebt om dat te realiseren.

Neuro-Linguïstisch Programmeren is een manier om te modelleren – ofwel om overdraagbare modellen te maken van menselijk gedrag.

Het is een methode om competenties en vaardigheden overdraagbaar te maken. De opleidingen lijken aan de oppervlakte gericht op het verbeteren van de soft skills, en zijn op dieper niveau gericht op het effectiever in je werk (en leven) staan.

Wat is NLP? Neuro-Linguïstisch Programmeren is de kunst van succesvol functioneren.

Nieuw Leren van Perfectie.

Niet Langer Prutsen.

Natuurlijk Leiderschap Proces of Natuurlijk Leiderschap Professional.

Gewoon anders kijken.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Verder ontwikkelen na een NLP (Master) Practitioner

Als je nu een NLP opleiding hebt gedaan, en je bent door de technieken gelopen, je hebt de vaardigheden aangeleerd, weet dan dat je een keuze hebt. Je kan nu er voor kiezen om er klaar mee te zijn en het profijt van de opleiding te zien in de persoonlijke groei die je hebt meegemaakt door het doen van de oefeningen, of je kan er voor kiezen om de vaardigheden en oefeningen nog meer eigen te maken zodat het een onderdeel wordt je je (gedrags-)gereedschapkist. Zodat je meer tools hebt die je gemakkelijk kan inzetten, meer flexibel gedrag.

Een aantal voorbeelden van zaken die je jezelf zou kunnen aanleren om meer profijt voor jezelf uit de NLP (Master) Practitioner opleiding te halen (uitnodiging: blader nog eens door de manual, en kijk voor jezelf wat nog meer goed en leuk voor jezelf is!):

Pre-frames

Maak bewust gebruik van pre-frames. Ga na welk doel je hebt in je interactie, en hoe je een pre-frame kan gebruiken om richting je doel te komen.

We are not our moods

Een belangrijk aspect in communicatie is de stemming. Ben je met het verkeerde been uit bed gestapt, dan communiceer en filter je anders dan wanneer je happy, happy, joy, joy uit je bed komt. En, dat is wat anderen ook doen. Probeer eens aan te voelen in interacties welke ‘moods’ de ander zit, en anticipeer daarop, speel daarmee.

We all do our best; appreciate that and be present

Belangrijk, deels uit de NLP veronderstellingen, deels uit de houding bij NLP coaching. Trek dat stukje uit de opleiding en neem het mee naar je persoonlijke of professionele omgeving. Kijk eens wat er gebeurt, en hoe het je zou kunnen helpen in welke situaties. Praat met de persoon die daar aanwezig is, in plaats van met het beeld van de persoon dat je in je hoofd hebt gecreëerd.

Gebruik je stem bewust

Speel met intonaties, maak de warme kant van je stem de default. Toon betrokkenheid door je stem betrokken en empathisch te laten klinken. Wis je dat het meest (onbewust) overtuigend die mensen zijn die hun stem laten resoneren aan de onderkant van hun eigen bereik? Richt je stem naar de knie van je gesprekspartner; dat maakt
de stem minder confronterend, rustiger en het zorgt voor meer aandacht bij wat je zegt.

Gebaren

Voeg gebaren toe aan je communicatie, en kijk hoe het ondersteunt. Ontdek eens hoe bepaalde gebaren zonder woorden effect hebben. Experimenteer eens met het creëren van tegenstrijdigheid: dat wat je zegt neutraal laten zijn of meepratend (rapport) maar het gebaar sturend.
Een paar voorbeelden van gebaren die je kan gebruiken (automatiseren):
– Het omslaan van een bladzijde
– Het laten indalen van gevoel door te wijzen met je vinger
– Je hoofd schuin naar rechts houden (teken van kwetsbaarheid)
– Opzij vegen
– Met in gedachten de tijdlijn: opzij vegen of naar achteren/voren verplaatsen

Posted by Rutger in NLP handleiding

Drivers in marketing

Wanneer je iets of jezelf gaat verkopen, weet dan dat het niet zo is dat jij iets verkoopt, maar dat de ander iets koopt. De ander is op zoek naar iets, bijvoorbeeld een oplossing voor een probleem wat deze ander als probleem ervaart. In plaats van te beschrijven wat jij allemaal kan, en hoe goed je bent, blijkt het beter te werken wanneer je beschrijft wat de koper te winnen heeft. De koper denkt: What is In It For Me (WIIFM)?

In marketing wordt hier veel aandacht aan besteed, en er zijn algemene WIIFM gevonden, waaruit je kan kiezen en die je kan gebruiken in je communicatie naar je klanten. De volgende vijf algemene drivers kunnen voor jouw toekomstige klant de overweging zijn om op zoek te gaan naar een leverancier, en jij kan je verhaal daarop aanpassen door je verhaal vanuit de bril van de driver te vertellen:

WIIFM (wat zoekt je klant):

  1. Ontwikkeling: jij, je dienst of je product draagt bij aan verdere ontwikkeling. Persoonlijk, professioneel, of op basis van methoden of richting doelstellingen. Bij persoonlijke ontwikkeling kan je hier ook de algemene intrinsieke waarden onder scharen. Intrinsieke waarden als vrijheid, zorg, rust, de algemene emoties die mensen nastreven.
  2. Geld: jij, je dienst of product zorgt voor een besparing, of biedt de mogelijkheid meer geld te verdienen.
  3. Gemak: jij, je dienst of product zorgt voor meer gemak en comfort, of voorkomt ‘gedoe’.
  4. Status: jij, je dienst of product geeft status, communiceert een mate van belangrijkheid naar anderen.
  5. Genot: jij, je product of dienst is puur voor genot, of levert meer genot.

Om je boodschap nog specifieker te maken kan je vervolgens een 2e keuze maken om een manier te vinden om je verhaal over jezelf, je product of dienst aan te prijzen. Je kan jouw boodschap voorzien van argumenten, redenen, aspecten, die je potentiële klant over de streep kunnen halen door een van de volgende vragen te stellen en te beantwoorden in je boodschap:

De invalshoek; manieren om de WIIFM-boodschap over te brengen:

  1. Hoe is dit vernieuwend, en gebaseerd op de laatste inzichten?
  2. Hoe is dit gewichtig, waarom is het heel belangrijk dat je de boot niet mist, hoe zijn wij de autoriteit?
  3. Hoe is dit uniek (bijna niemand heeft het)?
  4. Hoe is dit weggelegd voor enkel de elite, de besten, hoe exclusief is het?
  5. Wie of wat zou je kunnen zijn, weet je zeker dat je dit kan missen, haal je echt alles uit de mogelijkheden?
  6. Ben je tevreden met hoe het gaat? Is het tijd voor een volgende stap, tijd voor vooruitgang? Stilstand is achteruitgang…
  7. Jij weet toch zelf het beste wat goed voor je is (zelf-tevredenheid en zelf-sturing)?
  8. Jij wil er toch ook bijhoren (appelleren aan eenzaamheid, suggestie van samen geven. Erotische symbolen gebruiken valt hier ook onder)?
  9. Wie kan jou nog iets vertellen (in de zin van: jij bent zo goed, niemand kan jou meer iets leren)?
  10. Algemene waarden in het zelfbeeld waarop je kan appelleren (voor de creatieveling): de (on-)zekerheid, de mate van zelfrespect (belangrijk zijn of bewonderenswaardig), tevredenheid met jezelf, scheppingsdrang, machtsgevoel en seksuele kracht, onsterfelijkheid, verbondenheid, het ouderlijk huis en vroeger (melancholie).

Wanneer jij je keuze maakt, en je boodschap ontwerpt, dan betekent dit dat jij je markt verteld wie wel en wie niet interesse in jou krijgt. Mensen kiezen op basis van een unieke set van voorkeuren voor de een of voor de ander. Wat belangrijk is om vooraf te doen is dus duidelijk je doelgroep bepalen. Wie wil je wel en wie wil je niet? Vervolgens kan je dan een onderzoek in je doelgroep doen om te kijken welke boodschap het beste effect heeft voor je doelgroep. Het effect dat je wilt hebben kan zijn dat je leuke klanten wilt krijgen, zo veel mogelijk klanten wilt krijgen, of wat je maar verzint.

