De oliezeepbel

Met de milieutop in Parijs in het achterhoofd, kwam ik een aardig inzicht tegen over de prijs van olie, de olievoorraad en de waarde van oliebedrijven, als raffinaderijen en ook exploiterende bedrijven van olievelden. En over de economische macht van landen als Rusland, Saudi Arabië, Venezuela, die voor een groot deel afhankelijk zijn van olie-export.

Nu de trend (eindelijk) is dat ook de meest grote klimaatveranderingontkenner (50 punten in Scrabble?) geen gehoor meer krijgt, en kolen en olie als fossiele brandstof ter discussie staat, krijg je het probleem dat er veel voorraden als bezitting op de balans in de boekhouding staat. Voorraden voor vele jaren, waarvan de wetenschap zegt dat een catastrofe zal geschieden als we die allemaal verbranden teneinde energie te krijgen. Nu schijnt het al zo te zijn dat de huidige bekende voorraden een veel te grote impact zullen hebben op het klimaat. Van alle oliereserves die bekend zijn, en die als bezitting op de diverse balansen staat, zou slechts 20% daadwerkelijk waarde hebben omdat van de bekende reserves slechts 20% nog gebruikt mag worden. Dat betekent dat de balansen dus een afboeking te verwerken gaan krijgen van 80% van de waarde.

Dat betekent dat er een groot probleem is op de balans van voorgenoemde bedrijven en landen. Namelijk, de helft van de waarde is ineens verdampt. Nog los van de dalende olieprijs, die maakt dat bedrijven en landen ineens te maken krijgen met een sterk dalende verkoopprijs, is dus ook nog eens de helft van de bezittingen niets meer waard. Enorme afboekingen zullen het gevolg zijn. Een enorme zeepbel.

Je ziet nu al dat met de lage olieprijs de schalie winning niet meer rendabel is, en dat zorgt er voor dat de voorraden dus in de grond blijven zitten, en dus niets meer waard zijn. Straks zie je dat de bedrijven die afhankelijk zijn van de olievoorraad grote afboekingen moeten gaan doen, en dus de waarde van het bedrijf (en dus de waarde per aandeel) in elkaar zullen storten. Bovendien, mochten deze bedrijven geen andere markten vinden, dan zal het inkomen van deze bedrijven verdampen. Gaan ze wel nieuwe markten ontginnen dan gaat dat ten koste van de winstuitkering per aandeel, dus ook dan zal de aandeelwaarde gaan dalen. En dan heb je het over bedrijven… Landen als Rusland en Venezuela, landen die echt afhankelijk zijn van de winning en export van olie, die gaan failliet. De huidige overheidsuitgaven en -budgetten zijn dan niet meer vol te houden. Saudi Arabië maakt nog een kans, doordat zijn er voor kiezen om een deel van de opbrengsten uit olie-export en -verkoop als diepte-investering te gebruiken om marktleider te worden op het gebied van duurzame energie.

Blue chips in het oliemarktsegment gaan enorme kapitaalverliezen incasseren, en dientengevolge zal de aandeelhouderswaarde per aandeel sterk dalen. Een besef dat op de markten nog niet echt terug te zien is, maar zodra de emotie de logica gaat volgen, een enorme impact zal gaan hebben op het succes van pensioenfondsen, portefeuillebeheerders en individuele beleggers. Wie is er op tijd uitgestapt, en wie niet?

Beleggen in olie is een moderne variant van een stoelendans.