 

Weet wie je wilt, weet wat die willen, ontwerp je boodschap en communiceer effectief!

Posted by Rutger in NLP handleiding

De verantwoordelijkheid van de zender in communicatie

Waarschijnlijk heb je wel gehoord van het model van communicatie waarin een zender en een ontvanger een rol spelen. Communiceren is dan het actieve proces van informatie overdragen van een zender naar een ontvanger, via een medium. Belangrijk en vaak benadrukt aspect daarbij is dat de zender verantwoordelijk is voor de ontvangst van de boodschap bij de ontvanger.

Wat een mooie ontdekking kan zijn, is dat het in dit model enkel gaat om de mogelijkheid de verantwoordelijkheid naar je toe te trekken, en king-of-the-world alles voor elkaar kan krijgen wat je maar wilt. Als keuze in gedrag; niet als voorgeschreven wet van Meden en Perzen. Wanneer je denkt dat je altijd verantwoordelijk bent voor hoe jouw boodschap overkomt, dan heb je nog niet de volledige boodschap in al haar nuances begrepen.

Want, ja, het is waar dat je een emotionele reactie krijgt op je boodschap, maar, nee, je bent niet in staat om de emotie van een ander te sturen. Er is er maar één die invloed kan hebben op de emotie van een persoon en dat is de persoon zelf die de emotie ervaart. Wanneer die persoon structureel negatieve emoties ervaart bij boodschappen, dan kan je nog zo je best doen, je kan daar niet doorheen breken. Wantrouwen, negatieve cannotatie, lastige zaken waarop je wel invloed wilt hebben, maar het is vechten tegen de bierkaai.

Alhoewel onze culturele opvattingen ons sturen om maar vooral aardig te zijn voor elkaar, en elkaar te sparen, is het soms fijn om, bijvoorbeeld in voorkomend geval, afscheid te nemen van elkaar in de communicatie. De keuze te maken om niet langer energie te stoppen in de communicatie. Niet langer proberen om de emotionele respons te krijgen die je wilt. Want, ja, al ben je niet voldoende in rapport om een goede communicatie op te zetten, kennelijk, zoals de basisvooronderstelling NLP zegt, er staat niet geschreven dat je maar koste wat het kost energie moet blijven steken in een goede, vrolijke, sociale communicatie. Het enige wat er bedoeld wordt is dat het een keuze is om er nog flexibeler mee om te gaan, om het nog een keer te proberen, om je boodschap op weer een andere wijze te brengen.

Een keuze. Een afweging tussen doel en effort. En soms is de effort het doel niet waard. Dan kan je de communicatie gewoon stopzetten. En ook dat kan heel doelbewust. En heel effectief.

Besef je dus, dat alhoewel de verantwoordelijkheid voor de emotieve respons wel bij jou ligt, dat dit geen verplichting tot oneindig aanpassen of oneindig energie steken in een communicatie betekent. Het betekent enkel dat je een keuze hebt, en dat het een keuze is tot hoe ver jij gaat.

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

Multilevel communicatie met je stemrichting

Een manier om je stemgebruik een extra dimensie te geven, is de richting van je stem te gebruiken om extra informatie als anker mee te geven. Je kan je stem namelijk ‘richten’, en dit levert een unieke sensorische ervaring op waar je betekenis aan mee kan geven.

Wat we meestal doen is de stem richten op het focale gezichtspunt, of op de persoon waar we mee spreken. Met een beetje oefening kan je, terwijl je iemand aankijkt, je stem meer richting de buik van de gesprekspartner richten. Probeer dat eerst eens voor een spiegel, eerst technisch en wanneer je het onder de knie hebt, voel dan eens wat dit voor een verschil maakt of je tegen jezelf praat hoog in het eigen gezicht, of wanneer je lager tegen jezelf praat naar je buik.

Wanneer je daar een diepte bij hebt, experimenteer dan eens in drie tot vijf gesprekken met een echte gesprekspartner door afwisselend hoog en laag je stem te richten. Verander je stemrichting niet te snel, bij dit experimenteren, zodat je tijd hebt om te mindreaden hoe dit bij de ander wordt ontvangen. Ontdek welk onbewust proces hier speelt, en hoe je dit kan gebruiken.

Een andere manier om je stemrichting te gebruiken, is bij bijvoorbeeld presentaties. Wanneer jij je stem richt op de voorste rij, dan zal je moeilijk te verstaan zijn achterin. Probeer je stem dan (tenminste, als je beter verstaanbaar wilt zijn; dat kan een keuze zijn) zowel te verspreiden, als achterin te laten landen.

Nog een andere manier is om aandacht te geven op een onbewuste manier aan iemand speciaal. Wanneer je iemand een boodschap wilt meegeven in een groep, dan kan je dat rechtstreeks doen, of met je stem op een meer verhulde manier. Wil je dat met je stem doen (bijvoorbeeld in een vergadering, of tijdens een les, of whatever) dan kan je een algemene boodschap toch richten op iemand specifiek door enkel je stem richting de bedoelde ontvanger te richten. Let er op dat wanneer je de persoon aankijkt het richten van de stem niet meer verhuld is, en dan kan het confronterend worden. Probeer het enkel met je stem te doen.

Vervolgens kan je ook door je stemrichting bepaalde woorden benadrukken, of embedded commands richten. Door bijvoorbeeld bij de zin “Ik laat het gewoon gebeuren.” je stem tijdens “LAAT HET” te richten op de persoon die ongewenst gedrag vertoont te richten, zal de onbewuste boodschap dat de persoon het gedrag moet laten verhuld binnenkomen. Dit vergt enige oefening en voorbereiding, en is zeker de moeite waard om vaardig in te worden.

Tot slot kan je dan je stemrichting nog gebruiken om ankers te zetten en af te vuren. Een simpel voorbeeld zou ik kunnen tekenen in een situatie waar een coach praat met een coachee. In dit gesprek wil de coach drie onbewuste signalen installeren: neutraal, ja/goed/doen/positief en nee/fout/laten/negatief. Daarvoor heb je drie stemrichtingen nodig, en de coach kiest om de stem te richten op de coachee zijn/haar knieën voor neutraal, richting het rechteroor voor positief en richting het linkeroor voor negatief. Tijdens de intake start de coach gelijk met ankeren en betekenisgeving. Algemene gegevens worden besproken met de stem gericht op de knieën. Problemen en mislukkingen herhaalt de coach met stem gericht op linkeroor, en wensen en successen worden herhaalt richting het rechteroor, consequent om de betekenisgeving sterker te maken. Testen van het anker kan de coach doen door een neutrale vraag als bijvoorbeeld “En, helpt dat?” te stellen naar het rechter- of linkeroor, en te kalibreren of het antwoord in lijn ligt met de gekozen richting. De coach blijft vervolgens de betekenisgeving consequent herhalen om het anker opgeladen te houden, en vuurt het af wanneer deze het nodig acht.

Let op opmerkzame mensen dit kunnen doorzien. In dat geval kan je het effect nog steeds gebruiken, alleen zorg je er voor dat je signaal subtieler wordt. Minder opmerkzame mensen kunnen juist een probleem hebben met het onderkennen van de verschillen in het stemgebruik. Je zou dan je signaal kunnen versterken door bijvoorbeeld met je vinger te wijzen in de richting van je stem (visueel signaal toevoegen) of met pauzes de verandering van richting te benadrukken, of de aandacht van de toehoorder kunnen versterken door wat onduidelijker te gaan articuleren. Sowieso kan je er rekening mee houden dat de toehoorder minimaal drie tot vijf het onbewuste signaal moet ervaren voordat de binding ontstaat (het leereffect optreedt) tussen betekenis en signaal.

Het gebruiken van je stemrichting als extra communicatiekanaal (je geeft een extra laag mee in je communicatie) is een goed voorbeeld van de zogenoemde multilevel communicatie, zoals Milton Erickson die gebruikte.

Posted by Rutger in NLP handleiding

13 bestanddelen van een geplande verandering

Wanneer je een project uitvoert, een change wilt doorvoeren, een release bouwt, zelfs bij coaching, overal waar veranderingen worden doorgevoerd zijn er een aantal standaard bestandsdelen waar je bij stil kan staan, om tot het beste resultaat te komen. Bestandsdelen waar je bij stil kan staan, en dan niet om stil bij te staan maar natuurlijk invloed uit te kunnen oefenen, zodat je de verandering het meeste gewenste effect realiseert.

6 aspecten die elk weer kunnen worden onderverdeeld in sub-aspecten maakt uiteindelijk een lijstje van 13 aandachtspunten waarmee je jouw verandering, project, release, verbetering, wat dan ook, meer kan beheersen.

  • Uitkomsten
    • Resultaten, de objectieve producten van de verandering.
    • Richting, het subjectieve product van de verandering.
    • Verbeteringen, het waarom en hoe de resultaten bijdragen aan de richting.
  • Historie
    • Context, de uitgangssituatie in haar omgeving.
    • Aanleiding, de concrete reden dat in deze context deze keuze wordt gemaakt.
  • Actoren
    • Rollen, de taakverdeling binnen en tijdens het project.
    • Partijen, iedereen die betrokken is, die een belang heeft. Stake-holders.
  • Fasen
    • Stappen, opdeling van het project in beheersbare, logisch opeenvolgende brokken.
    • Inhoudelijke activiteiten, wat er concreet moet worden gedaan en gebouwd om een stap te realiseren.
  • Communicatie
    • Interactie, het proces van informeren van alle actoren.
    • Betekenisgeving, het sturen van het effect dat je wilt dat de communicatie heeft.
  • Sturing
    • Monitoring, het controleren en bijsturen van de planmatige stappen (management).
    • Begeleiding, pro-actief bijdragen aan de (sub)doelstellingen van partijen (leiderschap).
Posted by Rutger in NLP handleiding

De-identificatie buiten jezelf

Wanneer je in de NLP Master practitioner de NLP oefening “de-identification” hebt gedaan, dan weet je wat rollen zijn, hoe rollen invloed hebben op je zijn, en hoe het voelt om helemaal en enkel ‘jezelf’ te zijn. Een bijzondere ervaring die je helemaal in contact kan brengen met jezelf.

Deze oefening is in eerste instantie een mooi iets in je persoonlijke groei, en flabbergasted over de ervaring zal je op het moment na de uitvoering niet zo zeer bezig zijn met wat deze oefening allemaal betekent. Het is een ervaring die je meeneemt, voornamelijk gericht op wie en/of wat je bent, intern gericht.

Wanneer je weer bekomen bent, dan is wellicht leuk om eens te overwegen hoe wij in onze communicatie staan naar anderen.Tenzij je extreem Sensing en Perceiving bent, dan reageer je niet zozeer op de persoon waarmee je praat, als wel op het beeld wat je in de loop der tijd hebt opgebouwd van die persoon. En daar heb je dat fenomeen ROL weer. Eigenlijk praat je niet met de persoon tegenover je, je praat met de persoon in de rol die je de persoon tegenover je hebt gegeven. Ook daar kan je, in gedachten, het de-identificatie patroon op loslaten.

Pak pen en papier, en maak contact met het beeld wat je hebt opgebouwd van de ander. Schrijf de rollen op, zorg dat je minimaal 25 rollen opschrijft (wie of wat is die persoon?). Vervolgens ga je al die rollen de-indentificeren (breng het ZIJN van die rol terug naar enkel een rol die jij in jouw beleving toeschrijft aan die persoon), en sluit af met een vraag als: “als die dat allemaal niet IS, wie of wat is die dan wel?”, en laat het gevoel ontstaan.

Probeer het eens uit, drie keer, om na te gaan wat het voor jou doet. Het is aardig om dit toe te passen op je partner (in een goede en stabiele relatie), op iemand die je niet zo aardig vindt en/of op iemand waar jij je niet op je gemak bij voelt; om te ontdekken wat het effect is.

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

NLP Metaprogramma’s

Metaprogramma’s geven informatie over hoe we onze aandacht richten, hoe we met onze wereld omgaan, hoe we waarnemen en hoe we met informatie filteren. Metaprogramma’s behoren tot de onbewuste filters (zie NLP communicatiemodel), en bevinden zich in de neurologische niveau’s van Dilts tussen IDENTITEIT en WAARDEN, en zijn dus rol- en context-gebonden. Metaprogramma’s liggen niet vast, en kunnen veranderen.

  • Vaste patronen in waarnemen, denken en voelen die we laten zien in ons (non-) verbaal gedrag.
  • Vaste patronen die ons in vergelijkbare situaties steeds hetzelfde laten reageren.
  • Onbewust, stress- en contextgebonden.
  • Metaprogramma’s zijn niet zwart-wit, maar grijstinten (verdeling en indeling op een schaal)
  • Aansluiten bij metaprogramma verfijnt rapport.
  • Diversiteit van metaprogramma’s binnen een team verhoogt teamprestatie.
  • Kennen van de metaprogramma’s (met name de originele Jung-typologie) levert een schat aan informatie op bij het begrijpen van jezelf en anderen, het in kaart brengen van problemen en doelen bij coaching.
  • Bij het modelleren zijn de metaprogramma’s een bron van informatie over de wijze van filteren.
  • Verschil in metaprogramma’s kan leiden tot verschil in resultaat bij dezelfde strategie.

Misschien dat je denkt dat iets nieuws is, maar de voorkeur van zintuigsysteem is een metaprogramma dat je (wellicht) al kent.

Basis metaprogramma’s (Jung typologieën)

Extern gedrag (energie voorkeur)

Houding in de richting van de buitenwereld. Hoe mensen energie krijgen en gebruiken.

Wanneer het tijd is om je mentale batterij op te laden, geef je er dan de voorkeur aan om alleen te zijn (Introvert), of met mensen (Extravert)?

 

Introvert          25% (ervaring spiegelend aan MOW, rustig, concentratie, schriftelijk)

  • Houdt van een rustige omgeving om zich te concentreren
  • Interesse in achtergronden, theorieën en concepten.
  • Handelt doordacht, soms afwachtend, houdt van onafgebroken werken
  • Houdt niet van interrupties
  • Nieuwe ideeën door rustig na te denken
  • Denkt na voor een antwoord of reactie, rustig en ingetogen
  • Houdt van tweegesprekken met doordachte standpunten en conclusies
  • Liever schriftelijk dan mondeling

Extravert         75% (ervaring spiegelend aan omgeving, initiatief, expressief, mondeling)

  • Houdt van afwisseling en actie
  • Interesse in praktische uitvoering en hoe anderen iets doen
  • Handelt snel en soms impulsief, houdt van opschieten
  • Houdt van onderbrekingen
  • Nieuwe ideeën door gesprekken
  • Reageert snel, zonder lang nadenken, enthousiast en luidruchtig
  • Houdt van groepsgesprekken en brainstormen
  • Liever mondeling dan schriftelijk

Intern proces (aandachtsvoorkeur)

Hoe nemen we informatie tot ons? Verzamelen en opnemen.

Als je een bepaald onderwerp gaat bestuderen, zou je dan meer geïnteresseerd zijn in de feiten en toepassingen daarvan (Sensor), of zou je meer geïnteresseerd zijn in de ideeën en de relatie tussen de feiten en de toepassingen daarvan in de toekomst (iNtuitor)?

 

Sensor            75% (zintuigen, realist, praktisch, details, feiten)

  • Werkt het liefst op basis van opgedane ervaring en een vast, bekend patroon
  • Plezier in toepassen van goed ontwikkelde kennis en vaardigheden
  • Mate van wantrouwen naar eigen ingevingen en inspiratie
  • Zeer accuraat
  • Houdt van praktisch bezig zijn
  • Goed oog voor detail, en onderbouwt met feiten
  • Houdt van stabiliteit en geleidelijk veranderen
  • Vraagt vooral om feitelijke onderbouwing
  • Vraagt om praktische en realistische toepassingen
  • Geeft voorbeelden uit eigen ervaring
  • Waardeert kritiek en suggesties mits eerlijk en bruikbaar
  • Ordelijke stap-voor-stap benadering
  • Werkt volgens agenda; wijkt liever niet af
  • Verwijst naar specifieke voorbeelden

iNtuitor            25% (intuïtie, dromer, creatief, betekenis, verbanden, ideeën)

  • Houdt van aanpakken/oplossen van nieuwe ingewikkelde zaken en problemen
  • Plezier in het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden
  • Laat zich makkelijk leiden door eigen ingevingen en inspiratie
  • Houdt niet van nauwkeurig en zorgvuldig controleren van feitelijke informatie
  • Houdt van vernieuwend bezig zijn
  • Goed oog voor de grote lijn, en benadert vanuit globaal overzicht
  • Houdt van regelmatige en radicale verandering
  • Vraagt vooral om een algemeen kader, de grote lijn
  • Stelt toekomstmogelijkheden aan de orde
  • Geeft graag eigen inzicht en visie
  • Waardeert kritiek en suggesties die origineel zijn, of een nieuw perspectief bieden
  • Laat ruimte voor veel invalshoeken
  • Geen probleem met afwijken van agenda
  • Verwijst naar algemene concepten

Interne staat (beslissingsvoorkeur)

Hoe krijgen we toegang tot states (stemmingen) en hoe nemen we beslissingen.

Denk aan een werksituatie waarin je problemen had. Denk aan een werksituatie waarin je gelukkig was. Wanneer je een beslissing neemt in een werksituatie, is deze dan meer gebaseerd op argumenten en logica (Thinker) of op persoonlijke waarden (Feeler)?

 

Thinker           45% V, 55% M (denken, vastberaden, analytisch, redelijk)

  • Komt via een logische, analytische weg tot besluiten / conclusies
  • Kan ook presteren in minder harmonieuze omgeving
  • Kan ongewild gevoelens kwetsen, zonder dit zich bewust te zijn
  • Neemt beslissingen op basis van zakelijke overwegingen
  • Standvastig in denken en kritische instelling
  • Normatief, en handelt vanuit algemene (erkende) principes
  • Kort en bondig
  • Ziet graag concrete voor- en nadelen op een rijtje
  • Reageert intellectueel, objectief en kritisch
  • Laat zich overtuigen door ratio in argumentatie
  • Presenteert doel en te bereiken resultaten eerst
  • Gevoelens en emoties van anderen zijn feiten om rekening mee te houden
  • Gericht op inhoud

Feeler             55% V, 45% M (voelen, sympathiek, normen en waarden, zachtmoedig)

  • Besluit op basis van waardeoordelen
  • Werkt best in harmonieuze omgeving
  • Doet graag een plezier, is graag ter wille, ook met kleine dingen
  • Laat zich makkelijk beïnvloeden door persoonlijke wensen en voorkeuren
  • Wil graag sympathiek overkomen, houdt niet van corrigerend of kritisch optreden
  • Evalueert en handelt vanuit normen en waarden
  • Houdt van dialoog in ontspannen sfeer
  • Hoort graag de waarde en menselijke impact van verschillende alternatieven
  • Reageert gevoelsmatig, subjectief, waarderend, vanuit een interpersoonlijke focus
  • Laat zich overtuigen door persoonlijke betrokkenheid en enthousiasme
  • Presenteert gemeenschappelijke punten en belangen eerst
  • Rationele objectiviteit is iets dat nog op waarde moet worden getoetst
  • Gericht op relaties

Adaptie operator (levensvoorkeur)

Hoe we ons aanpassen aan de omgeving en hoe we ons leven inrichten

Als wij samen een project zouden doen, zou je er dan de voorkeur aan geven dat het project gepland en keurig uitgewerkt was (Judger), of zou je er de voorkeur aan geven dat we in de gelegenheid waren om heel flexibel te zijn in het project (Perceiver)?

 

Judger            50% (beoordelen, plannen, systematisch, past leven aan zichzelf aan)

  • Voorkeur voor plannen en volgens plan uitvoeren
  • Ziet nieuwe dingen en nodige wijzigingen makkelijk over het hoofd
  • Zorg voor goed regelen en afronding
  • Tevreden wanneer beslissing is genomen of conclusie is bereikt
  • Snelle beslisser
  • Zoekt structuur en systematiek
  • Ordelijke planning, tijdplanning, harde deadlines
  • Probeert verrassingen te vermijden
  • Verwacht doorzettingsvermogen
  • Geen onduidelijkheid over standpunten en beslissingen
  • Praat in termen van resultaat, vorderingen, zinvolheid, koers
  • Sterk gericht op taken

Perceiver       50% (waarnemer, op je af laten komen, flexibel, past zich aan het leven aan)

  • Flexibel in werk en past zich aan omstandigheden aan
  • Stelt onplezierige taken uit
  • Houdt ruimte voor aanpassingen
  • Nieuwsgierig van aard, blij met nieuwe invalshoeken
  • Stelt beslissingen makkelijk uit op zoek naar alternatieven en opties
  • Past zich makkelijk aan, heeft verandering nodig
  • Geen moeite met plannen en tijdsplanning; wel met harde deadlines
  • Houdt van verrassingen en improviseert veel
  • Verwacht aanpassingsvermogen
  • Ziet beslissingen en standpunten als voorlopig
  • Praat in termen van mogelijkheden, kansen, onafhankelijkheid en flexibiliteit
  • Sterk gericht op samenwerking, met name op afstemming

Temperament

Met de basismetaprogramma’s kunnen 4 zogenoemde temperamenten worden onderscheiden. Een kort overzicht van deze temperamenten hieronder:

Believer – SP Traditionalist – SJ Rationalist – NT Idealist – NF
Doen Erbij horen Begrijpen Van betekenis zijn
Direct Verantwoordelijk Visie Charisma
Pragmatisch Georganiseerd Intelligent Creatief
Impulsief Dienstbaar Onafhankelijk Gevoelig
Spontaan Nauwgezet Analytisch Inspiratie
Avontuurlijk Grondig Helder Bevlogen
Tactische kracht Logistieke kracht Strategische kracht Diplomatieke kracht
Kernbehoefte SP Kernbehoefte SJ Kernbehoefte NT Kernbehoefte NF
Vrijheid van handelen Lidmaatschap of er bij horen Meesterschap of zelfbeheersing Betekenis en gewicht
Vermogen om invloed te hebben Verantwoordelijkheid of plicht Kennis en bekwaamheid Unieke identiteit

 

Andere metaprogramma’s

Richting filter

Benaderen: bepaald makkelijk het doel, en ziet soms risico’s over het hoofd. Denkt vooruit, is doelgericht, positieve energie, wil bereiken. Soms te veel initiatieven tegelijk, soms dingen niet afmaken.

Vermijden: Bewust van risico’s, veiligheid is belangrijk. Kan risico’s goed herkennen en inschatten. Soms overdreven voorzichtig. Soms moeite met nieuwe ervaringen; is sneller verward.

Redenfilter

Mogelijkheid: Ziet mogelijkheden. Kan, mag en wil. Heeft ruimte. Heeft keuzes. Mist soms begrenzing. Soms gebrek aan motivatie. Goed in ontwikkelen procedures. Gelooft dat er betere manieren zijn.

Noodzakelijkheid: Moet, het hoort zo, noodzaak. Er zijn regels, er is houvast. Beperkend als je geen keuze hebt. Goed in volgen procedures. Doet dingen graag “op de juiste manier”.

Referentiekader filter

Intern: Baseert beslissingen op eigen oordeel, gevoelens en mening. Blijft gemotiveerd, ook met weinig feedback en schouderklopjes. Soms te weinig luisteren naar goede raad en adviezen. Beslist makkelijk.

Extern: Hecht veel waarde aan mening van anderen. Neemt beslissingen op concrete feiten, bewijzen en gevoel van anderen. Kan stress ervaren bij weinig feedback. Kan besluiteloos zijn. Vraagt voortdurend om advies en gebruikt dat naar eigen inzicht.

Overtuigingsfilter: zintuigen

Geeft weer hoe je deze persoon bij coachen (of verkopen 😀 ) het beste kan benaderen.

Zien overtuigt binnen V

Horen overtuigt binnen A

Lezen overtuigt door taal Ad

Doen overtuigt door K

Overtuigingsfilter

Geeft weer hoe je deze persoon bij coachen (of verkopen 😀 ) het beste kan benaderen, en hoe vaak herhaling nodig is.

Relatiefilter

Hetzelfde: leert door GOEDE voorbeelden na te doen. Wil dat de wereld gelijk blijft; conservatief. Houdt niet van verandering.

Verschillend: leert door FOUTEN te verbeteren. Houdt niet van stabiele en statische situaties. Progressief.

Extreem verschillend (mis-matchers) vertel je precies het tegenovergestelde van wat je wilt, om te bereiken wat je wilt.

Managementrichting filter

Iemand die de 1e vraag met nee beantwoord zal meer inhoudelijk advies en sturing nodig hebben bij coaching, dan iemand die daar ja antwoord. Door aan te sluiten bij deze overtuigingen bouw je beter rapport op. (“En ik weet dat jij weet wat zij nodig hebben om nog beter hun werk te doen, blablabla”)

Actiefilter

Proactief: Neemt vaak initiatief en handelt snel. Soms eerst doen, dan pas nadenken. Initieert. Kan impulsief zijn. Zorgt dat dingen gebeuren.

Reactief: Nadenkend en reflecterend. Neemt tijd om voor te bereiden, te analyseren en te begrijpen. Wacht soms te veel af, kan vervallen in denken zonder doen.

Affiliatiefilter (aansluiting)

Onafhankelijk speler (IK): Spreekt in termen van IK en wat het MIJ oplevert. Gaat er van uit dat mensen voor zichzelf zorgen. Werkt graag alleen. Zorgt goed voor zichzelf en raakt niet verstrikt in de problemen van anderen. Werkt niet gemakkelijk in teamverband. Kan soms onverschillig overkomen.

Teamspeler (WIJ): Zorgt dat iedereen zich goed voelt. Houdt veel rekening met anderen. Wil graag en goed samenwerken. Heeft de neiging anderen voor te laten gaan. Heeft soms moeite met zelfstandig beslissen.

Managementspeler (IK en ZIJ): Werkt graag met anderen, met een eigen duidelijke verantwoordelijkheid. Kan zowel samen als alleen werken. Heeft soms moeite met delen en delegeren van verantwoordelijkheid. Heeft soms moeite met erkenning van (het belang van) de rol van anderen.

Werkpreferentiefilter

Rapport: richt je aandacht op hetzelfde.

Primair interesse filter

Patronen in de inhoud geven aan waar de aandacht ligt. Rapport: richt je aandacht op hetzelfde.

Chunk size filter

Rapport: richt je aandacht op hetzelfde. Sterke overeenkomst met Sensing/iNtuition.

Dualisme filter

Zwart-wit: denkt in ja/nee. Duidelijk. Mist soms relativering en nuance.

Grijstinten: denkt in glijdende schalen. Kan ruimte laten voor interpretatie.

Tijdopslagfilter

In-time (in de tijdlijn): Perceiver. Leeft in het hier en nu, verdiept in het moment. Goede concentratie op taken, en emotioneel en mentaal betrokken. Kan de tijd uit het oog verliezen, en daardoor te laat zijn op afspraken.

Through-time (overzicht op verleden/heden/toekomst): Judger. Meestal op tijd voor afspraken. Goede planner. Geeft soms de indruk niet betrokken te zijn. Plannen maken en op tijd zijn kan belangrijker ervaren worden dan de ervaring zelf.

Informatieverwerkingsfilter

Belangrijk voor de aanpak tijdens een gesprek. Geef je mee en laat je bezinken, of is het dit gesprek waar het gebeurt.

Luisterstijl filter

Rapport: laat je spreken aansluiten bij de luisterstijl.

Spreekstijl filter

Rapport: laat je luisteren aansluiten bij de spreekstijl.

Modale operatoren van volgorde filter

De modale operatoren van volgorde geven de meest motiverende sequentie weer. Door deze structuur te gebruiken kan je motivatie installeren.

Planningsfilter

Opties: heeft graag keuzes en neemt alle opties mee. Overweegt alle opties, en geeft ook vaak keuzes aan anderen. Kan soms aarzelen, en beslissingen uitstellen tot het niet meer kan.

Procedures: Werkt vaak met schema’s en lijstjes om zaken ordelijk af te werken. Houdt niet van veel keuzes. Heel efficiënt en houdt zich aan de regels. Vindt soms de procedure belangrijker dan het werk, soms bureaucratisch en vertragend.

Tijdsoriëntatie filter

Ligt de focus op de voltooide tijd (verleden), de tegenwoordige tijd (heden) of op de toekomstige tijd (toekomst).

Verleden: wat was, kijkt naar het heden door de bril van het verleden, geen contact met de toekomst, geniet na.

Heden: wat is, kijkt naar wat zich hier en nu aandient, weinig contact met verleden en en toekomst, geniet van.

Toekomst: wat zal zijn, de toekomst bepaald het heden, moeite met zicht op heden en weinig/geen contact met het verleden, verheugd zich op.

Emotionele stress respons filter

Denken/gedissocieerd: weinig emotioneel betrokken, stress-bestendig, overzicht.

Voelen/geassocieerd: emotioneel betrokken, stress, hier en nu.

Aandachtsfilter

Sorted by self – IK: evalueert de communicatie op basis van eigen gevoelens, het eigen MOW staat centraal, aandacht is op zichzelf gericht, duidelijk in het stellen van eigen grenzen, weinig oogcontact, half luisteren, veel gebruik van “IK”, kan naar achteren leunen.

Sorted by others – DE ANDER: stemt af op anderen en hun criteria, het MOW van de ander staat centraal, betrekt reacties van anderen in de evaluatie van de communicatie, kan makkelijk over eigen grenzen heen gaan, veel oogcontact, aandachtig luisteren, veel gebruik “JIJ/U”, kan naar voren leunen.

Sorted by us – WIJ: Betrekt het handelen op het hele systeem, gaat uit van wat goed is voor het systeem. Ziet zichzelf als onderdeel van een groter geheel en werkt grensvervagend, veel gebruik “WIJ”.

 

 Tips voor metaprogramma’s

  • Het dualisme metaprogramma is een interessante. Zwart-wit denkers zullen submodaliteiten op verschillende plaatsen opslaan, terwijl grijsdenkers vaker een lijn of continuüm zullen ervaren.
  • Judgers gebruiken het T/F metaprogramma om te beoordelen. Perceivers gebruiken het S/N metaprogramma om waar te nemen.
  • Introverte personen die Voelen, voelen op basis van hun MOW, intern, en zijn (lijken) Denkers aan de buitenkant. Introverte personen die Denken, denken op basis van hun MOW, intern, en zijn (lijken) Voelers aan de buitenkant. Hierdoor krijgen Introverte personen veelal onjuiste feedback over hun denken/voelen uit hun omgeving.
  • Een letterlijke luisteraar zou complimenten van een afgeleide spreker kunnen missen.
  • Een afgeleide luisteraar zou kunnen ervaren dat welke vraag dan ook een verzoek tot actie is.
  • Scherpe vragen, metamodel vragen etc. kan je het beste zachter stellen (intonatie). Zachter verhoogt de aandacht enerzijds, vermindert weerstand anderzijds.

 

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

Het waardeninterview

  1. Elicitatie
    1. Braindump. Wat is voor jou belangrijk in deze context? Wat nog meer? Blijf doorvragen. Minimaal 15 waarden (denk aan Miller’s law). Schrijf ze op willekeurige plaatsen op een flipovervel, kris kras door elkaar heen, om volgordelijkheden te voorkomen.
    2. Laat contact maken met een zeer gemotiveerde situatie in deze context, zoals een normale situatie uitvraag. Wat zorgde er voor dat je zo gemotiveerd raakte? Vraag naar de waarden die daarbij horen, en vul aan.
    3. Controleer de volledigheid met een Go/Stay loop.
      1. GO: als al deze waarden aanwezig zijn, is er dan iets dat je toch weggaat uit deze context…? Zo ja, wat is dat dan? Schrijf het eventuele antwoord op als nieuwe waarde.
      2. STAY: Als er geen [nieuwe waarde] is, wat maakt dat je dan toch zou blijven, in deze context…? Schrijf het eventuele antwoord op als nieuwe waarde.
      • Blijf GO and STAY herhalen totdat er geen nieuwe waarden komen.
  2. Zet de waarden in de juiste volgorde
    1. Nummer de waarden op de flip-over. Begin met 1, de belangrijkste. Simpele vragen als: Welke van deze waarden is voor jou de belangrijkste? En als je die zou hebben, welke zou dan het belangrijkste zijn?
      • Bij twijfel: Stel je hebt [noem alle waarden op de lijst], is [A] of [B] belangrijker voor je? Of Stel je hebt [noem alle waarden op de lijst]. Als je [A] niet hebt, echter je zou wel beschikken over [B], zou dat oké zijn voor je?
    2. Neem de waarden in volgorde (1 bovenaan) over op een nieuwe flipover.
  3. Controleer de abstractiegraad
    1. Doorloop de lijst top-down. De hoogste waarde moet de grootste upchunk zijn. Vraag bij elke waarde: Als je [Ad label waarde] hebt, heb je dan [Ad label direct lagere waarde]?
  4. Controleer de logica in de volgorde (syntaxis)
    1. Doorloop de lijst bottom-up. Vraag bij elke waarde: Als je [Ad label waarde] hebt, ondersteunt dat dan [Ad label direct hogere waarde]?
  5. Bepaal de motivatie richting (bereiken/vermijden) van de top 10, per waarde
    1. Kalibreer en let op congruente non-verbale communicatie tijdens deze uitvraag
    2. Laat contact maken: Wat betekent deze waarde, voor jou… Hoe weet je dat je [waarde] bent? Wat zorgt er voor dat jij je [waarde] voelt? Hoe weet je dat iemand [waarde] is?
    3. Waarom is deze waarde belangrijk voor jou? Waarom nog meer? Zoek naar bereiken en vermijden in taalgebruik
      • Ontkenningen
      • Vergelijkende weglatingen
      • Modale operatoren van noodzakelijkheid/mogelijkheid/waarschijnlijkheid
    4. Welke interne representatie heb je bij deze waarde?
    5. Eliciteer de flipsides: Wat is voor jou de flipside, het tegengestelde, van deze waarde?
    6. Waar en wanneer heb je voor het eerst deze flipside ervaren? Hoe jong was je? Waar was je? Ontdek of er nog onverwerkte negatieve emotie te verwerken is, en doe dat dan gelijk met een tijdlijn.
    7. Voor hoeveel procent is deze waarde gestuurd door bereiken, en hoeveel procent door vermijden? Laat een percentage geven, of een indicatie op een schuif van volledig bereiken tot volledig vermijden.
  6. Duidelijke vermijdende motivaties?
    1. Ja: oplossen met een tijdlijn of met de visual squash, gevolgd door een oefening ‘veranderde waarneming’, en helemaal terug naar stap 2
    2. Nee, en wel negatieve emoties met tijdlijn verwerkt: terug naar stap 2.
    3. Nee: verder met stap 7
  7. Los bereiken-bereiken conflicten op (waarden die met elkaar conflicteren of concurreren, die elkaar onmogelijk maken of bestrijden). Doe dit met een 6-step reframe of een visual squash.
  8. Controleer de hiërarchie
    1. Abstractiegraad
    2. Logica in de volgorde (syntaxis)
  9. Voeg toe of verplaats waarden in de hiërarchie met submodaliteiten.
  10. Controleer en future  pace

 

 

Waarden staan bovenaan in de hiërarchie, ze zijn het belangrijkste voor je, omdat je “het” nog niet hebt. Als je “het” hebt, zakt de waarde en wordt het een vooronderstelling.

Posted by Rutger in NLP handleiding

Sleight of mouth (Robert Dilts)

Sleight of mouth, oftewel rapheid van tong, is het resultaat van een modellering door Robert Dilts. Wat hem opviel is dat Richard Bandler bepaalde reacties gaf die hij (bewust of onbewust) niet kon of wilde overbrengen. Door deze reacties te modelleren, van Richard Bandler, maar ook van Milton Erickson, Plato, Socrates en anderen, heeft Robert Dilts 14 patronen ontdekt die samenkomen in ‘Sleight of mouth’.

Metaframe

  • hoe is het mogelijk dat ze dat geloven?

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Ik ben de enige die genoeg om hen geeft om deze dingen te zeggen.

– Je zegt dat alleen maar omdat je [overgevoelig bent/het niet begrijpt/niks merkt/vastzit in je eigen MOW/net zo bent].

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Je voelt je alleen maar zo omdat je onrealistische verwachtingen koestert ten aanzien van anderen en hen vervolgens de schuld geeft wanneer je teleurgesteld wordt.

Kanker veroorzaakt de dood.

– Je hebt een simplistische overtuiging omdat je geen model hebt dat je in staat stelt om alle complexe variabelen die bijdragen aan het proces van leven en dood te onderzoeken, na te gaan en uit te testen.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Je zegt dat alleen maar om te verdoezelen dat je niet beschikt over [begrip/techniek/discussietechnieken/persoonlijke macht] om [mensen te veranderen/jezelf te beschermen] zonder [intimidatie/dwang].

 

Reality strategy

  • Hoe representeren ze dit geloof?
  • Hoe weten ze het als het niet waar is?

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Hoe weet je nou precies of het gemeen is wat ik zei?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Hoe weet je dat te laat komen en geven om gelijkwaardig zijn?

Kanker veroorzaakt de dood.

– Hoe zou je weten dat het niet waar was?.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Hoe weet je dat precies?

– Hoe zou je weten dat het niet waar was?

 

Model of the world

  • Verwissel de referentie (jij/ik)
  • Is dit waar in ieders MOW?

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Dat mag zo zijn in jouw MOW maar in mijn familie was het de manier om te laten zien dat we van elkaar hielden.

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– De meeste mensen die ik ken beoordelen ‘geven om iemand’ op basis van respect hebben voor hun gevoelens, en niet op bewustzijn van tijd.

Kanker veroorzaakt de dood.

– Niet alle medici geloven daarin. Velen van hen geloven dat wij allemaal en altijd muterende cellen hebben en dat dit alleen een probleem wordt wanneer het immuunsysteem is afgezwakt.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Hoe weet je dat precies?

– Hoe zou je weten dat het niet waar was?

 

Apply to self

  • Zonder nadenken, enkel de woorden op de overtuiging gebruiken

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Het is nogal gemeen om dat te zeggen.

– Slechte mensen hebben altijd de neiging altijd alleen maar het slechte te ontdekken.

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Dat vertel je me nu! Ik wou dat je genoeg om me had gegeven om me dat eerder te vertellen.

– Een echt liefdevol persoon zou zich wel over een keer te laat zijn heen kunnen zetten.

Kanker veroorzaakt de dood.

– Dat geloof heeft zich de laatste jaren als een kanker verspreid. Het zou interessant zijn om te zien als dat geloof zou uitsterven.

– Het is een nogal dodelijk geloof om je aan vast te houden. Het kan alleen maar een doodlopende straat inleiden.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Het afval dat dit geloof als een bijproduct kan hebben zou wel eens net zo vernietigend kunnen zijn als de radioactieve paddenstoel van een atoombom die afgaat.

– Weet je zeker dat dit een veilige overtuiging is om je zo stevig aan vast te houden?

 

Change frame-size

  • Iets (groter of kleiner) dat ze over het hoofd hebben gezien
  • Andere context, gelijk gedrag (ook metaforen en analogieën)
  • Chunk up naar alle objecten in het heelal

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Het kan nu gemeen lijken maar als je naar het grote geheel kijkt zul je de noodzaak zien.

– Slecht voor hoe lang?

– Als een tandarts tegen je zou zeggen dat je een gaatje hebt, is hij dan gemeen?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Beter laat dan helemaal niet.

– Met de warme, liefdevolle ontvangst die ik hier krijg als ik dan wel arriveer, zou ik eigenlijk elke vrije minuut mijn leven moeten wagen om hier aan te komen.

– Als een chirurg te laat is voor het eten doordat hij iemands leven redt, betekent dat dat hij niets geeft om het eten?

Kanker veroorzaakt de dood.

– Zou je willen dat je zoon of dochter dat geloofde?

– Als iedereen dat geloofde zouden we geen enkele hoop hebben op het vinden van een remedie.

– Kanker is als een grasveld en je witte cellen zijn als schapen. Als [stress/overvloedige chemotherapie/slecht eten] het aantal schapen vermindert, groeit het gras lang en wordt het onkruid. Maar als jij je concentreert op het laten groeien en toevoegen van meer gezonde schapen in het grasveld, zal er weer harmonie zijn.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Voor hoe lang?

– Hoeveel atoomwapens, precies?

– Aan wie?

– Waarvoor?

– Kernwapens zijn als een verraderlijke bocht. Je ziet het gevaar pas als het te laat is.

 

Hierarchy of criteria

  • Wat is de sequitor?
  • Gebruik de sequitor op de huidige zin.

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Denk je niet dat het belangrijker is om [oprecht/eerlijk/direct/eervol] te zijn, dan om [aardig te zijn/mensen alleen te vertellen wat ze willen horen]?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Is het niet belangrijker om mijn verantwoordelijkheden ten aanzien van de mensen die op mij rekenen na te komen, dan om punctueel te zijn?

Kanker veroorzaakt de dood.

– Denk je niet dat het belangrijker is om je aandacht te richten op wat het leven de moeite waard maakt en hoe je het voor iedereen meer de moeite waard kan maken, in plaats van je zo op de dood te richten?

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Denk je niet dat het [oneerlijk/onmannelijk/oneervol] is om mensen te tiranniseren door het gebruiken van overmatige kracht wanneer ze [onvoorbereid/onbewapend] zijn?

 

Consequence

  • Wat zal er gebeuren met hen als ze doorgaan met denken op deze manier?

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Ik zeg alleen maar gemene dingen om ze beter te maken.

– Als ik geen gemene dingen zou zeggen, dan zou ik ze doen.

– Als er geen slechte mensen zouden zijn, wie zou ons dan op onze fouten wijzen?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Als ik niet te laat was geweest had ik misschien mijn baan of onze klanten verloren, maar ik gaf te veel om je om dat te riskeren.

Kanker veroorzaakt de dood.

– Overtuigingen als deze worden vaak zichzelf – waarmakende voorspellingen omdat mensen stoppen met het uitzoeken van hun mogelijkheden en keuzes.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Het geloof dat kernwapens de enige manier zijn om veilig te zijn, kan leiden tot zwakheid omdat we verzuimd hebben om naar onze sterke opties te kijken.

– Dit geloof leidt tot paranoia wat er voor zorgt dat mensen zich irrationeel gaan gedragen.

 

Another outcome

  • Wat is een andere outcome (meer relevant) waar ik naartoe kan schuiven?

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Het punt is niet of ik gemene dingen zeg of dat ik een slecht persoon ben, maar wat voor reactie wekt een bepaalde communicatie op. Rechtvaardigt het doel de middelen?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Het punt is niet of ik te laat ben of niet genoeg om je geef, maar of we elkaars behoeften in deze relatie vervullen, zonder elkaar onnodig allerlei misstappen in de schoenen te schuiven.

Kanker veroorzaakt de dood.

– Het punt is niet wat de dood veroorzaakt maar eerder wat leidt tot leven en gezondheid. Laten we dat onderzoeken.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Waar het om draait is niet of kernwapens ons veiligheid bieden, maar of [iets het waard is om te beschermen/er een betere keuze is/we ons netjes en logisch gedragen en niet gebaseerd op angst].

 

Redefine

  • Metaphor or analogy
  • Welke andere betekenis kan deze vergelijking hebben?
    • A ongelijk aan B
    • A is C, en dat is D

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Ik ben geen slecht mens, ik ben alleen maar [flexibel/eerlijk/oprecht/ongelukkig/minder gevoelig dan jij].

– Ik zeg geen gemene dingen, ik [zeg de waarheid/geef je mijn visie/wijs je op de feiten].

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Het is niet dat ik niets om je geef. Het is dat ik houden van op een andere manier laat zien.

– Ik was niet te laat. Ik werd opgehouden.

Kanker veroorzaakt de dood.

– Kanker veroorzaakt de dood niet. Het veroorzaakt [verlies van hoop/angst/incongruentie]. Overtuigingen als deze, die zijn gevaarlijk.

– Het is niet kanker die de dood veroorzaakt. Het is de afbraak van het immuunsysteem dat de dood veroorzaakt… Laten we daarom onderzoeken hoe we het immuunsysteem kunnen opbouwen.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Kernwapens geven geen veiligheid, ze veroorzaken de dood… Wat angst opwekt bij mensen die ze niet hebben, zodat ze rond moeten gaan stuipen.

– Het zijn niet de kernwapens die mensen beschermen, maar het feit dat ze mensen weerhouden om agressieve actie te ondernemen. Welke andere dingen zouden mensen kunnen tegenhouden om agressief te zijn?

 

Chunk down

  • Wat specifiek?
  • Wat zijn voorbeelden of onderdelen hiervan?

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Slecht? Hoe precies?

– Gemeen? Hoe precies?

– Welke dingen in het bijzonder?

– Hoe precies de dingen zeggen?

– Tegen wie precies?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Laat? Hoe dan precies?

– Niks om je geef? Hoezo precies?

– Hoe in het bijzonder betekent laat zijn niet om je geven?

Kanker veroorzaakt de dood.

– Welke soorten precies?

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Hoe precies beschermen ze ons?

– Hoe precies geven ze ons veiligheid?

– Welke kernwapens specifiek?

 

Chunk up

  • Om wat te bereiken?
  • Wat is belangrijk hieraan?
  • Overdrijven

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Dus je bedoeld dat als iemand een steek laat vallen en op een vervelende manier blijkt te praten, dat zo iemand de rest van zijn leven gedoemd is om een slecht mens te zijn?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Dus eigenlijk zeg je dat het meest belangrijke aspect van onze relatie simpelweg een kwestie van tijd is?

Kanker veroorzaakt de dood.

– Zeg je dat een verandering of een mutatie in een klein deel van een systeem automatisch het hele systeem zal vernietigen?

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Aangezien kernwapens veiligheid betekenen kunnen we het beste alle mensen op de wereld van kernwapens voorzien zodat we allemaal veilig zijn.

 

Tegenvoorbeeld

  • Keer de overtuiging om
  • Maak er een universele uitspraak (of vraag) van
  • Was er ooit een tijd dat A ongelijk was aan B
  • A veroorzaakt B, dan NIET B veroorzaakt NIET NIET A

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Is het niet mogelijk om gemene dingen te zeggen en geen slecht mens te zijn?

– Is het niet mogelijk om een slecht mens te zijn en geen gemene dingen te zeggen?

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Is het niet mogelijk te laat te zijn en toch van je te houden?

– Is het niet mogelijk om niet van iemand te houden en toch op tijd te zijn?

Kanker veroorzaakt de dood.

– Er zijn steeds meer gedocumenteerde gevallen van mensen die kanker hadden en nog gewoon in leven zijn.

– Mensen gaan dood aan een heleboel andere dingen dan kanker. In feite gaan de meeste mensen met kanker dood aan de zware behandeling in plaats van aan de kanker zelf.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Is het mogelijk kernwapens te hebben en niet veilig te zijn?

– Is het mogelijk veiligheid te creëren zonder kernwapens?

 

Intentie

  • Waarom zeggen ze dit?
  • Wat is een tweede winst?
  • Wat proberen ze te krijgen?

Het zeggen van gemene dingen betekent dat je een slecht mens bent.

– Het is niet mijn bedoeling om gemeen te zijn maar om [jou iets te leren/te zorgen dat jij je beter voelt/realistisch te zijn/mezelf te beschermen].

Dat je zo laat bent betekent dat je niks om me geeft.

– Het is niet mijn bedoeling om te laat te zijn of om ongevoelig te zijn, maar eerder om mijn werk af te maken zodat ik er helemaal voor jou zou zijn?

Kanker veroorzaakt de dood.

– Ik weet dat het jouw intentie is om valse hoop te voorkomen, maar nu voorkom je elke hoop. Laten we eens kijken welke andere keuzes er zijn.

Kernwapens geven [macht/bescherming/veiligheid]

– Omdat het jouw bedoeling is om bescherming en veiligheid te garanderen, ben ik er zeker van dat je me zult helpen om zoveel mogelijk alternatieven en keuzes als maar mogelijk is te vinden.

 

 

Sleight of mouth oefening

In je ééntje: kies een willekeurig discussieforum. Zoek een stellige reactie, en zoek de overtuigingen in deze reactie.

Plaats het in de volgende structuur:

  • Persoon / referent
  • [ben/bent/is/zijn]
  • Oordeel
  • Want/omdat/doordat etc.
  • Reden

Ga nu met deze overtuiging de SOM patronen af, en construeer voor elk patroon een bijbehorend antwoord, en schrijf deze op. Wanneer je klaar bent, kies je de beste (voor jouw gevoel meest passende) en reageer je op het forum met dat patroon, en kijk wat er gebeurt, en geniet!

Met 2 personen: Kies een beperkende overtuiging van jezelf. Plaats het in de volgende structuur:

  • Persoon / referent
  • [ben/bent/is/zijn]
  • Oordeel
  • Want/omdat/doordat etc.
  • Reden

Bijvoorbeeld: Ik ben egoïstisch want ik maak niet genoeg tijd voor mijn familie.

Schrijf deze overtuiging hieronder op, en geef dit blaadje aan de ander.

 

Ga nu met de beperkende overtuiging van de ander de SOM patronen af, en construeer voor elk patroon een bijbehorend antwoord, en schrijf deze op. Wanneer je allebei klaar bent, lees dan alle responses aan de ander voor, kalibreer, en geniet!

Overtuiging
SOM Metaframe
SOM Reality strategy
SOM MOW
SOM Apply to self
SOM Frame-size
SOM Hierarchy
SOM Consequence
SOM Other outcome
SOM Redefine
SOM Chunk down
SOM Chunk up
SOM Tegenvoorbeeld
SOM Intentie

 

 

Posted by Rutger in NLP handleiding

Embedded commands

Embedded commands zijn indirecte suggesties die je overbrengt door een speciale (afwijkende) markering (bijvoorbeeld toon, volume of een discreet gebaar). Het is belangrijk dat je meerdere commands gebruikt, verspreidt over de conversatie, om het onbewuste deze op te laten pikken, te laten leren. Voor het beste resultaat is de luisteraar zich niet bewust van de markering en kan de luisteraar het wel waarnemen. Let goed op BMIR’s (kalibreer), want bij luisteraars voor wie het nieuw is werkt het beter met een duidelijkere markering, en bij luisteraars die bekend zijn hiermee, werkt het beter om genuanceerder te markeren. Het is niets meer dan een krachtige vorm van ankeren voor gevorderden. Soms wordt het ook wel multi-level communicatie genoemd (bijvoorbeeld in de boeken van en over Milton Erickson).

 

Het geeft je extra mogelijkheden om weerstand bij lezers te omzeilen of te verminderen, om bedekte instructies te geven, om op zowel bewust als onbewust niveau te overtuigen, om positieve verwachtingen te creëren, om beweging te versnellen, om gedrag te beïnvloeden, om sneller tot een besluit te laten komen, en om tot actie aan te zetten.

Markering

De vorm van afleveren is:

BLABLA

…{START MARKERING} EMBEDDED SUGGESTIE {STOP MARKERING}…

BLABLA

 

Voorbeelden van markering:

  • Luider volume
  • Lagere toon, aflopend qua toonhoogte
  • Hoofd kantelen of bevestigend knikken
  • Verander de richting van je spraak
  • Maak oogcontact
  • Maak fysiek contact
  • Als er al contact is, verhoog de druk van de aanraking
  • Wijs naar de luisteraar
  • Glimlach
  • In schrift: italics of onderstrepen
  • Presenteer als quote, met stemverandering
  • Extra pauzes toevoegen, in schrift door …

 

De sleutel is twee-vier gemarkeerde woorden in een enkele zin, in een gesprek. Vijf-zeven woorden gemarkeerd in schrift. Hoe korter hoe beter.

Ontwerp

Twee elementen:

  • Middels, hoe: 2 keer (of 2 woorden). Beschrijf waarmee of de wijze waarop; Hoe te doen.
  • Doel, wat: 1 keer (of 1 woord). Beschrijf het te bereiken resultaat; Wat te doen, gedrag.

Middels, Hoe

Beschrijft de manier waarop:

Nou, snel, automatisch, telkens weer, flexibel, nieuwsgierig, steeds sterker, opnieuw, verder, als nooit tevoren, gemakkelijk, eenvoudig, onbewust, onverwacht, verrassend, vrij, gauw, weldra, bijna, energiek, volledig, blij, goed, licht, comfortabel, lekker, zacht, impulsief, spontaan, etc.

Doel, wat

Werkwoord, gebiedende wijs:

Toon, voel, zie, verras, begin, reageer, handel, doe, leer, groei, ontdek, verander, volg, neem, geef, luister, check, merk, zoek, etc.

Voor gemakkelijker vervoegen en dubbele betekenis kan je het beste gebruik maken van werkwoorden met een –d of –t aan het einde van de stam: worden, starten, houden, hoeden, laten, vinden, ondervinden, ontmoeten, moeten, onderscheiden, bevatten, vatten, weten, bevroeden, raden, zetten, melden, ontspruiten, vergeten, onthouden etc.

Andere tip die het makkelijker kan maken is “Nou, ik bedoel dat ik mij kan voorstellen dat ik [embedded command] blablabla”. Door het gebruik van een ik-vorm past de gebiedende wijs in de context.

 

Bewust bekwaam processtappen:

  • Bepaal de gewenste uitkomst.
  • Bepaal het embedded command.
  • Creëer een zin om het embedded command.
  • Lever de zin congruent af.
  • Meet je resultaat.

 

Voorbeelden embedded commands

  • Een vriend vertelde me eens dat hij langs een bord liep waarop stond “KIES NU SNEL”, en dat het hem verbaasde.
  • Ik RAAK GEÏNSPIREERD terwijl ik jou zie zitten.
  • Het was gezellig… KOM SNEL TERUG… wanneer je zin hebt
  • Overal zijn mogelijkheden. Ik KIES VERRASSEND MAKKELIJK uit al deze mogelijkheden.
  • Het huis van de buren staat te KOOP  waar ze jaren PLEZIERIG hebben gewoond. Momenten dat je stil staat hoe AUTOMATISCH sommige dingen gaan.
  • Ik LAAT HET gewoon gebeuren.
  • Twintig sollicitanten die in een brief schrijven “NEEM MIJ AAN” is niet echt uniek.
  • En dat ene gesprek, waarbij een GOED GEVOEL ONTSTAAT, dat is toch waar je voor kiest.
  • Degene die daar normaal gesproken zit WIL MEER dan alleen kennismaken.
  • Toen hij in verwarring rondkeek zei ik VOLG MIJ en nam het initiatief.
  • Het gaat om het merken of POSITIEVE VERWACHTINGEN GROEIEN terwijl je er over nadenkt.
  • En dat is mijn vraag, JA, waar jij het antwoord op kan geven.
  • En dat is mijn vraag, NEE, waar jij het antwoord op kan geven.

 

Embedded command generator (om mee te spelen)

Start Werkwoord Command Einde
Ik … word de warme energie …gewoon omdat het bestaat
Iemand… start mijn standpunt …terwijl er niets speciaals voor gedaan hoeft te worden
Hij/zij… vind nieuwere standpunten …als vanzelf
Toen vertelde hij mij: “… ontmoet verandering …gewoon omdat het kan
Iemand zei: “… onderscheid overeenstemming …zoals sommige dingen kunnen gaan
Een persoon… vat positievere verwachtingen …terwijl je bijvoorbeeld iets kan horen
De zon… bevroed mooiere wensen …vanuit het vermogen te kunnen beseffen
Ik las eens: “… onthoud betere overtuigingen …zoals anderen dat ook kunnen
Een wijze… vergeet mijn gelijk …als spontane gedachte
Jouw geluk… laat het diepere gevoel …terwijl al het andere gelijk kan blijven

 

 

 

Posted by Rutger in NLP handleiding